Tiếp thêm sức cho thầy thuốc để giữ vững ‘kỳ tích’ y tế Việt Nam

Y tế Việt Nam nhiều năm nay được xem là “kỳ tích” với chi phí thấp nhưng hiệu quả cao, ghi dấu ấn toàn cầu.

Hiện một ca ghép thận ở Mỹ tốn hàng chục tỉ đồng, tại Singapore hay Thái Lan khoảng 2 tỉ, thì ở Việt Nam chỉ vài trăm triệu đồng. Hơn 95% người dân có bảo hiểm y tế (BHYT), trẻ em dưới 6 tuổi được khám miễn phí.

Những con số này minh chứng cho chính sách an sinh xã hội nhân văn, lấy dân làm gốc của Đảng và Nhà nước. 

Phủ sóng chăm sóc y tế

Chăm sóc y tế ngày càng được “phủ sóng” bằng những kỹ thuật tiệm cận trình độ thế giới. Sự phối hợp giữa Bệnh viện Từ Dũ và Bệnh viện Nhi đồng 1 trong ca thông tim bào thai đầu tiên tại Đông Nam Á đã tạo dấu ấn mạnh mẽ. Trong khi đó, Bệnh viện Chợ Rẫy làm chủ hệ thống Robot Da Vinci, thực hiện hàng nghìn ca phẫu thuật ung thư và ghép thận với độ chính xác cao.

Điều đáng nói, những bước tiến này không còn bó hẹp ở các đô thị lớn. Tại Cần Thơ hay Đồng Tháp, các cơ sở y tế địa phương đã triển khai thành công kỹ thuật can thiệp lấy huyết khối bằng dụng cụ cơ học, giành lại sự sống cho bệnh nhân đột quỵ trong “giờ vàng”. 

Việc đầu tư đồng bộ hệ thống chẩn đoán hình ảnh hiện đại ngay tại tuyến đầu giúp người dân tiếp cận kỹ thuật cao ngay tại địa phương, giảm gánh nặng chuyển viện và rút ngắn thời gian cấp cứu.

Cùng với đó, mạng lưới y tế cơ sở phủ kín 100% xã phường là “cánh tay nối dài” đưa vắc xin đến tận vùng sâu vùng xa, giúp Việt Nam thanh toán bệnh bại liệt và uốn ván sơ sinh từ nhiều năm qua.

Phía sau tấm áo blouse là áp lực nghẹt thở

Tuy nhiên, đằng sau những con số “kỳ tích” và kỹ thuật tối tân là sự hy sinh thầm lặng, đôi khi là quá sức, của đội ngũ y bác sĩ. Một bác sĩ Việt Nam trung bình khám 50 – 80 bệnh nhân/ngày, tuyến tỉnh và tuyến trung ương có thể lên tới 100 – 120 lượt. Con số này cao gấp 2 – 4 lần so với đồng nghiệp tại Thái Lan hay Singapore.

Áp lực không chỉ nằm ở khối lượng công việc chuyên môn mà còn ở những “sang chấn” tâm lý nhức nhối. Tại các phòng cấp cứu, không hiếm những trường hợp trong cơn nóng ruột, không ít người nhà bệnh nhân đã dùng lời lẽ nặng nề, thậm chí bạo lực tấn công thầy thuốc. 

Họ chưa hiểu rằng quy trình cấp cứu ưu tiên người nặng nhất, chứ không phải người đến trước. Những sự cố này không chỉ đe dọa sinh mạng mà còn bào mòn sức khỏe tâm thần, làm rạn vỡ niềm tin của những người đang dốc lòng cứu người.

Xã hội đôi khi đòi hỏi thầy thuốc phải hoàn hảo như máy móc, trong khi lại quên rằng đội ngũ các y bác sĩ, điều dưỡng cũng là con người bằng xương bằng thịt, cũng có gia đình cần lo toan và những giới hạn về sức bền.

Tại khoa nhi các bệnh viện tỉnh, những đêm trực 24 giờ liên tục với hàng trăm bệnh nhi khiến bác sĩ mệt đến mức bước chân không vững, nhưng thù lao đôi khi chưa tương xứng. Tình trạng bác sĩ trẻ rời bệnh viện công sang khu vực tư nhân thời gian qua không hẳn vì họ muốn giàu sang, mà vì mong đợi một môi trường làm việc công bằng và an toàn hơn.

Kỳ vọng từ những chính sách đột phá

Để giữ chân người giỏi ở lại với bệnh nhân nghèo, chúng ta cần một cơ chế tính đúng tính đủ cho lao động y tế và một hành lang pháp lý đủ mạnh để bảo vệ thầy thuốc trước những rủi ro nghề nghiệp. 

Những trăn trở ấy đã tìm được lời giải. Vừa qua Quốc hội khóa XV thông qua nghị quyết 261/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt tạo đột phá cho công tác y tế.

Đây được xem là “liều thuốc” cực kỳ quan trọng từ năm 2026 với các quy định về cải cách tiền lương, tăng phụ cấp và bảo đảm an toàn nơi làm việc. Sự thấu hiểu của Chính phủ và Quốc hội chính là điểm tựa để nhân viên y tế yên tâm gắn bó với nghề.

Ngày Thầy thuốc Việt Nam, các nhân viên ngành y mong chính sách đột phá của Quốc hội và Chính phủ sớm trở thành hiện thực cụ thể.