Chiến sự Ukraine có sự tham gia của hầu hết các loại vũ khí trang bị hiện đại nhất thế giới (Ảnh minh họa: Skynews).
Hệ thống Starlink của Ukraine lộ “gót chân Achilles”
Mùa đông khắc nghiệt tại Ukraine đang trở thành “đồng minh” bất ngờ của quân đội Nga (RFAF), giúp các máy bay không người lái (UAV) trinh sát dễ dàng phát hiện và phá hủy các trạm Internet Starlink của quân đội Ukraine (AFU).
Đây là thông tin được chuyên trang Military Review của Nga và Bộ Quốc phòng Nga công bố, dựa trên lời kể của một chỉ huy trung đội UAV thuộc Cụm tác chiến phương Đông RFAF.
Theo “Bilbo”, mật danh của viên chỉ huy này, thời tiết lạnh giá của mùa đông giúp UAV trang bị camera ảnh nhiệt có thể dễ dàng phát hiện các mục tiêu tỏa nhiệt, bao gồm cả con người và thiết bị liên lạc như Starlink. Khi nhiệt độ môi trường xuống thấp, sự chênh lệch nhiệt độ giữa mục tiêu và môi trường xung quanh trở nên rõ rệt hơn, giúp hình ảnh nhiệt phân biệt rõ ràng các vị trí thông tin liên lạc và sở chỉ huy của Ukraine.
Sau khi phát hiện mục tiêu, UAV Nga sẽ truyền tọa độ, và các cuộc tấn công bằng pháo binh, UAV FPV hoặc tên lửa sẽ ngay lập tức được triển khai. Bộ Quốc phòng Nga cũng cho biết thêm, mùa đông còn giúp dễ dàng hơn trong việc chống lại các UAV của Ukraine, bao gồm cả UAV đa trục hạng nặng kiểu Baba Yaga.
Trước đó, các nhà báo của một hãng tin Pháp từng tiết lộ, các kỹ sư Nga đang phát triển vũ khí chống vệ tinh để tấn công Starlink trong không gian. Trong giai đoạn đầu của cuộc xung đột, Nga cũng đã gây nhiễu thành công hệ thống Starlink, nhưng sau đó SpaceX đã nâng cấp phần mềm, khiến hệ thống tác chiến điện tử của Nga trở nên “bất lực”.
Tuy nhiên, Moscow đã điều chỉnh cách tiếp cận. Thay vì chỉ tìm cách gây nhiễu hoặc đe dọa tấn công, Nga nhận ra một lựa chọn thực dụng hơn: sử dụng chính công nghệ mà Ukraine đang khai thác.
Lập luận của Điện Kremlin khá rõ ràng: nếu một hệ thống vệ tinh dân sự có thể được Ukraine sử dụng trong chiến đấu mà không khiến SpaceX trở thành “bên tham chiến”, thì Nga cũng có thể làm điều tương tự. Từ đó, các thiết bị đầu cuối Starlink dần được tích hợp lên UAV tấn công tầm xa của Nga.
Máy bay không người lái Molniya của Nga bị bắn hạ được lắp thiết bị đầu cuối Starlink (Ảnh: Serhii Flash).
Ukraine bị “gậy ông đập lưng ông” với chính hệ thống Starlink
Trên chiến trường Ukraine, không chỉ AFU mà cả RFAF cũng đang sử dụng hệ thống Starlink vào chiến đấu. Theo tạp chí The National Interest của Mỹ, Nga đã đẩy đối phương vào thế “bế tắc” bằng cách sử dụng các thiết bị đầu cuối liên lạc vệ tinh Starlink trên UAV tấn công tầm xa của Nga.
Việc sử dụng Starlink từng là lợi thế cho Ukraine vào đầu cuộc chiến, nhưng hiện đã trở thành một vấn đề nan giải đối với Kiev và các nhà tài trợ phương Tây. Lý do là Nga đã lợi dụng một “kẽ hở kỳ lạ” do người Mỹ tạo ra, khi Washington cho phép một trong những công ty của họ, SpaceX, tham gia vào các hoạt động quân sự ở Ukraine mà không bị coi là bên tham chiến.
Với lý do Starlink khó có thể phản đối nếu Ukraine đã sử dụng dịch vụ của họ, Nga bắt đầu triển khai Starlink trên các UAV tấn công tầm xa của mình. Điều này giúp RFAF tránh được phần lớn sự gây nhiễu sóng điện từ mà Ukraine sử dụng để làm giảm hiệu quả hoạt động.
Thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào liên lạc vô tuyến truyền thống dễ bị chế áp, UAV Nga có thể duy trì kết nối ổn định ở khoảng cách xa, ngay cả khi bay sâu vào khu vực do Ukraine kiểm soát.
Hiện tại, Starlink không thể cắt đứt quyền truy cập của Nga vào hệ thống của mình mà không làm giảm quyền truy cập của Ukraine. Điều này là một “mớ hỗn độn hoàn toàn”.
Theo các nguồn tin từ Kiev, ban đầu việc lắp đặt Starlink trên UAV Nga còn mang tính thử nghiệm, thô sơ và thiếu đồng bộ. Nhưng theo thời gian, quá trình tích hợp đã trở nên bài bản hơn, đến mức hiệu quả tác chiến của các UAV này được cho là đã tăng lên “gấp 10 lần”.
Một trong những ví dụ rõ nét nhất là UAV tấn công Molniya-2 của Nga khi một chiếc bị bắn hạ đã được Ukraine thu hồi và trưng bày. Trên xác chiếc UAV này, các kỹ thuật viên phát hiện một thiết bị đầu cuối vệ tinh Starlink được tích hợp trực tiếp, giúp UAV duy trì liên lạc với người điều khiển trong suốt hành trình bay tới mục tiêu.
Các nguồn tin Ukraine cũng nhận định, giới kỹ sư Nga đã kết hợp Starlink với các bộ xử lý mạnh và cảm biến hình ảnh chất lượng cao, giúp UAV có khả năng phát hiện, nhận dạng và tấn công mục tiêu với mức độ tự động hóa ngày càng cao.
Giới phân tích quân sự Ukraine cũng đang báo cáo về sự gia tăng đáng kể hiệu quả của các cuộc tấn công bằng UAV tấn công tầm xa của Nga. Tuy nhiên, họ cho rằng điều này là do khả năng của Ukraine suy giảm, và trong một số trường hợp, là sự xuống cấp hoàn toàn của hệ thống phòng không.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/ukraine-bi-gay-ong-dap-lung-ong-vi-he-thong-starlink-nga-khoet-sau-ke-ho-20260105144718454.htm

