Uống kháng sinh khi sốt do virus có hại không?

Trả lời:

Kháng sinh là thuốc có nguồn gốc từ vi sinh vật, nấm hoặc tổng hợp trong phòng thí nghiệm, có tác dụng tiêu diệt hoặc ức chế vi khuẩn. Thuốc này thường dùng điều trị các bệnh nhiễm trùng như viêm phổi, viêm tai giữa, viêm amidan, nhiễm trùng đường tiểu.

Tuy nhiên, kháng sinh không hiệu quả với bệnh do virus như cúm, hợp bào hô hấp RSV hay sốt xuất huyết Dengue. Mặt khác, việc dùng kháng sinh sai có thể gây tác dụng phụ, ngộ độc, tổn thương gan thận, dị ứng, rối loạn tiêu hóa. Ngoài ra, có thể làm tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường và kháng kháng sinh là tình trạng vi khuẩn kháng thuốc khiến điều trị khó khăn, mỗi năm gây khoảng 700.000 ca tử vong toàn cầu.

Kháng sinh chỉ nên dùng khi có bội nhiễm vi khuẩn và phải theo chỉ định bác sĩ. Thay vì kháng sinh, người nhiễm virus cần bù đủ nước và điện giải, có thể thay nước bằng nước hoa quả, nước canh hoặc dung dịch bù điện giải như oresol. Khi sốt trên 38,5 độ C, có thể dùng thuốc hạ sốt paracetamol với liều phù hợp theo cân nặng, không dùng quá liều. Nếu sốt cao kéo dài, sốt trên 39 độ C, co giật, đau đầu dữ dội, nôn ói liên tục hoặc bệnh không cải thiện sau vài ngày, cần đưa đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.

Một số bệnh truyền nhiễm do virus nay đã có vaccine phòng ngừa, bạn có thể cân nhắc tiêm phòng sau khi khỏi bệnh. Trong đó, vaccine cúm có 4 loại gồm loại của Pháp, Hà Lan, Hàn Quốc và Việt Nam, tiêm cho trẻ từ 6 tháng tuổi trở lên và người lớn. Trẻ từ 6 tháng tuổi đến dưới 9 tuổi tiêm hai mũi, cách nhau một tháng, người từ 9 tuổi trở lên tiêm một mũi. Phụ nữ mang thai có thể tiêm bất kỳ thời điểm nào, tốt nhất từ tháng thứ 4 trở đi, giúp bảo vệ sức khỏe và truyền kháng thể thụ động, bảo vệ bé trong 6 tháng đầu đời. Tiêm nhắc đều đặn một mũi vaccine cúm hàng năm để kịp thời bổ sung kháng thể và cập nhật chủng cúm đang lưu hành.

Virus hợp bào hô hấp RSV hiện có hai loại vaccine: loại của Pfizer tiêm một mũi cho người từ 60 tuổi trở lên và mẹ bầu từ tuần 24-36 thai kỳ; loại của GSK tiêm một mũi cho người từ 60 tuổi trở lên, người có bệnh mạn tính. Bên cạnh đó, sinh phẩm kháng thể đơn dòng của Sanofi phòng RSV tiêm cho trẻ sơ sinh đến 24 tháng tuổi, lịch tiêm, liều lượng tùy theo độ tuổi và cân nặng.

Còn virus Dengue gây sốt xuất huyết phòng ngừa bằng vaccine Qdenga (Takeda), dành cho trẻ từ 4 tuổi trở lên và người lớn. Lịch tiêm hai mũi, cách nhau ba tháng. Phụ nữ cần hoàn thành lịch tiêm trước khi mang thai tốt nhất ba tháng, tối thiểu một tháng.

BS.CKI Nguyễn Tiến Đạo
Quản lý Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC