Phường, xã và người dân nói gì?

NHIỀU NGƯỜI DÂN BỚT LO

Ngày 2.3, tại cửa hàng đồ gia dụng trên đường số 2 (khu dân cư Vĩnh Lộc, P.Bình Tân), anh Vũ Đại Vương (35 tuổi) tất bật sắp xếp lại hàng hóa. Bán hàng tại đây đã 10 năm, anh Vương cho biết trước đây việc để xe cho khách luôn là nỗi lo thường trực. 

“Lúc trước không có sự thống nhất, phường thường xuyên đi tuyên truyền, nhắc nhở, thậm chí xử phạt nếu để xe không đúng quy định. Nhiều khi khách muốn vào mua mà thấy vỉa hè chật, sợ bị công an xử phạt xe nên họ đi luôn”, anh chia sẻ.

Khi được biết Sở Xây dựng đã có hướng dẫn cụ thể cho phép để xe một phần vỉa hè, anh Vương bộc bạch: “Nếu có quy định thống nhất như vậy thì quá tốt. Người dân yên tâm buôn bán, khách hàng cũng không còn tâm lý lo sợ bị phạt. Chỉ mong chính quyền sớm tuyên truyền rộng rãi để ai cũng nắm rõ thực hiện cho đúng”.

Tương tự, chị Ngọc Hương, quản lý quán cà phê Cuội (xã Hóc Môn) trên tuyến đường Song Hành QL22, cho hay doanh thu của quán từng sụt giảm nghiêm trọng trong các đợt ra quân chấn chỉnh trật tự đô thị. Khách vào quán thường hỏi để xe trên vỉa hè có bị phạt hay không. “Từ khi nghe có thông tin về việc cho phép đăng ký sử dụng tạm thời vỉa hè để xe, chúng tôi thấy nhẹ lòng hẳn. Có đóng phí mà được làm ăn yên ổn thì ai cũng sẵn lòng”, chị nói thêm.

Không chỉ các hộ kinh doanh, văn bản hướng dẫn mới còn giải quyết nỗi khổ cho các hộ dân có công trình xây dựng hoặc tổ chức đám tiệc. Đang giám sát công trình nhà ở tại P.Bình Tân, ông Nguyễn Văn Nam (52 tuổi) cho rằng việc tập kết vật liệu xây dựng trước đây rất khó khăn vì vỉa hè hẹp, dễ bị lập biên bản lấn chiếm. 

Đến nay, văn bản nêu rõ việc phục vụ thi công xây dựng công trình và tập kết vật liệu là các hoạt động được phép sử dụng tạm thời vỉa hè. “Có khung pháp lý rõ ràng, mình cứ theo đó mà đăng ký, nộp phí và thực hiện biện pháp đảm bảo an toàn giao thông, vừa sạch đẹp phố phường vừa không lo phạm luật”, ông nói.

Tại một con hẻm nhỏ thuộc xã Hóc Môn, bà Trần Thị Mai đang chuẩn bị cho đám cưới của con trai vào tháng tới. Bà Mai chia sẻ: “Nhà chật, không có điều kiện ra nhà hàng nên tôi định dựng rạp ngoài vỉa hè mà cứ lo bị phường xuống dỡ. Giờ có hướng dẫn cho phép sử dụng vỉa hè tổ chức đám cưới, đám tang, tôi mừng lắm. Đây là chủ trương rất nhân văn, thấu hiểu cái khó của người dân lao động”.

CẦN HƯỚNG MỞ, PHÙ HỢP ĐẶC THÙ TP.HCM

Ông Đoàn Quang Luân, Phó chủ tịch UBND P.Bình Phú, cho biết sắp tới sẽ tập trung tuyên truyền cho các hộ dân nhà mặt tiền có liên quan đến sử dụng vỉa hè đăng ký đối với những tuyến đủ điều kiện theo hướng dẫn của Sở Xây dựng. UBND phường cũng sẽ kiến nghị những tuyến đủ điều kiện nên xem xét vận dụng Nghị định 39/2007 của Chính phủ quy định về bán hàng rong, kinh doanh tại điểm cố định, mua bán nhỏ với những khu vực phù hợp. 

“Kinh tế vỉa hè là một phần của nếp sống đô thị, đặc thù của TP.HCM nên cần có hướng xử lý hài hòa hơn”, ông Luân nhận định, đồng thời cho rằng nên có hướng mở, cho phép địa phương xây dựng đề án để quản lý vỉa hè đối với các hoạt động có sử dụng vỉa hè vào mục đích khác.

Lãnh đạo một phường ở khu vực trung tâm cho rằng cần đánh giá tác động của chính sách mới đến nhóm yếu thế khi không cho phép kinh doanh, buôn bán trên vỉa hè, vì nếu không cho kinh doanh trên vỉa hè thì những người bán hàng rong sẽ sắp xếp ra sao. 

Chưa kể các chương trình hỗ trợ sinh kế mà phường, xã đang áp dụng thường tặng xe bánh mì, xe bán nước giải khát để các hộ khó khăn mưu sinh trên vỉa hè, đoạn đầu hẻm. “Nếu siết lại thì chính mình bó hẹp lại trong việc tạo sinh kế cho người yếu thế tham gia vào hoạt động kinh tế”, vị này nói thêm.

Trao đổi với PV Thanh Niên, đại diện Sở Xây dựng cho biết việc ban hành hướng dẫn sử dụng tạm thời vỉa hè nhằm giúp các phường, xã thực hiện đúng quy định Nghị định 165/2024 của Chính phủ. Về các bước tiếp theo, phường, xã cần thông báo cho người dân đăng ký sử dụng vỉa hè nếu có nhu cầu. Khi đủ điều kiện sử dụng tạm thời, cơ quan quản lý sẽ cấp phép, người dân nộp phí và sử dụng phần diện tích đăng ký sử dụng. UBND phường, xã cũng cần xử lý nghiêm tình trạng lấn chiếm, sử dụng sai quy định.

Theo hướng dẫn của Sở Xây dựng, việc sử dụng vào mục đích kinh doanh, mua bán sẽ không được cấp phép. Dù vậy, thực tế kinh tế vỉa hè vẫn là một phần của đô thị TP.HCM, nhiều người dân cả đời mưu sinh trên vỉa hè. 

Chưa kể nhiều tuyến đường ở TP.HCM đủ rộng, có thể vừa trông giữ xe vừa để bàn ghế cho khách ngồi, hoặc trưng bày hàng hóa. Do vậy, không ít hộ kinh doanh mong muốn được sử dụng vỉa hè làm nơi kinh doanh, buôn bán, miễn là chừa khoảng không thông thoáng cho người đi bộ.

Đại diện Sở Xây dựng cho biết trong quá trình sửa đổi Nghị định 165/2024, Sở đã đề xuất một số nội dung phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, để TP.HCM quyết định. Việc sử dụng vỉa hè vào mục đích kinh doanh phải chờ đến khi nghị định sửa đổi thì mới áp dụng, TP.HCM sẽ lập đề án riêng cho hoạt động này.

KIẾN NGHỊ CỦA PHƯỜNG DU LỊCH BIỂN

Sau khi sáp nhập, P.Vũng Tàu có 170 tuyến đường với tổng chiều dài khoảng 70 km. Với đặc điểm là phường du lịch, nơi đây tập trung đông du khách. Các tuyến đường trung tâm thường diễn ra tình trạng buôn bán, lấn chiếm vỉa hè, đậu xe gây cản trở giao thông. Ông Nghiêm Viết Hùng, Trưởng phòng Kinh tế, hạ tầng và đô thị P.Vũng Tàu, cho biết đến nay phường chưa cấp phép sử dụng vỉa hè trên diện rộng, trên địa bàn phường chỉ có vài hộ dân được cấp phép theo quy định cũ.

Theo Quyết định 36/2025 của UBND TP.HCM, UBND cấp xã quản lý hệ thống chiếu sáng và cây xanh, mảng xanh theo ranh địa giới hành chính của các xã, phường, bao gồm đường đô thị cấp nội bộ (rộng từ 13 m trở xuống) và vỉa hè trên các tuyến đường này. Đối chiếu quy định trên, phần lớn tuyến đường ở P.Vũng Tàu sẽ do Sở Xây dựng quản lý. Đánh giá sự phân cấp này sẽ gây khó khăn cho công tác quản lý của địa phương, UBND P.Vũng Tàu đang kiến nghị TP.HCM giao cho phường quản lý toàn bộ hệ thống giao thông (lòng đường, vỉa hè, hệ thống báo hiệu) trên địa bàn.

Một lãnh đạo UBND P.Tam Thắng cho biết mới đây đã thông báo cho các hộ dân có nhu cầu sử dụng vỉa hè kinh doanh, buôn bán thì đến phường xin phép. Nếu thuộc tuyến đường được phân cấp, phường sẽ giải quyết. 

Trên địa bàn P.Tam Thắng cũng có nhiều tuyến đường do Sở Xây dựng TP.HCM quản lý và cấp phép sử dụng vỉa hè. Lãnh đạo P.Tam Thắng khẳng định dù việc cấp phép sử dụng vỉa hè do Sở hay phường cấp thì phường cũng sẽ giám sát, xử lý các trường hợp sử dụng vỉa hè không đúng quy định.