Người dân Ukraine di tản khỏi vùng chiến sự (Ảnh: AFP).
Tỷ lệ sinh của Ukraine đã giảm mạnh, khiến quốc gia này phải đối mặt với một trong những thảm họa nhân khẩu học nghiêm trọng nhất thế giới. Sự suy giảm này trở nên trầm trọng hơn sau khi cuộc chiến với Nga bùng nổ từ năm 2022.
Theo CNN, xu hướng này phản ánh cả áp lực thời chiến lẫn những thách thức nhân khẩu học kéo dài từ trước. Các chuyên gia hiện mô tả tình hình nhân khẩu của Ukraine là gần như chưa từng có tiền lệ.
Tại Ukraine, tỷ lệ sinh đã giảm xuống dưới ngưỡng khủng hoảng, với mức trung bình mỗi phụ nữ sinh chưa đến 1 con trong suốt cuộc đời, thấp hơn nhiều so với mức trung bình ở châu Âu và Mỹ.
Các chuyên gia cho biết cuộc khủng hoảng xuất phát từ nhiều yếu tố chồng chéo. Chiến sự và tổn thất trên chiến trường, trong đó nhiều người thiệt mạng đã lập gia đình và có con, làm gia tăng số lượng góa phụ và trẻ mồ côi.
Trong khi đó, làn sóng di cư quy mô lớn ra nước ngoài, với khoảng 6 triệu công dân, bao gồm nhiều phụ nữ trẻ và trẻ em, rời khỏi đất nước và nhiều người không quay trở lại;
Ngoài ra, sự chia ly gia đình và bất định về tương lai, khiến nhiều người Ukraine trì hoãn việc sinh con.
Nhà nhân khẩu học Ella Libanova thuộc Viện Nhân khẩu học và Nghiên cứu Xã hội mô tả tình hình là “thảm họa”, cảnh báo rằng suy giảm dân số sẽ làm phức tạp quá trình phát triển quốc gia trong dài hạn.
“Đó là một thảm họa. Không quốc gia nào có thể tồn tại nếu không có con người. Ngay cả trước chiến sự, mật độ dân số của Ukraine đã thấp và phân bố rất không đồng đều”, bà Libanova nhấn mạnh.
Tỷ lệ sinh giảm và chiến sự kéo dài đã dẫn đến số lượng trẻ em sống không có cha mẹ ruột ngày càng tăng. Thống kê cho thấy khoảng 59.000 trẻ em đang được nuôi dưỡng trong các gia đình thay thế mà không có cha mẹ bên cạnh.
Trong khi đó, một số gia đình Ukraine vẫn tiếp tục sinh con và nuôi dạy con cái trong nước, thể hiện nỗ lực duy trì cuộc sống bình thường bất chấp điều kiện thời chiến.
Các chỉ số nhân khẩu học gần đây, bao gồm biến động dân số tự nhiên và di cư, cho thấy xu hướng ngày càng xấu đi. Tỷ lệ sinh đã giảm ngay cả trước chiến sự, nhưng cuộc xung đột toàn diện với Nga đã làm quá trình này tăng tốc đáng kể.
Các chuyên gia nhận định việc ổn định tình hình sẽ đòi hỏi các biện pháp toàn diện về xã hội và kinh tế nhằm hỗ trợ các gia đình, khuyến khích người tị nạn trở về và tạo điều kiện cho sự phục hồi dân số.
Các ước tính trước đó cho rằng Ukraine có thể mất khoảng 10 triệu người do hậu quả của cuộc chiến, trong khi dữ liệu quốc tế cho thấy nước này hiện thuộc nhóm có tỷ lệ sinh thấp nhất và tỷ lệ tử vong cao nhất trên toàn cầu.
Làn sóng di cư ồ ạt cũng gây ra tình trạng “chảy máu chất xám” nghiêm trọng đối với Ukraine khi những người có tay nghề, hoặc có bằng cấp rời đất nước ra nước ngoài, yếu tố ảnh hưởng tới phát triển kinh tế và tái thiết sau này.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/ukraine-doi-dien-tham-hoa-nhan-khau-hoc-sau-4-nam-chien-su-khoc-liet-20260223112734174.htm

