Tổng thống Mỹ Donald Trump (Ảnh: Reuters).
“Chúng tôi thực sự cần Greenland, chắc chắn là như vậy. Chúng tôi cần hòn đảo này cho mục đích quốc phòng”, Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu hôm 4/1, một ngày sau khi Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro và tuyên bố Washington sẽ điều hành quốc gia Mỹ Latinh này.
Sau đó vào tối cùng ngày, ông Trump một lần nữa nói với các phóng viên trên chuyên cơ: “Chúng tôi cần Greenland từ góc độ an ninh quốc gia, và Đan Mạch sẽ không thể làm được điều đó. Chúng ta sẽ lo về Greenland trong khoảng 2 tháng nữa. Hãy nói về Greenland trong 20 ngày tới”.
Tháng trước, ông cũng nhấn mạnh: “Mỹ cần Greenland vì an ninh quốc gia, không phải vì khoáng sản. Chúng tôi có rất nhiều địa điểm có khoáng sản và dầu mỏ… Chúng tôi cần nó vì an ninh quốc gia. Chúng tôi phải có nó”.
Tuyên bố này làm dấy lên lo ngại tại Đan Mạch rằng kịch bản tương tự có thể xảy ra với Greenland, một lãnh thổ thuộc Đan Mạch.
Ông Trump từ lâu đã ủng hộ việc sáp nhập Greenland trở thành một phần của Mỹ. Ngày 21/12, ông Trump chỉ định Thống đốc bang Louisiana Jeff Landry làm đặc phái viên về Greenland.
Ông Landry công khai ủng hộ ý tưởng sáp nhập Greenland. Ngay sau khi được bổ nhiệm, ông bình luận trên X: “Thật vinh dự được phục vụ ở vị trí này để đưa Greenland trở thành một phần của Mỹ”.
Những động thái và tuyên bố của chính quyền Tổng thống Trump đã vấp phải chỉ trích mạnh mẽ của giới chức Đan Mạch và Greenland.
“Hoàn toàn vô lý khi nói rằng Mỹ cần tiếp quản Greenland. Mỹ không có quyền sáp nhập bất kỳ quốc gia nào trong 3 quốc gia thuộc Vương quốc Đan Mạch”, Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen nhấn mạnh ngày 4/1.
Bà Frederiksen nói thêm: “Vì vậy, tôi tha thiết kêu gọi Mỹ chấm dứt các lời đe dọa nhằm vào một đồng minh gần gũi về mặt lịch sử, cũng như nhằm vào một quốc gia, một lãnh thổ khác, những người đã nói rất rõ rằng họ không phải để bán”.
Vị trí chiến lược nằm giữa châu Âu và Bắc Mỹ khiến Greenland trở thành địa điểm then chốt đối với hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo của Mỹ, trong khi trữ lượng khoáng sản phong phú của đảo cũng rất hấp dẫn trong bối cảnh Mỹ muốn giảm phụ thuộc vào xuất khẩu từ Trung Quốc.
Greenland có quyền tuyên bố độc lập theo một thỏa thuận ký năm 2009, nhưng hiện vẫn phụ thuộc lớn vào các khoản trợ cấp của Đan Mạch.
Trong năm qua, Đan Mạch đã tìm cách hàn gắn mối quan hệ căng thẳng với Greenland, đồng thời cố gắng giảm nhiệt căng thẳng với chính quyền Tổng thống Trump bằng cách đầu tư vào phòng thủ Bắc Cực.
Cuối tuần qua, bà Katie Miller, vợ của Stephen Miller, Phó Chánh văn phòng của Tổng thống Trump, đã đăng bức ảnh gây tranh cãi với cờ Mỹ phủ lên bản đồ Greenland cùng dòng trạng thái “Sắp rồi”.
Ông Stephen Miller được xem rộng rãi là kiến trúc sư của phần lớn các chính sách của ông Trump, người định hướng cho tổng thống Mỹ về các chính sách nhập cư cứng rắn và chương trình nghị sự trong nước.
Trong khi đó, bà Katie Miller từng giữ chức phó thư ký báo chí dưới thời ông Trump tại Bộ An ninh Nội địa Mỹ trong nhiệm kỳ đầu tiên.
Đáp lại bài đăng của bà Miller, Đại sứ Đan Mạch tại Mỹ, ông Jesper Moeller Soerensen, nêu rõ: “Chúng tôi mong đợi sự tôn trọng đầy đủ đối với toàn vẹn lãnh thổ của Đan Mạch”.
Ông bình luận thêm: “Chúng ta là những đồng minh thân cận và cần tiếp tục hợp tác với nhau trên tinh thần đó. Chúng ta cùng phối hợp để bảo đảm an ninh ở Bắc Cực”. Nhà ngoại giao này cũng khẳng định Đan Mạch đã “tăng cường đáng kể các nỗ lực bảo đảm an ninh Bắc Cực” trong năm 2025, coi đây là minh chứng cho việc nước này coi trọng nghiêm túc an ninh chung của 2 bên.
Thủ hiến Greenland Jens-Frederik Nielsen cũng phản hồi trên mạng xã hội, gọi bài đăng của Miller là “thiếu tôn trọng”, nhưng nhấn mạnh rằng điều đó “không làm thay đổi bất cứ điều gì” liên quan đến nền độc lập của Greenland.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/tong-thong-trump-noi-my-can-greenland-dan-mach-phan-ung-manh-20260105102010096.htm
