Tổng thống Hàn Quốc thăm Nhật Bản, nỗ lực cải thiện quan hệ giữa thách thức chung

Các vấn đề thảo luận: Mỹ, Trung Quốc và Triều Tiên

Theo Hãng tin AP, hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae đã diễn ra vào ngày 13-1 tại cố đô Nara ở miền tây Nhật Bản.

Cuộc gặp diễn ra trong nỗ lực cải thiện quan hệ song phương giữa hai nước, đồng thời trong bối cảnh căng thẳng Nhật – Trung leo thang vì vấn đề Đài Loan.

Hai bên sẽ tập trung vào các vấn đề như tăng cường lòng tin song phương, thương mại, Trung Quốc, Triều Tiên và liên minh với Mỹ.

Chuyến công du Nhật Bản của ông Lee Jae Myung diễn ra sau khi ông có chuyến thăm cấp nhà nước đến Trung Quốc vào đầu tháng 1. Khi đó, Tổng thống Lee khẳng định quan hệ với Nhật Bản cũng quan trọng như với Trung Quốc, song khả năng Hàn Quốc làm trung gian hòa giải cho Nhật – Trung là có hạn.

Đều là các đồng minh then chốt của Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc sẽ phải tìm biện pháp ứng phó trong bối cảnh Washington gây sức ép buộc hai bên tăng chi tiêu quốc phòng.

Trong cuộc phỏng vấn với Đài NHK của Nhật Bản, ông Lee bày tỏ mong muốn Nhật ủng hộ Hàn Quốc gia nhập Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Tuy nhiên, điều này đòi hỏi Seoul phải dỡ bỏ lệnh cấm nhập khẩu thực phẩm từ Fukushima và các tỉnh bị ảnh hưởng bởi sự cố hạt nhân năm 2011.

Ông Lee cũng nói Hàn Quốc muốn hợp tác an ninh với Nhật và Mỹ theo cơ chế ba bên, nhưng nhấn mạnh điều quan trọng nhất là lòng tin sâu sắc lẫn nhau.

Mặc dù được cho là sẽ tránh thảo luận về những bất đồng trong lịch sử giữa hai bên, truyền thông cho biết hai nhà lãnh đạo có thể bàn về hợp tác nhân đạo trong việc tìm kiếm hài cốt của 180 công nhân (phần lớn là lao động cưỡng bức người Hàn) thiệt mạng trong vụ tai nạn ở mỏ ngầm dưới biển Nhật Bản năm 1942.

Gạt bỏ bất đồng

Quan hệ Nhật – Hàn đã cải thiện trong những năm gần đây do các thách thức chung như cạnh tranh Mỹ – Trung và chương trình hạt nhân Triều Tiên.

Ban đầu có lo ngại về khả năng hợp tác giữa bà Takaichi và ông Lee, do nữ thủ tướng Nhật Bản được coi là diều hâu về an ninh, trong khi nhà lãnh đạo Hàn Quốc được cho là mềm mỏng về Triều Tiên và Trung Quốc. Tuy nhiên, cả hai đều tìm cách gạt bỏ bất đồng.

Cuộc gặp có thể mang lại lợi thế chính trị cho bà Takaichi sau vài tháng nhậm chức. Nhiều thông tin đồn đoán bà có thể tổ chức bầu cử sớm để củng cố quyền lực.

Cố đô Nara, nơi diễn ra hội nghị thượng đỉnh Nhật – Hàn, cũng là quê hương của bà Takaichi. Dự kiến vào ngày 14-1, hai nhà lãnh đạo sẽ đến thăm chùa Horyu – nơi nổi tiếng với những kiến trúc bằng gỗ cổ nhất còn tồn tại trên thế giới, cũng là minh chứng cho việc Nhật Bản tiếp nhận Phật giáo thông qua bán đảo Triều Tiên.

“Tôi hy vọng có thể thúc đẩy hơn nữa quan hệ Nhật – Hàn theo hướng tích cực khi chúng tôi gặp nhau tại cố đô Nara, nơi có hơn 1.300 năm lịch sử và giao lưu văn hóa lâu dài giữa Nhật Bản và bán đảo Triều Tiên”, bà Takaichi viết trên mạng xã hội X.