Giá vàng thế giới lần đầu tiên vượt mốc 4.800 USD/ounce trong ngày 21-1 khi những lo ngại xoay quanh khủng hoảng Greenland – lãnh thổ tự trị của Đan Mạch – làm gia tăng tâm lý bất an của giới đầu tư.
Theo AP, giá vàng lập kỷ lục trong bối cảnh giới đầu tư tìm kiếm sự trú ẩn an toàn ở kim loại quý này trước đe dọa thuế quan mới từ Nhà Trắng và nỗi lo về nguy cơ tái bùng phát thương chiến toàn cầu. Đà tăng của giá vàng còn khơi lại cuộc tranh luận trong giới đầu tư về việc xu hướng này có thể đi xa đến đâu trong năm nay.
Sau khi liên tục phá kỷ lục trong năm 2025, giá vàng vẫn tiếp tục hưởng lợi từ căng thẳng địa chính trị, lãi suất thực suy giảm, xu hướng đa dạng hóa dự trữ của nhà đầu tư cũng như các ngân hàng trung ương nhằm giảm phụ thuộc vào đồng USD. Theo khảo sát của Hiệp hội Thị trường Vàng London (LBMA), các nhà phân tích kỳ vọng giá vàng sẽ vượt mốc 5.000 USD/ounce trong năm nay.
Ở chiều ngược lại, phần lớn thị trường chứng khoán tại châu Á tiếp tục giảm trong ngày 21-1 do tác động của căng thẳng địa chính trị liên quan Greenland. Trước đó, thị trường chứng khoán Mỹ giảm mạnh trong phiên hôm 20-1 (giờ địa phương), với chỉ số S&P 500 ghi nhận mức giảm sâu nhất kể từ tháng 10 năm ngoái.
Binh sĩ Đan Mạch tại sân bay Nuuk ở Greenland hôm 19-1Ảnh: AP
Các nhà giao dịch hiện tập trung vào diễn biến chuyến đi của Tổng thống Mỹ Donald Trump đến thị trấn Davos – Thụy Sĩ để tham dự hội nghị thường niên Diễn đàn Kinh tế thế giới (WEF) trong hai ngày 21 và 22-1. Tại đây, theo AP, quyết tâm giành quyền kiểm soát đảo Greenland từ Đan Mạch của ông Donald Trump có thể làm rạn nứt hơn nữa quan hệ với các đồng minh châu Âu.
Tại cuộc họp báo trước thềm chuyến đi hôm 20-1, ông Donald Trump cho biết sẽ có các cuộc gặp bàn về vấn đề Greenland bên lề hội nghị WEF ở Davos, đồng thời tỏ ra lạc quan rằng cuối cùng có thể đạt được thỏa thuận. Trước đó, Tổng thống Mỹ đã đe dọa áp thuế 8 nước châu Âu đang phản đối kế hoạch tiếp quản Greenland của Washington, làm dấy lên nguy cơ bùng phát một cuộc chiến thương mại gây nhiều thiệt hại và dẫn đến phản ứng mạnh từ các lãnh đạo châu Âu.
Phát biểu tại hội nghị WEF hôm 20-1, Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cảnh báo nếu Mỹ tiến hành áp thuế như đe dọa, Liên minh châu Âu sẽ có phản ứng “kiên quyết và tương xứng”. Bà Ursula von der Leyen cũng cho rằng mối đe dọa thuế quan mới có thể làm suy yếu thỏa thuận thương mại Mỹ – Liên minh châu Âu (EU) đạt được vào tháng 7-2025.
Không những thế, căng thẳng gia tăng về Greenland còn đe dọa phủ bóng các nội dung quan trọng khác trong chương trình làm việc của ông Donald Trump tại Davos. Ông chủ Nhà Trắng muốn tận dụng lần xuất hiện tại đây để nói về những mối bận tâm hàng đầu của người dân Mỹ, trong đó có việc giúp họ dễ tiếp cận nhà ở hơn, cùng các vấn đề chi phí sinh hoạt khác.
Theo chuyên gia Scott Lincicome – Viện Cato (Mỹ), mối đe dọa áp thuế liên quan đến Greenland của ông Donald Trump có thể gây xáo trộn nền kinh tế Mỹ nếu làm đổ vỡ thỏa thuận thương mại đạt được với EU. Ông cho rằng nếu niềm tin của nhà đầu tư vào nền kinh tế Mỹ suy giảm trong dài hạn, điều đó có thể đẩy lãi suất tăng lên, khiến nhà ở trở nên khó tiếp cận hơn.
Nhiều kịch bản ứng phó
Ngày 21-1, Pháp đã kêu gọi NATO tổ chức tập trận ở đảo Greenland và tuyên bố sẵn sàng tham gia hoạt động này. Theo hãng thông tấn Anadolu, Pháp cùng với Đan Mạch, Thụy Điển và Đức đang tăng cường sự hiện diện quân sự ở Greenland qua các cuộc tập trận và nhiệm vụ trinh sát.
Trước đó một ngày, Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen cho rằng hòn đảo này và người dân cần chuẩn bị sẵn sàng cho mọi tình huống trong lúc không loại trừ khả năng Mỹ có hành động quân sự. Theo đài CNBC, ông Nielsen cho biết chính quyền Greenland đang chuẩn bị một chiến dịch thông tin cho người dân, trong đó khuyến nghị mỗi gia đình nên dự trữ thực phẩm đủ dùng ít nhất 5 ngày tại nhà. Greenland cũng sẽ thành lập một đội ứng phó khẩn cấp, bao gồm đại diện các chính quyền địa phương, lực lượng cảnh sát và Bộ chỉ huy Bắc cực liên hợp của Đan Mạch.
Song song đó, các nhà lập pháp Liên minh châu Âu (EU) hôm 20-1 nhất trí hoãn việc phê chuẩn một thỏa thuận thương mại với Mỹ nhằm gửi đi thông điệp bất mãn mạnh mẽ đến Nhà Trắng. Theo kế hoạch ban đầu, Nghị viện châu Âu tiến hành bỏ phiếu trong vài tuần tới về thỏa thuận, theo đó dỡ bỏ thuế quan đối với hàng công nghiệp Mỹ.
EU còn đang cân nhắc các biện pháp phản ứng khác, trong đó có việc áp thuế lên 93 tỉ euro hàng hóa Mỹ. Ngoài ra, ông George Saravelos, chuyên gia tại Ngân hàng Deutsche Bank (Đức), chỉ ra một điểm yếu của Mỹ mà EU có thể khai thác.
Ông Saravelos cho biết các nước châu Âu hiện nắm 8.000 tỉ USD trái phiếu và cổ phiếu Mỹ, nhiều gần gấp đôi so với phần còn lại của thế giới cộng lại. Trong bối cảnh châu Âu hiện vẫn phụ thuộc nhiều vào tài sản bằng USD, những diễn biến gần đây có thể khiến các nước muốn giảm bớt sự lệ thuộc này.
Xuân Mai
Nguồn: https://nld.com.vn/thi-truong-vang-chung-khoan-bien-dong-vi-greenland-196260121203537553.htm
