Trường dòng 150 tuổi dành cho nam sinh đầu tiên ở TP.HCM có gì đặc biệt?

Ngôi trường cổ kính giữa lòng TP.HCM

Giữa dòng xe cộ tấp nập của trung tâm TP.HCM, những ai đi ngang qua đường Lý Tự Trọng cũng phải chậm lại một nhịp trước vẻ đẹp trầm mặc của một “chứng nhân lịch sử”. Đó là Trường THCS – THPT Trần Đại Nghĩa, tiền thân là Trường La San Taberd, ngôi trường dòng dành cho nam sinh đầu tiên của Sài Gòn xưa.

Sở hữu vị trí “kim cương” khi tiếp giáp 3 mặt tiền đường Hai Bà Trưng – Lý Tự Trọng – Nguyễn Du (ở phường Sài Gòn, quận 1 cũ), ngôi trường cổ kính, trầm mặc tách biệt hẳn với sự huyên náo bên ngoài.

Dạo bước quanh khu vực này, phóng viên Báo Thanh Niên ấn tượng với những dãy nhà mái ngói đỏ sẫm xếp liền nhau, rợp bóng cây xanh cổ thụ.

ẢNH: BÙI QUỐC HOÀNG

Từ La San Taberd đến Trường THCS – THPT Trần Đại Nghĩa

Theo tư liệu của nhà trường, năm 1874, Cha Henri De Kerlan là linh mục quản xứ nhà thờ Đức Bà Sài Gòn, đã dùng tài sản riêng để sáng lập Trường Lasan Taberd tại dinh của Tri phủ Tân Bình (đời vua Tự Đức).

Công trình khởi công năm 1875 và hoàn thiện năm 1887. Ban đầu, nơi đây là mái ấm nuôi dạy trẻ mồ côi lai Âu và Pháp.

ẢNH: BÙI QUỐC HOÀNG

Theo Danh mục kiểm kê di tích lịch sử – văn hóa, danh lam thắng cảnh trên địa bàn TP.HCM giai đoạn 2016 – 2020 của UBND TP.HCM, đến năm 1890, các sư huynh dòng La San từ Marseille (Pháp) sang Sài Gòn tiếp nhận Trường Taberd. Từ đó, trường chính thức mang tên La San Taberd, là ngôi trường dòng dành cho nam sinh đầu tiên ở Sài Gòn, cấp học từ tiểu học cho đến tú tài toàn phần.

ẢNH: BÙI QUỐC HOÀNG

Những ngày đầu, trường chỉ có vài dãy nhà phía đường Nguyễn Du. Đến năm 1963, 2 khối nhà A và B cao 4 tầng được xây thêm ở phía đường Lý Tự Trọng, mở rộng quy mô đào tạo.

Sau khi đất nước thống nhất, trường chuyển đổi thành Trường Trung học Sư phạm TP.HCM, với nhiệm vụ đào tạo giáo viên tiểu học cho thành phố.

Đến năm 2000, Trường THPT Trần Đại Nghĩa chính thức thành lập, đào tạo 2 cấp THCS và THPT. Năm 2002, trường mang tên Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa.

Sau đó, UBND TP.HCM đã ban hành quyết định thành lập Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa (ở phường An Khánh, TP.HCM) và THCS – THPT Trần Đại Nghĩa (phường Sài Gòn, TP.HCM) trên cơ sở tách ra từ Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa.

Trải qua nhiều lần sửa chữa, cải tạo nội thất, ngôi trường vẫn giữ được không gian kiến trúc tổng thể; các khối nhà xây mới không làm ảnh hưởng đáng kể đến cảnh quan chung.

Kiến trúc Pháp cổ – giá trị bền vững theo thời gian

Điều khiến ngôi trường được UBND TP.HCM xếp hạng di tích kiến trúc nghệ thuật cấp thành phố năm 2019, chính là việc dù trải qua 150 năm mưa nắng và nhiều lần tu sửa, “cốt cách” kiến trúc của trường vẫn như nguyên vẹn.

Dãy nhà thư viện nằm ở trung tâm khuôn viên, có tầng hầm bên dưới; 2 đầu nối liền với dãy A và B. Cùng với các dãy nhà C, D phía đường Nguyễn Du, công trình được thiết kế theo phong cách kiến trúc Pháp.

ẢNH: BÙI QUỐC HOÀNG

Những ô cửa vòm cong, hành lang rộng tạo sự thông thoáng cho lớp học. Kết cấu mái chịu ảnh hưởng kiến trúc truyền thống Việt Nam với hệ dầm nhô ra đỡ mái.

Lan can, cầu thang và các chi tiết trang trí được thiết kế giản dị nhưng tinh tế, tạo nên tổng thể trang nghiêm, bề thế mà vẫn gần gũi.

Với định hướng “luôn đổi mới, hợp tác, quyết đoán, linh động và phát triển”, Trường THCS – THPT Trần Đại Nghĩa đã trở thành cái nôi rèn luyện, đào tạo và bồi dưỡng nhân tài.

ẢNH: BÙI QUỐC HOÀNG

Trải qua 150 năm, từ ngôi trường dòng dành cho nam sinh đầu tiên đến cái nôi đào tạo nhân tài hiện đại, Trường THCS – THPT Trần Đại Nghĩa không chỉ là một cơ sở giáo dục, mà còn là di sản kiến trúc – văn hóa song hành cùng nhịp thở của Sài Gòn – TP.HCM.