Thu hồi đất làm khu tái định cư nhưng không được tái định cư: Cần giải quyết thấu tình đạt lý

Nhiều bạn đọc nêu ý kiến với UBND xã Tu Bông về trường hợp 22 hộ dân bị thu hồi đất nông nghiệp để làm khu tái định cư nhưng không được cấp đất ở trong bài viết “Dân kêu bị thu hồi đất làm khu tái định cư lại không được… tái định cư, xã nói gì?” trên Tuổi Trẻ Online.

Luật quy định thu hồi đất nông nghiệp có thể bồi thường bằng đất ở

Như Tuổi Trẻ Online đã thông tin, 22 hộ dân thôn Lâm Điền (xã Vạn Thắng cũ) mỗi gia đình bị thu hồi hơn 1.000m² để làm khu tái định cư Vạn Thắng (giai đoạn 1) nhằm cấp đất tái định cư cho dân bị thu hồi đất trong Khu kinh tế Vân Phong.

22 hộ dân bị thông báo thu hồi đất nông nghiệp có nhu cầu được bồi thường đất ở để tái định cư thì không được chấp nhận. 

Đất bị thu hồi của 22 hộ này là đất trồng cây lâu năm trong khu dân cư Lâm Điền, đủ điều kiện chuyển mục đích thành đất ở và bà con mua đất này tính chuyển mục đích để xây nhà ở. 

Người dân bị thông báo thu hồi đất dẫn quy định tại khoản 6 điều 111 Luật Đất đai năm 2024: “Hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất nông nghiệp, đất phi nông nghiệp không phải đất ở, nếu đủ điều kiện bồi thường về đất theo quy định tại điều 95 của luật này mà có nhu cầu bồi thường bằng đất ở hoặc nhà ở và địa phương có điều kiện về quỹ đất ở, nhà ở thì được bồi thường bằng giao đất ở hoặc nhà ở tái định cư” để đề nghị chính quyền xem xét bồi thường cho họ đất ở.

Trong khi đó, UBND xã Tu Bông cho rằng Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp nên không bố trí tái định cư cho dân, xã cũng không còn đất nông nghiệp khác để bồi thường nên chỉ bồi thường cho dân bằng tiền.

Sau khi Tuổi Trẻ Online thông tin vụ việc này, nhiều bạn đọc cho rằng chính quyền cần phải áp dụng pháp luật sao cho “thấu tình đạt lý”, đảm bảo quyền lợi của dân, hiểu được tinh thần nhân văn của pháp luật. 

“Theo tôi, luật đúng là luật, nhưng người thực hiện không nên ‘máy móc’ với người dân”, bạn đọc Nguyên Tân nêu ý kiến. 

Bạn đọc tên V.Ngọc cho rằng: “Quy định tại khoản 6 điều 111 Luật Đất đai năm 2024 ra đời mang tính nhân văn rất cao. Khi người dân bị thu hồi đất để làm dự án tái định cư thì quỹ đất dùng để cấp tái định cư theo trình tự ưu tiên số 1 luôn phải là người dân có đất bị thu hồi tại đây trước là điều hiển nhiên.

Vì thực chất của dự án tái định cư đó là để cấp đất ở mới cho người dân ở nơi khác đến nhưng không có nghĩa là hạn chế người dân đã có đất ở đây nhiều năm”.

Nên bồi thường đất ở để dân tái định cư

Một người để tên V. Ngọc phân tích: Trong khu dân cư đất đã chuyển thổ và chưa chuyển thổ chỉ cách nhau 1 bước nộp thuế để chuyển thổ. Nếu người dân chưa chuyển thành đất ở vì chưa có tiền, hoặc chưa có nhu cầu mà Nhà nước thu hồi đất rồi xem là đất nông nghiệp và không bồi thường đất ở để dân tái định cư cho dân thì chưa hợp lý.

Người đọc ở địa chỉ than****@gmail.com góp thêm: “Thu hồi đất để làm khu tái định cư cả 100ha mà không có đất để tái định cư cho 50 hộ chỉ 1ha. Đề nghị cơ quan chức năng xem xét giải quyết cho người dân”.

“Trong việc đền bù và cấp tái định cư thì loại đất được coi là nông nghiệp phải được hiểu đúng nghĩa của nó. Tức là, đất nằm trong vùng hoàn toàn là đất nông nghiệp không có đất thổ cư xen lẫn và không được phép chuyển sang đất thổ cư, chỉ chuyên dùng cho việc trồng trọt. 

Còn đất nông nghiệp bao gồm cây lâu năm và cây hằng năm nằm trong khu dân cư và có thể chuyển sang đất thổ cư để xây dựng nhà ở bất cứ lúc nào thì hoàn toàn khác nhau và không thể đánh đồng được. Nên khi chúng ta áp dụng luật phải phân tích từ ngữ thật chính xác và thấu đáo thì luật mới thực sự đi vào đời sống được”, một bạn đọc chỉ ra.

Người tên Dũng Lý cũng đồng tình: “Người dân đã trình bày rõ họ mua đất khu này để ở, khi có quy hoạch lên khu dân cư đáng ra họ phải là những người đầu tiên được cấp quyền xây dựng nhà ở (có thể chỉ cần 50 – 100m²)”.