Tết cổ truyền là thời điểm mâm cơm của nhiều gia đình trở nên phong phú nhất trong năm với nhiều món ăn được chế biến cầu kỳ. Tuy nhiên, những món ăn có hương vị đậm đà có thể tiềm ẩn nhiều nguy cơ cho sức khỏe nếu sử dụng thiếu kiểm soát.
Nhiều chuyên gia dinh dưỡng cảnh báo, thói quen ăn các món mặn, nhiều đạm, nhiều dầu mỡ dịp Tết khiến cơ thể “vừa thừa vừa thiếu” các chất dinh dưỡng, gia tăng nguy cơ tăng huyết áp, tim mạch, rối loạn tiêu hóa…
Bánh chưng, bánh tét, các món xào rán, bánh mứt kẹo, nước ngọt… xuất hiện liên tục trong những ngày Tết. Tuy nhiên ăn quá nhiều các thực phẩm này sẽ khiến cơ thể mất cân bằng chất dinh dưỡng và có nguy cơ hấp thụ thừa muối (Ảnh minh họa: Getty).
Những thực phẩm giàu năng lượng, nhiều chất béo, nhiều đạm hoặc đường đơn như bánh chưng, giò chả, thịt kho, các loại bánh mứt kẹo, hạt rang, nước ngọt… thường xuyên xuất hiện trong các mâm cỗ, khay bánh kẹo mời khách.
Theo các chuyên gia, nếu hấp thụ quá nhiều các loại thực phẩm kể trên có thể khiến cơ thể bị dư thừa năng lượng, chất đạm, chất béo, thiếu chất xơ… trong những ngày Tết.
Bên cạnh đó, mâm cơm ngày Tết còn có các món ăn kèm như dưa muối, cà muối, hành muối – vốn chứa lượng muối khá cao. Không ít người có thói quen chấm mắm, chấm muối trong hầu hết các món ăn, kể cả khi các món ăn này đã được tẩm ướp bằng nhiều loại gia vị.
Nhiều người có thói quen ăn kèm rau củ muối, vô tình hấp thụ thừa muối so với nhu cầu của cơ thể (Ảnh minh họa: Getty).
Tổ chức Y tế Thế giới khuyến nghị mỗi người trưởng thành chỉ nên ăn dưới 5 gam muối mỗi ngày. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu cho thấy người Việt đang tiêu thụ trung bình 8-10 gam/ngày, tức gần gấp đôi mức an toàn.
Ăn quá nhiều muối khiến cơ thể giữ nước, làm tăng thể tích máu lưu thông và dẫn đến tăng huyết áp. Đây là yếu tố nguy cơ hàng đầu gây đột quỵ và bệnh tim mạch.
Trong những ngày Tết, khi bữa ăn kéo dài với nhiều món mặn, nhiều dầu mỡ, huyết áp có thể tăng nhanh, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh nền.
Chế độ ăn ngày Tết còn dễ gây rối loạn tiêu hóa. Các món muối chua nếu chế biến hoặc bảo quản không đảm bảo có thể gây đau bụng, tiêu chảy.
Việc ăn nhiều đạm, nhiều chất béo nhưng thiếu rau xanh, chất xơ khiến hệ tiêu hóa quá tải, dẫn đến đầy bụng, khó tiêu, táo bón. Một số nghiên cứu cũng cho thấy thói quen ăn mặn kéo dài có thể làm tăng nguy cơ tổn thương niêm mạc dạ dày.
Bên cạnh đó, lượng calo từ mứt kẹo, nước ngọt và thực phẩm chiên rán tăng mạnh trong dịp Tết khiến cân nặng dễ tăng vọt chỉ sau vài ngày. Với người mắc tiểu đường hoặc rối loạn mỡ máu, ăn uống thiếu kiểm soát có thể làm đường huyết và cholesterol tăng đột ngột, tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm.
Theo PGS.TS BS Nguyễn Trọng Hưng, Giám đốc Trung tâm Tư vấn, Phục hồi dinh dưỡng và Kiểm soát béo phì, Viện Dinh dưỡng Quốc gia, rất khó để cân đo từng gam muối theo tiêu chuẩn các bữa ăn. Tuy nhiên, người dân có thể dễ dàng theo dõi, kiểm soát lượng muối mình hấp thụ bằng 3 khẩu hiệu đơn giản.
“Cho bớt muối”
Ngay từ khâu chế biến, bạn có thể kiểm soát lượng muối bằng cách hạn chế tẩm ướp món ăn quá mặn. Với các món luộc, hấp, không nhất thiết phải nêm thêm gia vị; khi nấu cũng chú ý giảm lượng nước mắm, bột canh.
“Chấm nhẹ tay”
Với nhiều người, nước chấm, nước sốt là linh hồn của nhiều món ăn. Tuy nhiên, thói quen sử dụng nước chấm với nhiều món ăn lại vô tình khiến cơ thể phải hấp thụ một lượng muối đáng kể.
Nhiều món ăn ngày Tết kèm theo nước chấm để gia tăng hương vị. Chuyên gia khuyến nghị “chấm nhẹ tay” để vừa thưởng thức đồ ăn ngon, vừa hạn chế ảnh hưởng tới sức khỏe (Ảnh minh họa: Getty).
Do đó, chuyên gia dinh dưỡng đưa ra lời khuyên nên hạn chế sử dụng nhiều loại nước chấm. Khi muốn chấm để tăng thêm hương vị cũng chỉ nên chạm nhẹ, không nhúng “đẫm” thực phẩm trong nước chấm.
“Giảm ngay đồ mặn”
Các thực phẩm muối chua, đồ hộp chế biến sẵn thường chứa nhiều muối. Tuy nhiên, những món ăn này lại là món nhâm nhi, ăn kèm không thể thiếu trong những mâm cơm ngày Tết.
Để hạn chế lượng muối từ các thực phẩm này, bạn nên ăn giảm các loại rau củ muối vì đây chỉ là món ăn kèm. Nếu dùng có thể gắp ra, nhúng qua nước lọc nhiều lần để giảm độ mặn.
Bên cạnh đó, trước khi sử dụng các thực phẩm đóng hộp cần đọc kỹ nhãn thực phẩm (Nutrition Facts) được dán trên bao bì để kiểm tra hàm lượng natri của từng món.
Nguồn: https://dantri.com.vn/suc-khoe/thoi-quen-ngay-tet-lam-nguoi-viet-nap-gap-doi-luong-muoi-duoc-khuyen-nghi-20260217023538696.htm

