Thủ tướng: Làm sạch cơ bản ô nhiễm bom mìn dịp 100 năm ngày thành lập nước

Chủ trì hội nghị về khắc phục hậu quả bom mìn sau chiến tranh vào chiều 13-1, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu đẩy nhanh tốc độ khắc phục hậu quả bom mìn, cơ bản hoàn thành làm sạch toàn bộ diện tích đất bị ô nhiễm bom mìn đến độ sâu 0,5m vào năm 2045 kỷ niệm 100 năm thành lập nước – sớm hơn 5 năm so với mục tiêu ban đầu. 

Hội nghị tập trung đánh giá kết quả và sự nỗ lực của Chính phủ Việt Nam trong công tác khắc phục hậu quả bom mìn giai đoạn 2010-2025, khẳng định những kết quả đạt được, chỉ ra tồn tại, vướng mắc.

Đã làm sạch khoảng 530.000ha đất

Theo các báo cáo, sau Chiến tranh thế giới thứ 2, Việt Nam là một trong những dân tộc chịu nhiều đau thương, mất mát nhất do hậu quả chiến tranh, bom mìn, vật nổ, chất độc hóa học.

Diện tích đất đai ô nhiễm bom mìn rất lớn; bom mìn sau chiến tranh đã cướp đi mạng sống của hơn 40.000 người vô tội, làm trên 60.000 người bị thương; đẩy hàng ngàn gia đình lâm vào cảnh khó khăn; môi trường sống, thiên nhiên bị tàn phá; tạo lực cản lớn đối với phát triển kinh tế xã hội.

Đảng, Nhà nước Việt Nam luôn dành sự quan tâm, tập trung nguồn lực cho khắc phục hậu quả chiến tranh, xử lý bom mìn, chất độc hóa học. Công tác khắc phục hậu quả chiến tranh, bom mìn đạt được nhiều kết quả quan trọng.

Việc rà phá bom mìn đã giải phóng nguồn lực đất đai lớn cho phát triển kinh tế – xã hội. Các cơ quan chức năng đã triển khai 8.844 dự án khảo sát, làm sạch khoảng 530.000ha đất; làm hồi sinh nhiều vùng đất chết.

Đại sứ Hoa Kỳ tại Việt Nam Marc Knapper đánh giá Việt Nam không chỉ là một quốc gia đang giải quyết vấn đề ô nhiễm bom mìn, mà còn là một quốc gia đi đầu trong nỗ lực khu vực và toàn cầu nhằm loại bỏ vật liệu chưa nổ còn sót lại sau chiến tranh.

Ông tin tưởng rằng những năng lực được xây dựng tại Việt Nam sẽ được áp dụng tại nhiều nơi khác trên thế giới để thúc đẩy hòa bình và thịnh vượng.

Bà Ramla Khalidi – Trưởng đại diện thường trú Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) tại Việt Nam – cho rằng: “Những mảnh đất mà chúng ta đã từng lo sợ thì bây giờ đã trở nên an toàn hơn. Những nơi mà từng là nơi diễn ra chiến tranh thì bây giờ các em bé có thể vui chơi trên đó. Cuộc sống đã được phục hồi và có rất nhiều cơ hội được mở ra”.

Tiến tới làm chủ công nghệ rà phá bom mìn

Phát biểu kết luận, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ chiến tranh đã lùi xa tại Việt Nam, nhưng hậu quả vẫn rất nặng nề.

Nhắc tới các dự án phát triển kinh tế – xã hội đều phải tiến hành đánh giá, rà phá bom mìn, Thủ tướng cho biết lãnh đạo Đảng, Nhà nước Việt Nam, đặc biệt là Tổng Bí thư qua các thời kỳ luôn dành sự quan tâm và xác định công tác khắc phục hậu quả bom mìn, khắc phục hậu quả chiến tranh là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, cấp bách, lâu dài.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ tướng nêu rõ công tác khắc phục hậu quả bom mìn còn một số hạn chế.

Hoạt động rà phá làm sạch đất đai mới hoàn thành khoảng 530.000/1,3 triệu ha, tương đương 40% mục tiêu.

Hoạt động rà phá bom mìn, chất độc hóa học chưa thực sự gắn kết với kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội của địa phương. Còn xảy ra nhiều vụ tai nạn bom mìn gây thiệt hại lớn. Việc hỗ trợ nạn nhân của bom mìn chưa thực sự toàn diện.

Thời gian tới, Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh tốc độ khắc phục hậu quả bom mìn, thực hiện thành công mục tiêu cơ bản hoàn thành làm sạch toàn bộ diện tích đất bị ô nhiễm bom mìn đến độ sâu 0,5m vào năm 2045 nhân kỷ niệm 100 năm thành lập nước (sớm hơn 5 năm so với mục tiêu ban đầu).

Thủ tướng nêu rõ đây là việc phải làm và làm càng sớm càng tốt để bảo đảm phát triển ổn định, bền vững, người dân yên tâm.

Người đứng đầu Chính phủ cũng yêu cầu tăng cường đầu tư, bố trí nguồn lực tài chính, con người, cơ sở vật chất; trong đó lực lượng quân đội làm nòng cốt với mục tiêu là bảo vệ tính mạng, sức khỏe, an toàn cho nhân dân là trên hết.

Các cơ quan chức năng cần đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng các thành tựu khoa học và công nghệ gắn liền với chuyển đổi số; tăng cường nội địa hóa, tiến tới làm chủ công nghệ rà phá bom mìn.

Trong đó tập trung vào một số công nghệ lõi (như cảm biến, drone, robot, AI…), biến công nghệ trở thành “chìa khóa” để thực hiện quản lý bom mìn chủ động, đáp ứng yêu cầu thực tiễn, đẩy nhanh tiến độ rà phá bom mìn.

Thủ tướng giao Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp các bộ, ngành, địa phương khẩn trương hoàn thiện, đề xuất chương trình giai đoạn 2026 – 2045, trình Thủ tướng trong tháng 2; khẩn trương thực hiện đề án Nâng cao năng lực rà phá bom mìn, vật nổ đến năm 2030 và những năm tiếp theo…

UBND các tỉnh, thành phố gắn chặt chẽ hoạt động khắc phục hậu quả bom mìn, chất độc hóa học, chất độc da cam/dioxin sau chiến tranh với quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội của địa phương.