Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky (Ảnh: AFP).
Ngày 28/3, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã làm rõ quan điểm về lập trường của Washington đối với các đảm bảo an ninh cho Ukraine, đáp lại việc Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio gọi tuyên bố trước đó của nhà lãnh đạo Ukraine về vấn đề này là “lời nói dối”.
Trước đó, ngày 26/3, Tổng thống Zelensky cho biết các đảm bảo an ninh của Mỹ dành cho Ukraine phụ thuộc vào việc Ukraine rút quân hoàn toàn khỏi khu vực Donbass phía đông, bao gồm cả những vùng lãnh thổ mà Kiev đang kiểm soát.
“Mỹ sẵn sàng hoàn tất các đảm bảo này ở cấp cao ngay khi Ukraine sẵn sàng rút quân khỏi Donbass”, ông Zelensky nói.
Trong cuộc phỏng vấn vào ngày hôm sau, Ngoại trưởng Rubio đã bác bỏ tuyên bố của tổng thống Ukraine, khẳng định ông Zelensky “nói dối”.
“Những gì ông ấy được thông báo là các đảm bảo an ninh sẽ không có hiệu lực cho đến khi chiến tranh kết thúc, bởi vì nếu không, điều đó không khác nào Mỹ tự đưa mình vào cuộc chiến”, Ngoại trưởng Mỹ cho biết.
Mặc dù không bác bỏ tuyên bố của Ngoại trưởng Rubio, Tổng thống Zelensky ngày 28/3 nói rõ rằng theo cách hiểu của ông, “chấm dứt chiến tranh” đồng nghĩa với việc Ukraine rút quân khỏi Donbass trong khuôn khổ đàm phán hòa bình hiện tại.
Theo ông Zelensky, Moscow đã đưa ra “tối hậu thư” cho Kiev.
“Nga sẽ chỉ chấm dứt chiến tranh sau khi lực lượng vũ trang Ukraine rút khỏi toàn bộ lãnh thổ các vùng Donetsk và Lugansk”, ông Zelensky nói.
Đổi lại, Mỹ sẽ chỉ cung cấp các đảm bảo an ninh sau khi chiến tranh kết thúc.
“Chúng tôi sẽ không thể nhận được các đảm bảo an ninh từ Mỹ cho đến khi lệnh ngừng bắn được thực hiện, cho đến khi chiến tranh kết thúc. Và sau khi quân đội của chúng ta rút khỏi Donbass, đó sẽ là các điều kiện để chiến tranh kết thúc”, Tổng thống Ukraine nhấn mạnh.
Ông Zelensky cho biết chính quyền Ukraine đã kêu gọi Mỹ cam kết đảm bảo an ninh trước khi có lệnh ngừng bắn.
“Tôi đã nói rằng chúng tôi muốn ký kết các thỏa thuận đảm bảo an ninh trước khi chiến tranh kết thúc. Và họ gần như đã sẵn sàng… Nhưng phía Mỹ nói không. Điều này sẽ chỉ được thực hiện khi chiến tranh kết thúc”, ông Zelensky nói thêm.
Vị trí vùng Lugansk và Donetsk (Donbass) ở phía đông Ukraine (Ảnh: Sky).
Trong tuyên bố hôm 27/3, Ngoại trưởng Rubio nói rằng Mỹ không thể mạo hiểm can thiệp trực tiếp vào cuộc chiến Nga – Ukraine bằng cách cung cấp các đảm bảo an ninh trước khi chiến sự kết thúc.
“Đảm bảo an ninh là gì? Đó là việc điều động quân đội đến để bảo đảm an ninh. Nếu Mỹ thực hiện điều đó ngay bây giờ, điều đó có nghĩa là Mỹ đang tự mình can thiệp vào cuộc chiến”, ông nhà ngoại giao Mỹ nói.
Đáp trả tuyên bố của Ngoại trưởng Rubio, Tổng thống Zelensky nói rằng việc ký kết một thỏa thuận an ninh có thể diễn ra trước khi các đảm bảo được thực thi.
“Vấn đề không phải là khi nào nó có hiệu lực. Vấn đề là khi nào những đảm bảo này được đưa ra cho chúng tôi. Các đảm bảo được đưa ra cho chúng tôi sau khi chúng tôi rút khỏi Donbass. Và đây là điều kiện để chiến tranh kết thúc”, ông Zelensky nhận định.
Tổng thống Zelensky nói rõ rằng ông không cáo buộc các nhà đàm phán Mỹ gây áp lực buộc Ukraine rút quân khỏi lãnh thổ của mình.
“Tôi không nói dối ai cả… Có lẽ nhiều người cho rằng Mỹ dường như đang gây áp lực buộc chúng tôi rút quân và chỉ khi đó họ mới đưa ra các đảm bảo. Tôi không nói rằng họ đang gây áp lực cho chúng tôi. Và tôi chưa bao giờ nói điều này, dù công khai hay kín đáo” ,ông Zelensky nói.
Tổng thống Zelensky cho biết ưu tiên của Kiev là “tiếp tục đối thoại” và hướng tới một nền hòa bình được đàm phán.
Các cuộc đàm phán hòa bình do Mỹ làm trung gian giữa Nga và Ukraine đã bị đình trệ khi Washington chuyển sự chú ý sang cuộc chiến ở Iran.
Trong khi đó, Nga không nhượng bộ các yêu cầu do nước này đưa ra, bao gồm cả yêu cầu Ukraine rút quân khỏi các khu vực ở Donbass mà Kiev kiểm soát.
Kiev đã bác bỏ yêu cầu này, khẳng định một lệnh ngừng bắn nên được thực thi dọc theo các vị trí tiền tuyến hiện tại.
Nga hiện kiểm soát 90% Donbass (gồm Lugansk và Donetsk), khu vực nằm trên các mỏ than và là nơi tập trung nhiều nhà máy cơ khí hạng nặng. Nga đã tuyên bố sáp nhập Donetsk và Lugansk vào năm 2022 sau các cuộc trưng cầu dân ý.
Tổng thống Nga Vladimir Putin nhiều lần tuyên bố Nga sẽ giành toàn bộ vùng Donbass bằng vũ lực nếu Kiev không chấp nhận nhượng lại khu vực này trong một thỏa thuận hòa bình.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/tong-thong-ukraine-noi-ve-dieu-kien-then-chot-de-nga-cham-dut-chien-su-20260329092933012.htm
