Uống hay truyền thuốc hóa trị tốt hơn?

Trả lời:

Việc lựa chọn hóa trị đường uống hay đường truyền tĩnh mạch không dựa trên sự “tốt hơn” đơn thuần, mà phụ thuộc vào loại ung thư, giai đoạn bệnh, phác đồ điều trị chuẩn, tình trạng sức khỏe và khả năng dung nạp thuốc của người bệnh.

Hóa trị là phương pháp sử dụng thuốc hóa chất đưa vào cơ thể để tiêu diệt và ngăn chặn tế bào ung thư phát triển đồng thời hạn chế quá trình di căn. Thuốc ảnh hưởng đến cả tế bào ác tính và tế bào lành tính nên có thể gây ra một số tác dụng phụ như mệt mỏi, suy nhược cơ thể, buồn nôn, rụng tóc, mất vị giác, thiếu máu, xuất huyết…

Thuốc hóa trị đường uống (hóa chất khô) và truyền tĩnh mạch (truyền hóa chất) đều là thuốc hóa trị, chứa các hoạt chất tiêu diệt tế bào ung thư. Trong một số phác đồ, giai đoạn điều trị tấn công có thể ưu tiên truyền tĩnh mạch để đạt hiệu quả nhanh, sau đó chuyển sang thuốc uống nhằm duy trì điều trị.

Với phương thức truyền tĩnh mạch, thuốc đi trực tiếp vào máu, tác động nhanh, toàn diện, ngay lập tức. Người bệnh cần đến bệnh viện để truyền, bác sĩ kiểm soát quá trình truyền và liều lượng thuốc. Tuy nhiên, thuốc có nguy cơ bị thoát ra bên ngoài mạch máu (thoát mạch). Một số thuốc hóa trị khi thoát mạch dễ gây kích ứng, một số khác gây hoại tử (lở loét) tổ chức da, phải phẫu thuật cắt lọc, tạo hình và ghép da. Ngoài ra, người bệnh bị hạn chế vận động vùng chi nơi đặt vein trong khi truyền thuốc hóa trị.

Thuốc hóa trị đường uống được hấp thụ qua dạ dày hoặc ruột, sau đó vào máu. Người bệnh có thể uống tại nhà, tuân thủ liều lượng, giờ giấc theo chỉ định của bác sĩ. Thuốc thường gây nôn, tiêu chảy, đau dạ dày, bong da… Trường hợp người bệnh quên uống hoặc nôn ra ngay sau khi uống, hiệu quả điều trị giảm. Do đó, bạn nên tuân thủ đúng phác đồ điều trị được bác sĩ chỉ định, không tự ý chuyển từ hóa trị truyền sang hóa trị uống hoặc ngược lại khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Trường hợp dùng thuốc hóa trị dạng uống, người bệnh nên đặt báo thức uống thuốc đúng giờ, không tự ý bỏ liều, nên tái khám ngay khi có các triệu chứng nôn ói nhiều, mệt mỏi, tiêu chảy, sốt… Đối với hóa trị truyền tĩnh mạch kéo dài, người bệnh có thể được chỉ định đặt buồng tiêm dưới da. Buồng tiêm (thiết bị có hình dạng như nút chiếc áo blouse) dưới da giúp thuận tiện cho quá trình truyền dịch, thuốc, giảm nguy cơ thoát mạch hóa chất.

Bác sĩ Kim Thị Bé Diệp
Khoa Nội Ung Bướu
Trung tâm Ung Bướu
Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM