Trang trại ở ở Holtville, bang California, Mỹ (Ảnh: Reuters).
Nông dân Mỹ một lần nữa đối mặt với sức ép sau một năm đầy biến động thương mại và giá nông sản thấp, trong khi cuộc chiến Mỹ – Israel với Iran khiến chi phí phân bón tăng vọt vào thời điểm mùa gieo trồng đang đến gần.
Jim Martin, một nông dân ở bang Illinois trồng đậu tương, ngô và các loại cây trồng khác, cho biết chi phí phân bón và các đầu vào sản xuất hiện là “cơn ác mộng của tất cả mọi người”.
Dù ông tự nhận là may mắn vì đã mua đủ những thứ cần thiết cho mùa gieo trồng năm nay, nhưng chi phí vẫn ở mức “cao nhất trong nhiều năm”.
Theo công ty phân tích Kpler, khoảng 33% lượng phân bón của thế giới đi qua eo biển Hormuz, nơi hoạt động vận tải gần như đã đình trệ kể từ khi xung đột Iran nổ ra.
Các cuộc không kích của Mỹ và Israel vào Iran hôm 28/2 đã châm ngòi cho cuộc chiến gây hỗn loạn trong khu vực. Hàng loạt tên lửa bay qua lại trên eo biển Hormuz khiến các tuyến hàng hải bị tắc nghẽn.
Bà Veronica Nigh, nhà kinh tế trưởng của tổ chức Fertilizer Institute, cho biết khoảng 35% phân bón tại Mỹ là hàng nhập khẩu, trong đó phốt pho và nitơ được nhập từ Trung Đông.
Bà cho biết giá urê đã tăng gần 30% mỗi tấn trong khoảng thời gian từ ngày 27/2 đến 6/3.
“Nếu không ưu tiên chiến lược cho việc cung cấp các thành phần đầu vào thiết yếu cho nông nghiệp như urê, amoniac, nitơ, phốt phát và các sản phẩm chứa lưu huỳnh, Mỹ có nguy cơ thiếu hụt mùa màng”, Chủ tịch Liên đoàn Nông nghiệp Mỹ Zippy Duvall cảnh báo.
Trong thư gửi Tổng thống Mỹ Donald Trump, ông Duvall cho rằng cú sốc sản xuất như vậy có thể khiến lạm phát tăng trên toàn nền kinh tế Mỹ.
Áp lực “khổng lồ”
Nhà kinh tế Jacquie Holland của Hiệp hội Đậu nành Mỹ cho biết hầu hết các nhà sản xuất Mỹ đã mua được phần lớn lượng phân bón cần thiết cho năm nay.
“Tuy nhiên vì giá quá cao, chúng tôi thấy nhiều nông dân năm nay đợi đến phút chót mới đặt mua”, bà Holland cho biết.
Những nông dân này hiện phải gánh chịu chi phí tăng vọt. Những người khác như Aaron Lehman ở bang Iowa, nông dân trồng ngô, đậu tương và yến mạch, đang lo lắng cho mùa gieo trồng vào mùa thu.
Ông Lehman nói rằng vấn đề phân bón xảy ra trong bối cảnh nhiều chi phí khác, như thuốc trừ sâu, hạt giống và chăm sóc y tế, cũng tăng lên. “Nông dân đang chịu áp lực kinh tế khổng lồ”, ông nói thêm.
Ông cũng cho biết số vụ phá sản của các trang trại đang tăng, cũng như số tiền nông dân phải vay mượn.
Trong khi Tổng thống Trump năm 2025 đã công bố gói hỗ trợ một lần trị giá 12 tỷ USD để giúp nông dân bị ảnh hưởng bởi giá nông sản thấp, bất ổn thương mại và các vấn đề khác, ông Lehman cho rằng chừng đó “không đủ” để bù đắp áp lực.
“Mọi người vô cùng lo lắng vì có quá nhiều bất định về việc cuộc chiến ở Trung Đông sẽ kéo dài bao lâu. Thành thật mà nói, đây không phải là điều mà chúng tôi cảm thấy đã chuẩn bị đầy đủ”, ông Lehman nói thêm.
Bà Nigh ước tính khoảng 50% sản lượng nông nghiệp phụ thuộc vào việc sử dụng phân bón.
Nếu nông dân giảm sử dụng phân bón vì giá tăng, sản lượng sẽ giảm, kéo theo doanh thu của các nhà sản xuất đang gặp khó khăn cũng giảm.
Nông dân cũng có thể chuyển sang trồng các loại cây ít cần phân bón hơn, thay vì những cây như ngô.
Ông Martin, nông dân ở Illinois, cho biết:“Kế hoạch của tôi cho năm nay đã xong, nhưng có thể sẽ tăng diện tích trồng đậu tương”. Ngoài chi phí đầu vào cao, ông nói thêm giá nông sản hiện cũng ở mức thấp nhất trong nhiều năm.
“Đây giống như một đòn giáng kép”, ông Martin thừa nhận.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/thach-thuc-bua-vay-nong-dan-my-giua-nhung-ngay-chien-su-trung-dong-20260310113648084.htm

