TP.HCM chi gần 40.000 tỉ đồng hoàn thuế VAT, quyết liệt chặn gian lận

(PLO)- Ngành thuế TP.HCM giải ngân hàng chục nghìn tỉ đồng hoàn thuế VAT hỗ trợ doanh nghiệp, đồng thời siết chặt kỷ cương, không để ngân sách bị trục lợi.

Theo thông tin từ Thuế TP.HCM, trong năm 2025, đơn vị đã đẩy mạnh giải quyết hồ sơ hoàn thuế giá trị gia tăng (VAT) góp phần đưa dòng vốn chảy ngược về doanh nghiệp, tạo đà phục hồi sản xuất. Tuy nhiên, ngành thuế cũng phải có những giải pháp chống thất thu khi hơn 2.700 hồ sơ bị rà soát gắt gao sau hoàn thuế VAT, kịp thời truy thu và xử phạt hàng chục tỉ đồng từ những hành vi gian lận ngày càng tinh vi.

Khơi thông dòng vốn doanh nghiệp xuất khẩu

Theo số liệu từ Phòng Nghiệp vụ, dự toán, pháp chế (Thuế TP.HCM), lũy kế tính đến ngày 22-12-2025, Thuế TP.HCM đã ban hành 4.934 quyết định hoàn thuế VAT. Dù số lượng hồ sơ giải quyết đạt xấp xỉ 89% so với cùng kỳ năm trước nhưng tổng số tiền thuế được hoàn vẫn đạt con số ấn tượng là 39.751 tỉ đồng, tương đương hơn 95% cùng kỳ.

Cơ cấu dòng tiền hoàn thuế VAT cho thấy sự tập trung nguồn lực rõ rệt cho mũi nhọn kinh tế đối ngoại. Hoàn thuế đối với hàng hóa, dịch vụ xuất khẩu chiếm tỉ trọng áp đảo với 4.706 hồ sơ, tương ứng số tiền 36.765 tỉ đồng.

Như vậy, lĩnh vực xuất khẩu chiếm hơn 95% về số lượng hồ sơ và trên 92% về tổng số tiền hoàn. Điều này khẳng định chính sách thuế đang đóng vai trò bệ đỡ tài chính quan trọng, giúp các doanh nghiệp xuất khẩu duy trì lợi thế cạnh tranh và quay vòng vốn nhanh trong bối cảnh thị trường quốc tế nhiều biến động.

Điển hình tại các địa bàn trọng điểm về công nghiệp như khu vực do Phòng Quản lý, hỗ trợ doanh nghiệp số 7 (Thuế TP.HCM) phụ trách, việc giải quyết hồ sơ diễn ra khẩn trương. Đơn vị này đã ban hành gần 1.600 quyết định với số tiền hoàn xấp xỉ 9.000 tỉ đồng.

Việc áp dụng phương thức điện tử 100% tại đây đã giúp rút ngắn thời gian, giảm thiểu chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, đảm bảo dòng tiền không bị ách tắc vì thủ tục hành chính, đặc biệt là với khối doanh nghiệp FDI vốn có yêu cầu cao về minh bạch và tốc độ.

Siết chặt hậu kiểm, chặn đứng trục lợi

Không chỉ dừng lại ở việc chi tiền nhanh, năm 2025 còn ghi nhận sự chuyển dịch mạnh mẽ sang kiểm soát chất lượng qua công tác hậu kiểm. Song song với việc giải quyết hoàn thuế, cơ quan thuế đã kích hoạt các lớp bảo vệ nghiêm ngặt để ngăn chặn hành vi trục lợi ngân sách.

Số liệu thực tế cho thấy trong năm 2025, Thuế TP.HCM đã thực hiện kiểm tra sau hoàn thuế đối với 2.705 hồ sơ, tương ứng với số tiền thuế đã hoàn là 18.019 tỉ đồng. Động thái rà soát diện rộng này nhằm đảm bảo tiền thuế được hoàn đúng người, đúng việc.

Kết quả qua thanh tra, kiểm tra đã phát hiện nhiều sai phạm, qua đó thực hiện truy hoàn và xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền hơn 82 tỉ đồng. Con số này là minh chứng rõ nét cho quan điểm “làm đúng, làm chặt”, không để cơ chế thông thoáng trở thành kẽ hở cho gian lận.

Thực tế cho thấy cuộc chiến chống gian lận hoàn thuế đang trở nên phức tạp hơn với các thủ đoạn tinh vi như sử dụng “doanh nghiệp ma”, mua bán hóa đơn lòng vòng để hợp thức hóa đầu vào. Các đơn vị nghiệp vụ đang đối mặt với bài toán khó về hành lang pháp lý khi xử lý các chuỗi cung ứng rủi ro, đặc biệt là quy định mới của Luật Thuế giá trị gia tăng 2024 yêu cầu người bán phải hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế thì người mua mới đủ điều kiện được hoàn. Đây là chốt chặn quan trọng nhưng cũng là thách thức lớn trong khâu xác minh.

Trước tình hình đó, lãnh đạo Thuế TP.HCM đã đưa ra định hướng chiến lược cho năm 2026 nhằm nâng cấp công tác quản lý. Theo đó, ngành thuế sẽ thực hiện phân luồng triệt để: ưu tiên giải quyết nhanh hồ sơ cho nhóm người nộp thuế có lịch sử tuân thủ tốt; ngược lại sẽ siết chặt kiểm tra, giám sát đặc biệt đối với nhóm có rủi ro cao. Đáng chú ý, cơ quan thuế sẽ không đơn độc trên mặt trận này.

Một cơ chế phối hợp chặt chẽ với cơ quan công an, hệ thống ngân hàng, các sở ngành và UBND địa phương sẽ được thiết lập để rà soát tổng thể dòng tiền và hàng hóa. Mục tiêu là đánh trúng, xử lý tận gốc các vụ việc gian lận hoàn thuế có tính chất phức tạp, liên quan đến nhiều địa bàn, qua đó làm sạch môi trường kinh doanh trong năm bản lề 2026.