Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Frontiers in Nutrition đã cung cấp thêm bằng chứng cho thấy cà phê có thể tác động tích cực đến cấu trúc não người thông qua các cơ chế sinh học phức tạp.
Tác động của cà phê đến cấu trúc não
Nghiên cứu tập trung phân tích mối liên hệ giữa việc tiêu thụ cà phê và sự thay đổi cấu trúc của vỏ não (cortical structure) cùng vùng hồi hải mã (hippocampus), khu vực đóng vai trò quan trọng trong trí nhớ và học tập.
Nhóm nghiên cứu áp dụng phương pháp Mendelian randomization, một kỹ thuật phân tích dựa trên dữ liệu biến thể di truyền, nhằm đánh giá mối liên hệ nhân quả giữa việc tiêu thụ cà phê và các chỉ số sức khỏe.
Nhiều nghiên cứu cho thấy cà phê có thể ảnh hưởng đến chức năng nhận thức (Ảnh: Collected).
Theo trưởng nhóm nghiên cứu, Zining Luo – Trường Cao đẳng Y khoa Bắc Tứ Xuyên (Trung Quốc) các thành phần liên quan đến cà phê, đặc biệt là các chất chuyển hóa trong quá trình cơ thể xử lý caffeine, có thể ảnh hưởng lâu dài đến cấu trúc não bộ.
Đáng chú ý, theobromine, một chất chuyển hóa hình thành trong quá trình cơ thể phân giải caffeine được ghi nhận có liên quan đến sự gia tăng thể tích vùng hồi hải mã.
Phát hiện này có ý nghĩa quan trọng bởi hồi hải mã là khu vực não giữ vai trò trung tâm trong quá trình hình thành trí nhớ và điều hòa cảm xúc.
Ngoài ra, nghiên cứu cho thấy các chất chuyển hóa của caffeine có mối liên hệ với sự gia tăng độ dày của vỏ não.
Đây được xem là chỉ dấu quan trọng cho thấy sự phát triển cũng như hiệu quả hoạt động của hệ thần kinh trung ương.
Theo các nhà khoa học, những thay đổi tích cực về cấu trúc này có thể góp phần hỗ trợ duy trì chức năng nhận thức theo thời gian.
Đồng thời, nghiên cứu cho thấy lợi ích của cà phê không chỉ đến từ caffeine mà còn liên quan đến các chất chuyển hóa khác như theobromine và theophylline.
Kết quả phân tích cho thấy các hợp chất này có thể tạo ra tác động rõ rệt hơn so với caffeine tại một số vùng não nhất định.
Tiềm năng hỗ trợ phòng ngừa bệnh thần kinh
Nhóm tác giả cũng sử dụng phương pháp “triangulation evidence” – đối chiếu và tổng hợp bằng chứng từ nhiều nguồn dữ liệu độc lập, nhằm đánh giá liệu các vùng não chịu tác động của cà phê có trùng lặp với những khu vực liên quan đến bệnh lý hay không.
Kết quả phân tích cho thấy tồn tại sự chồng lấn đáng kể giữa các vùng não thường bị tác động trong các bệnh lý thần kinh và những khu vực chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố liên quan đến cà phê.
Phát hiện này gợi mở khả năng cà phê có thể tham gia vào các cơ chế sinh học liên quan đến tiến trình bệnh, thậm chí có thể góp phần hỗ trợ phòng ngừa hoặc làm chậm sự tiến triển của một số rối loạn thần kinh.
Các nghiên cứu trước đó cũng từng ghi nhận cà phê có liên quan đến việc giảm nguy cơ trầm cảm, bệnh Parkinson và đái tháo đường type 2, những tình trạng có liên quan chặt chẽ đến sức khỏe thần kinh và chuyển hóa.
Nhiều bằng chứng thực nghiệm trước đây cho thấy việc sử dụng caffeine ở mức độ phù hợp có thể giúp cải thiện khả năng xử lý thông tin của não bộ.
Cụ thể, hoạt chất này được cho là giúp tăng tỷ lệ tín hiệu so với nhiễu trong quá trình mã hóa thông tin thần kinh, qua đó hỗ trợ não bộ tiếp nhận và xử lý dữ liệu hiệu quả hơn.
Khi đặt trong mối liên hệ với những phát hiện về sự thay đổi cấu trúc não, kết quả nghiên cứu mới góp phần củng cố giả thuyết rằng việc tiêu thụ cà phê có thể hỗ trợ duy trì chức năng nhận thức, đặc biệt ở nhóm người trưởng thành và người cao tuổi.
Việc áp dụng phương pháp phân tích dựa trên dữ liệu biến thể di truyền giúp giảm thiểu các sai lệch thường gặp trong nghiên cứu quan sát, qua đó mang lại bằng chứng có độ tin cậy cao hơn về mối liên hệ nhân quả giữa việc tiêu thụ cà phê và sức khỏe não bộ.
Theo các nhà khoa học, những phát hiện này có thể mở ra hướng tiếp cận mới trong nghiên cứu dinh dưỡng, cũng như phát triển các giải pháp hỗ trợ phòng ngừa các bệnh thoái hóa thần kinh.
Nghiên cứu ghi nhận cà phê có thể hỗ trợ duy trì hoạt động thần kinh trung ương (Ảnh: Thanh Bình).
Trong bối cảnh dân số toàn cầu đang già hóa nhanh, việc tìm kiếm các yếu tố dinh dưỡng có khả năng bảo vệ não bộ ngày càng trở thành ưu tiên của y học hiện đại.
Cà phê dần được nhìn nhận không chỉ như một chất kích thích, mà còn là đối tượng nghiên cứu tiềm năng trong lĩnh vực chăm sóc và bảo vệ sức khỏe thần kinh.
Dù ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực, các nhà khoa học nhấn mạnh tác động của cà phê đối với não bộ là quá trình phức tạp và chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố, bao gồm liều lượng sử dụng, đặc điểm di truyền và lối sống của từng cá nhân.
Một số nghiên cứu trước đây cũng cho thấy việc tiêu thụ cà phê quá mức có thể làm rối loạn nhịp sinh học, đồng thời ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.
Bên cạnh đó, nghiên cứu hiện tại chủ yếu được thực hiện dựa trên dữ liệu di truyền của các quần thể có nguồn gốc châu Âu.
Vì vậy, các nhà khoa học cho rằng cần tiếp tục tiến hành thêm những nghiên cứu trên các nhóm dân số khác nhằm đánh giá tính phổ quát và độ chính xác của các kết quả.
Nguồn: https://dantri.com.vn/suc-khoe/uong-ca-phe-hang-ngay-co-the-tao-ra-nhung-thay-doi-kho-ngo-trong-nao-20260206225546597.htm
