Trong nhiều gia đình Việt, tủ lạnh được xem là giải pháp an toàn để bảo quản thực phẩm, đặc biệt là thịt tươi sống. Không ít người cho rằng chỉ cần cho thịt vào ngăn mát là có thể yên tâm sử dụng trong nhiều ngày.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia an toàn thực phẩm, tủ lạnh không phải là môi trường vô trùng và việc bảo quản thịt không đúng cách vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ cho sức khỏe.
Nhiều gia đình chủ quan cho rằng thịt để ngăn mát tủ lạnh có thể an tâm dùng nhiều ngày (Ảnh: Getty).
Theo PGS.TS Nguyễn Trọng Hưng, Giám đốc Trung tâm tư vấn, phục hồi dinh dưỡng và kiểm soát béo phì, Viện Dinh dưỡng (Bộ Y tế), nhiệt độ thấp trong tủ lạnh chỉ làm chậm sự phát triển của vi khuẩn chứ không tiêu diệt hoàn toàn các tác nhân gây bệnh.
Vì vậy, mỗi loại thịt có thời gian bảo quản nhất định và người tiêu dùng cần nắm rõ để sử dụng an toàn.
Tủ lạnh không ngăn được vi khuẩn nếu bảo quản sai cách
Phân tích về sự khác biệt giữa các loại thực phẩm, vị chuyên gia cho biết thịt sống và thịt đã nấu chín có thời gian bảo quản trong ngăn mát rất khác nhau.
Thịt sống vốn chứa nhiều vi sinh vật tự nhiên, trong đó có các vi khuẩn có khả năng gây ngộ độc thực phẩm. Dù được bảo quản ở nhiệt độ thấp, những vi khuẩn này vẫn tồn tại và có thể tiếp tục phát triển nếu điều kiện thuận lợi.
Trong khi đó, thịt đã được nấu chín trải qua nhiệt độ cao nên phần lớn vi khuẩn đã bị tiêu diệt. Nếu được làm nguội nhanh và bảo quản đúng cách, thịt chín có thể để trong ngăn mát lâu hơn so với thịt sống. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là thịt chín có thể để trong tủ lạnh trong thời gian dài mà không gây rủi ro.
Thịt sống và thịt chín có thời gian bảo quản trong ngăn mát rất khác nhau (Ảnh: Getty).
Theo PGS Hưng, nguy cơ lớn nhất khi sử dụng thịt để quá lâu trong ngăn mát là ngộ độc thực phẩm. Một số vi khuẩn gây bệnh có thể tăng sinh đến mức nguy hiểm mà không tạo ra mùi hôi hay dấu hiệu bất thường rõ rệt trong giai đoạn đầu. Điều này khiến nhiều người chủ quan, đặc biệt khi đánh giá chất lượng thực phẩm chỉ bằng cảm quan.
Không chỉ dừng lại ở nguy cơ nhiễm khuẩn, thịt bảo quản kéo dài còn dễ bị oxy hóa chất béo, làm suy giảm giá trị dinh dưỡng và ảnh hưởng đến chất lượng bữa ăn. Việc thường xuyên sử dụng thực phẩm bảo quản không đúng cách trong thời gian dài có thể gây tác động tiêu cực đến sức khỏe, nhất là với các nhóm nhạy cảm như trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có hệ miễn dịch suy giảm.
Mỗi loại thịt có thời gian bảo quản khác nhau
Về nhiệt độ bảo quản, PGS Hưng khuyến cáo ngăn mát tủ lạnh nên duy trì ở mức 0-4 độ C, trong đó khoảng 2-4 độ C là phù hợp nhất. Khi nhiệt độ cao hơn ngưỡng này, tốc độ phát triển của vi khuẩn sẽ tăng lên đáng kể. Trên thực tế, nhiều tủ lạnh gia đình không duy trì được mức nhiệt ổn định do chứa quá nhiều thực phẩm hoặc thường xuyên đóng mở cửa tủ.
Trong điều kiện nhiệt độ phù hợp và được bọc kín, thịt heo và thịt bò tươi sống nguyên miếng có thể bảo quản trong ngăn mát khoảng 3-5 ngày. Thịt gà tươi sống có nguy cơ nhiễm khuẩn cao hơn nên chỉ nên để tối đa 1-2 ngày.
Thịt xay là trường hợp cần đặc biệt lưu ý. Với diện tích tiếp xúc lớn với không khí và nguy cơ nhiễm vi khuẩn cao trong quá trình chế biến, loại thực phẩm này chỉ nên được bảo quản trong ngăn mát tối đa 1-2 ngày.
Hải sản tươi như cá và tôm được xem là nhóm thực phẩm dễ hỏng nhất. Trong điều kiện ngăn mát tủ lạnh, thời gian bảo quản an toàn thường chỉ kéo dài 1-2 ngày.
Với thịt đã rã đông, vị chuyên gia này cho biết nếu quá trình rã đông trong ngăn mát và chưa bị để ngoài nhiệt độ phòng thì vẫn có thể tiếp tục bảo quản trong ngăn mát thêm 1-2 ngày tùy loại. Tuy nhiên, việc rã đông rồi cấp đông lại nhiều lần không được khuyến khích vì làm tăng nguy cơ nhiễm khuẩn và khiến chất lượng thịt suy giảm rõ rệt.
Nhận biết thịt không còn an toàn và những sai lầm cần tránh
Theo PGS Hưng, người tiêu dùng không nên chỉ dựa vào số ngày bảo quản để đánh giá độ an toàn của thịt. Những dấu hiệu bất thường như mùi lạ, mùi chua nhẹ, bề mặt thịt nhớt, dính tay hoặc màu sắc chuyển xám, xanh hay thâm sẫm đều cho thấy thịt có thể đã hỏng. Nước thịt chảy ra có màu đục cũng là dấu hiệu cần lưu ý.
Thịt có mùi lạ, bề mặt nhớt hoặc đổi màu là dấu hiệu không còn an toàn (Ảnh:Getty).
Trong mọi trường hợp, nếu có nghi ngờ về chất lượng, người dân nên bỏ thực phẩm thay vì cố gắng sử dụng để tránh nguy cơ ngộ độc.
Bên cạnh đó, nhiều sai lầm trong thói quen bảo quản cũng góp phần làm tăng rủi ro mất an toàn thực phẩm. Phổ biến nhất là để nguyên thịt trong túi nilon mua ở chợ rồi cho thẳng vào ngăn mát mà không bọc kín. Một số gia đình còn có thói quen đặt thịt sống chung với rau củ hoặc thực phẩm đã nấu chín, làm gia tăng nguy cơ nhiễm khuẩn chéo.
Việc để thịt sát tường tủ lạnh hoặc không đậy kín có thể khiến thực phẩm bị đóng băng cục bộ, chảy nước và dễ nhiễm vi khuẩn từ các thực phẩm khác. Ngoài ra, quan niệm cho rằng thịt chưa có mùi hôi thì vẫn an toàn để sử dụng cũng là một nhận thức sai lầm khá phổ biến.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo không nên rửa thịt sống trước khi cho vào tủ lạnh. Việc rửa thịt có thể khiến vi khuẩn bắn ra xung quanh bồn rửa và bề mặt bếp, đồng thời độ ẩm cao trên bề mặt thịt tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn phát triển. Thịt chỉ nên được rửa ngay trước khi chế biến và cần vệ sinh sạch sẽ khu vực bếp sau đó.
Để bảo quản thịt an toàn, người dân nên bọc kín thịt bằng màng bọc thực phẩm an toàn hoặc cho vào hộp kín có nắp. Chia nhỏ thịt theo từng bữa trước khi bảo quản giúp tránh rã đông nhiều lần, giữ được chất lượng thịt và thuận tiện khi sử dụng.
Thực phẩm cần được bọc kín bằng màng bọc thực phẩm an toàn hoặc bảo quản trong hộp kín có nắp. (Ảnh: Getty).
Trong trường hợp chưa có kế hoạch sử dụng trong 1-2 ngày, việc chuyển thịt sang ngăn đá ngay sau khi mua về là lựa chọn an toàn hơn. Đông lạnh sớm giúp hạn chế sự phát triển của vi khuẩn và góp phần bảo vệ sức khỏe cho cả gia đình.
Nguồn: https://dantri.com.vn/khoa-hoc/thit-de-ngan-mat-tu-lanh-bao-lau-thi-bat-dau-khong-con-an-toan-20260130174803042.htm
