Tuyệt kỹ hiếm hoi của Kim Dung bước lên được võ đài MMA

Kim Dung phóng đại kung fu, nhưng không hạ thấp kỹ năng thực chiến

Cụ thể, đó là vật Mông Cổ (Bokh), môn võ thuật được cố văn hào Kim Dung truyền tải rất thật qua nhân vật Quách Tĩnh, trong tiểu thuyết Anh Hùng Xạ Điêu. 

Xuyên suốt bộ truyện, Quách Tĩnh liên tiếp được hàng loạt cao nhân như Hồng Thất Công, Chu Bá Thông, Mã Ngọc, Giang Nam thất quái truyền thụ võ học thượng thừa của người Trung Thổ (tức người Trung Hoa). 

Nhưng vị sư phụ đầu tiên của Quách Tĩnh – cũng là người dạy cho anh kỹ thuật thực chiến hiệu quả nhất, lại là một nhân vật có thật lịch sử của vùng tái ngoại. Đó là Triết Biệt, một trong số những danh tướng hiển hách nhất dưới trướng Thành Cát Tư Hãn. 

Quách Tĩnh học tiễn pháp của vị tướng mệnh danh “thần tiễn thủ” này, đi kèm đó là kỹ thuật vật trứ danh của người Mông Cổ.

Xuyên suốt bộ truyện, không ít lần Quách Tĩnh dùng kỹ thuật vật Mông Cổ để thoát cảnh hiểm nghèo, đặc biệt trong những lần cận chiến, đánh xáp lá cà.

Tiêu biểu là khi nhân vật chính của Anh Hùng Xạ Điêu tỉ võ với Âu Dương Khắc – nhân vật được mô tả mạnh hơn Quách Tĩnh thời điểm đó.

Bằng một đòn vật đơn giản, Quách Tĩnh chuyển bại thành thắng, khiến Âu Dương Khắc phải tiếp đất trước.

Và đó là một trong những trận đánh – tuy đơn giản, ngắn ngủi, nhưng đậm màu sắc thực chiến hiện đại nhất mà Kim Dung mô tả trong loạt tiểu thuyết võ hiệp của mình. 

Dù phóng đại rất nhiều về kung fu Trung Hoa, Kim Dung thi thoảng vẫn lồng ghép các kỹ thuật chiến đấu hiệu quả của nhiều dân tộc khác nhau vào loạt tiểu thuyết. 

Vật Mông Cổ là một trong số đó, đại biểu cho văn hóa du mục, kỹ thuật chiến đấu hiệu quả, và tinh thần thượng võ của người phương Bắc. 

Cũng chính vật Mông Cổ – với độ thực chiến cực cao, đã vượt mặt hàng loạt môn kung fu trứ danh của người Trung Hoa để bước lên võ đài MMA.

Không chỉ là một hình thức giải trí hay thi đấu, vật Mông Cổ gắn với bản sắc dân tộc, sức mạnh thể chất và tinh thần chiến binh của cộng đồng du mục trên thảo nguyên rộng lớn.

Trải qua hàng thiên niên kỷ, từ những ngọn đồi cỏ Chechnya đến các đấu trường MMA hiện đại, tinh thần vật Mông Cổ dường như vẫn không hề mai một, mà còn tìm thấy giá trị mới trong đấu trường võ tổng hợp ngày nay.

Vì sao vật Mông Cổ phù hợp với MMA?

Vật Mông Cổ, gọi theo ngôn ngữ địa phương là Bokh, nghĩa là “đặc tính bền bỉ, sức mạnh, sức sống và người đấu sĩ mạnh mẽ” – tên gọi phản ánh triết lý võ thuật cưỡng chịu và tinh thần quyết chiến của môn này.

Bokh là môn vật dân gian, phổ biến ở tất cả cộng đồng người Mông Cổ từ nội Mông Cổ (Trung Quốc) đến cộng đồng Buryat, Kalmyk và vùng Tây Mông Cổ – nơi mà bất kỳ đứa trẻ trai hay gái nào lớn lên cũng tiếp xúc với loại hình đấu vật này trong đời sống thường nhật.

Lịch sử của vật Mông Cổ được nghiên cứu rất sâu, với dấu tích ban đầu có thể truy lại hàng ngàn năm. 

Theo các nguồn khảo cổ, bức tranh đá ở tỉnh Bayankhongor (Mông Cổ) từ thời đồ đá mới khoảng 7.000 năm trước đã khắc họa hình ảnh hai người đang vật nhau trong khi xung quanh là người xem. 

Kỹ thuật này liên tục xuất hiện trong các di tích của đế chế Hung Nô và các nền văn hóa truyền thống ở vùng Á Âu cổ. 

Về mặt nghi lễ và văn hóa, vật Mông Cổ được xem là “một trong ba kỹ năng nam tử hán phải có”, cùng với cưỡi ngựa và bắn cung, vốn là những kỹ năng thiết yếu của cuộc sống du mục. 

Về góc độ kỹ thuật võ hiện đại ngày nay, Bokh phát triển một nền tảng grappling rất mạnh với hàng chục kỹ thuật ném, vật và giữ trọng tâm, đồng thời đòi hỏi sức bền và thể lực cực kỳ cao. 

Những kỹ thuật này giúp người tập rèn luyện khả năng kiểm soát thân người, chuyển động trụ, và phản ứng nhanh – những yếu tố nền tảng của nhiều môn grappling hiện đại như freestyle wrestling, Greco-Roman hay submission grappling. 

Một số chuyên gia võ thuật quốc tế, như tác giả và nhà nghiên cứu Antonio Graceffo, đã chỉ ra rằng truyền thống vật dài lâu ở Mông Cổ có thể dịch chuyển tương đối thuận lợi sang các hệ grappling hiện đại và là một phần lý do khiến người Mông Cổ nổi bật ở các môn như sumo, judo hay vật quốc tế. 

Trong bối cảnh võ thuật toàn cầu hóa và MMA (Mixed Martial Arts – võ tổng hợp đối kháng) phát triển mạnh mẽ kể từ cuối thế kỷ 20, giá trị thực chiến của wrestling nói chung và Bokh nói riêng trở nên rõ rệt hơn bao giờ hết. 

MMA hiện đại yêu cầu võ sĩ phải thành thạo ở cả striking (đánh đứng), clinch (ôm gh g đóng vai trò quyết định trong trận đấu. 

Các số liệu thống kê chiến đấu cho thấy wrestling là một trong những nền kỹ thuật phổ biến và hiệu quả nhất đối với võ sĩ MMA chuyên nghiệp, vì nó giúp kiểm soát nhịp độ và vị trí trong lồng thi đấu.

Có nhiều võ sĩ Mông Cổ với nền tảng Bokh đã bước lên võ đài MMA và thành công rực rỡ. Điển hình là Enkh-Orgil Baatarkhuu, võ sĩ MMA người Mông Cổ đang thi đấu ở hạng cân bantamweight (khoảng 145 lb) của tổ chức ONE Championship và là nhà vô địch thế giới hạng cân này. 

Baatarkhuu khởi đầu từ nền tảng vật và thể thao chiến đấu Mông Cổ, sau đó mở rộng sang các kỹ năng striking và submission (kết thúc bằng khóa siết), từ đó đạt được thành tựu trong MMA chuyên nghiệp với nhiều chiến thắng bằng khóa và quyết định. 

Bên cạnh đó, nhiều võ sĩ Mông Cổ khác cũng bước vào đấu trường MMA, trong đó có nữ võ sĩ Esui – một trong những võ sĩ MMA nữ đầu tiên đến từ Mongolia, mang kỹ năng đấu vật địa phương vào lồng thi đấu chuyên nghiệp. 

Chuyên gia võ thuật và nghiên cứu văn hóa võ thuật, như Dr. Antonio Graceffo, nhận xét rằng nền wrestling Mông Cổ không chỉ là di sản văn hóa mà còn là tài sản thể thao có thể khai thác trong thế giới MMA rộng lớn hơn. 

Theo quan điểm này, những kỹ năng tự nhiên như quật, đè, kiểm soát trọng tâm và phản xạ của Bokh chính là nền tảng phát triển grappling mạnh mẽ, phù hợp với lối chơi MMA hiện đại.

Bokh không hẳn là một kỹ thuật chiến đấu chính thức xuất hiện trong hệ thống MMA, nhưng nó tạo nên nhiều nền tảng, và có liên kết sâu đậm với nhiều kỹ năng vật hiện đại khác.