Phát triển những dự án chưa từng có tiền lệ

Nhằm khai thác các vị trí chiến lược bên cạnh Cảng hàng không quốc tế Long Thành, Đồng Nai đã lập quy hoạch một khu vực rộng lớn 43.000 ha để xây dựng đô thị sân bay Long Thành, với mục tiêu kết nối toàn cầu, đưa Long Thành trở thành trung tâm hàng không – logistics quốc tế hàng đầu Đông Nam Á.

Tại đô thị sân bay này, Đồng Nai sẽ tập trung khai thác về công nghiệp (công nghệ cao, bán dẫn, hàng không vũ trụ, công nghệ thông tin); khai thác dịch vụ phục vụ sân bay gồm nhà hàng, khách sạn 5 sao, trung tâm hội nghị, mua sắm, trung tâm tài chính, sân golf…; dịch vụ logistics (kho bãi, vận tải); phát triển đô thị thông minh, đô thị sinh thái ven sông phục vụ nhu cầu ở cho các chuyên gia, lao động, người dân đến sống và làm việc tại Long Thành; xây dựng khu đô thị giáo dục đại học; mời gọi đầu tư hệ thống bệnh viện quy mô lớn phục vụ nhu cầu chăm sóc sức khỏe của nhân dân khi đô thị sân bay hình thành.

Ngoài ra, để nâng cao năng lực cạnh tranh của sân bay Long Thành, Đồng Nai còn xây dựng đề án thành lập khu thương mại tự do với quy mô gần 7.500 ha, vị trí ở bên trong và xung quanh sân bay Long Thành.

Theo đề án, Khu thương mại tự do có 4 khu chức năng chính đặt tại 6 vị trí, gồm: đất khu công nghiệp Bàu Cạn – Tân Hiệp rộng 2.627 ha, đất khu công nghiệp Xuân Quế – Sông Nhạn rộng 3.595 ha, đất khu cảng Phước An rộng 364 ha, đất thuộc 2 xã Long Đức và An Phước (H.Long Thành cũ) rộng 119 ha, đất thuộc xã Lộc An (H.Long Thành cũ) rộng 300 ha và đất thuộc khu phía tây nam sân bay Long Thành rộng 1.000 ha.

Theo đánh giá của TSKH – kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn, 2 dự án mà Đồng Nai đang thực hiện nói trên đều là những dự án chưa từng có tiền lệ ở VN. “Xưa giờ VN chưa có đô thị sân bay, và đến ngày hôm nay cũng chưa có khu thương mại tự do”, ông Sơn nói.

Hoàn thiện “mạch máu hạ tầng giao thông”

Theo UBND tỉnh Đồng Nai, trong thời gian tới Đồng Nai xác định tập trung nguồn lực để đầu tư đồng bộ các công trình, dự án hạ tầng chiến lược, tiếp tục hoàn thiện các tiêu chí đô thị loại I và thành phố theo quy định, đồng thời tạo động lực phát triển và hình thành các không gian tăng trưởng mới.

Và tất nhiên, trọng tâm hàng đầu là đẩy nhanh tiến độ xây dựng và đưa vào khai thác hiệu quả sân bay Long Thành – công trình hạ tầng chiến lược đặc biệt quan trọng của quốc gia. Đồng Nai xác định đây sẽ là một trong những trung tâm trung chuyển hàng không lớn của khu vực châu Á – Thái Bình Dương, tạo bước ngoặt về năng lực kết nối quốc tế, logistics và thu hút đầu tư cho địa phương.

Song song, Đồng Nai ưu tiên đầu tư hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông chiến lược, đa phương thức. Đó là các tuyến cao tốc như TP.HCM – Long Thành – Dầu Giây, Phan Thiết – Dầu Giây, Biên Hòa – Vũng Tàu, Bến Lức – Long Thành, Gia Nghĩa – Chơn Thành, Dầu Giây – Liên Khương; các tuyến metro Suối Tiên – Trung tâm chính trị hành chính tỉnh – sân bay Long Thành, Thủ Thiêm – Long Thành; cùng hệ thống Vành đai 3, Vành đai 4 sẽ được triển khai đồng bộ, tạo thành mạng lưới kết nối liên vùng, liên quốc gia, gắn với hệ thống cảng biển và sân bay.

Cũng theo lãnh đạo tỉnh Đồng Nai, trên nền tảng hạ tầng đó, tỉnh tập trung phát triển các trung tâm logistics, khu công nghiệp công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, trung tâm đổi mới sáng tạo, từng bước chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ công nghiệp truyền thống sang các ngành có giá trị gia tăng cao như kinh tế hàng không, logistics, công nghiệp công nghệ cao, kinh tế số và kinh tế xanh.

Đồng thời, đẩy mạnh xây dựng các khu đô thị mới, đô thị thông minh, đô thị sinh thái, đặc biệt tại khu vực Long Thành – Nhơn Trạch, hướng tới hình thành đô thị sân bay trung chuyển quốc tế, với quy mô dân số đô thị lớn, cấu trúc hiện đại, tích hợp đầy đủ các chức năng kinh tế, dịch vụ, văn hóa, xã hội.

Ngoài ra tỉnh còn tập trung phát triển các hành lang kinh tế – đô thị chiến lược, như hành lang TP.HCM – Biên Hòa – Long Thành – Dầu Giây; hành lang Biên Hòa – Long Thành – Nhơn Trạch; hành lang kết nối Tây nguyên và ASEAN…, qua đó hình thành các trục phát triển công nghiệp – đô thị – logistics quy mô lớn, tạo sự lan tỏa và liên kết vùng mạnh mẽ.

Lãnh đạo UBND tỉnh Đồng Nai khẳng định với việc tập trung đầu tư đồng bộ các công trình hạ tầng chiến lược, phát triển hệ sinh thái hàng không, hình thành các hành lang kinh tế và không gian đô thị hiện đại, Đồng Nai sẽ tạo dựng nền tảng vững chắc, xứng đáng là thành phố; đồng thời đóng vai trò hạt nhân tăng trưởng, trung tâm kết nối và trung chuyển quốc tế của vùng Đông Nam bộ trong thời gian tới.

Đẩy mạnh kết nối Đồng Xoài – Biên Hòa

Theo PGS-TS Trần Quang Phú, nguyên Phó hiệu trưởng Trường ĐH Giao thông vận tải TP.HCM, để bứt phá, vươn lên mạnh mẽ, Đồng Nai cần khai thác tối đa tiềm năng và lợi thế của các cảng và đầu mối giao thông, hạ tầng kết nối. Các tuyến đường bộ, đường sắt và đường thủy nội địa cần được quy hoạch và phát triển đồng bộ, hiệu quả, bền vững.

Ông Phú nhận định hiện nay mảng kết nối giữa các đô thị thuộc tỉnh Bình Phước cũ như Đồng Xoài, Chơn Thành với các đô thị Biên Hòa, Long Thành, Long Khánh còn rất yếu; chủ yếu đi qua TP.HCM (ngả tỉnh Bình Dương cũ) trong khi hướng kết nối trực tiếp chưa có vì vướng Khu bảo tồn thiên nhiên văn hóa Đồng Nai.

“Theo tôi, bảo tồn vẫn vô cùng cần thiết nhưng cũng cần ưu tiên phát triển bền vững. Phải mạnh dạn làm thì Đồng Nai mới phát triển được, đặc biệt khu vực phía bắc, nơi có cửa khẩu quốc tế Hoa Lư và vành đai biên giới”, ông Phú nói.

Về đường sắt đô thị, PGS-TS Trần Quang Phú cho rằng cần nhanh chóng xây dựng tuyến đường sắt đô thị kết nối Đồng Xoài và Biên Hòa. Theo ông, đây là vấn đề thiết yếu, khi Đồng Nai lên thành phố thì càng cấp thiết hơn nữa. Khi có tuyến đường sắt đô thị nối 2 đô thị lớn của Đồng Nai, từ đây kết nối với các tuyến đường sắt đô thị đã quy hoạch để đi sân bay Long Thành và TP.HCM.

Ông Phú chỉ ra sân bay Long Thành sẽ đi vào hoạt động vào cuối năm 2026 trong khi đường sắt đô thị để đi vào hoạt động cần 10 – 15 năm từ khi lập dự án. Vì vậy trước mắt để đưa đón người dân trong tỉnh đến sân bay Long Thành, chuyên gia này đề xuất lập các tuyến xe buýt có làn đường ưu tiên trên các trục đường chính, ngoài ra xây dựng các trạm trung chuyển ở Biên Hòa, Long Khánh, Cẩm Mỹ, Đồng Xoài, Trảng Bom… để gom khách đi sân bay Long Thành. (còn tiếp)