Thị trường tài chính toàn cầu vừa trải qua những giờ phút giao dịch nghẹt thở. Mọi dự báo thận trọng trước đó gần như bị xóa sổ khi giá vàng thế giới chính thức chọc thủng mốc 4.800 USD/ounce vào ngày 21/1.
Không đơn thuần là một đợt tăng giá, đây còn là một cuộc tháo chạy của dòng vốn trước những rủi ro địa chính trị đang leo thang đến mức báo động.
Vàng hưởng lợi trong môi trường bất ổn (Ảnh: Mining).
Khi luật chơi được viết lại
Nếu như trước đây, giới đầu tư thường nhìn vào bảng điện tử của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) để đoán định hướng đi của vàng, thì nay, mọi ánh mắt đang đổ dồn về những căng thẳng xuyên Đại Tây Dương.
Theo cập nhật mới nhất từ dữ liệu thị trường, giá vàng giao ngay đã có cú bứt tốc ngoạn mục, tăng 1,2% lên mức 4.821,26 USD/ounce vào lúc 9h30 (giờ Việt Nam). Đáng chú ý, trong phiên giao dịch, kim loại quý này đã có thời điểm chạm đỉnh lịch sử chưa từng có: 4.843,67 USD/ounce. Hợp đồng vàng kỳ hạn tháng 2 tại Mỹ cũng không nằm ngoài xu hướng, tăng 1% lên mức 4.813,50 USD.
Động lực chính cho cú nhảy vọt này đến từ một cái tên ít ai ngờ tới, đó là Greenland. Những tranh cãi về quyền kiểm soát vùng lãnh thổ này giữa Mỹ và châu Âu, cùng lời đe dọa áp thuế lên 8 quốc gia cựu lục địa, đã khiến thị trường tài chính chao đảo.
Ông Peter Kinsella, Trưởng bộ phận chiến lược ngoại hối toàn cầu tại Union Bancaire Privee SA, nhận định trên Bloomberg Television một cách đầy hình tượng: “Chúng ta đã bước vào một kỷ nguyên chủ nghĩa dân tộc tài nguyên giữa các cường quốc. Trong bối cảnh đó, tiền tệ không còn là kênh tối ưu. Cách tốt nhất để đặt cược vào bàn cờ địa chính trị này là thông qua kim loại quý.”
Thực tế đã chứng minh lời ông nói. Sự bất an lan rộng khi thị trường trái phiếu chính phủ Nhật Bản lao dốc và lan sang toàn cầu, cộng hưởng với việc đồng USD suy yếu mạnh, đã biến vàng thành “hầm trú ẩn” không thể thay thế. Chỉ trong vòng 12 tháng qua, giá vàng đã tăng tới 75% – một hiệu suất khiến mọi kênh đầu tư khác phải “ngả mũ”.
Kỳ vọng giá và những rủi ro
Trong khi nhiều nhà đầu tư cá nhân bắt đầu cảm thấy “chóng mặt” với độ cao hiện tại, thì các tổ chức tài chính lớn lại nhìn thấy một bức tranh dài hạn hơn. Câu chuyện không chỉ dừng lại ở những dòng tít giật gân về thuế quan hay ngoại giao, mà nằm ở những thay đổi mang tính cấu trúc của nền kinh tế thế giới, đó là nợ công.
Theo tờ Kitco News, ông Aakash Doshi, Trưởng bộ phận Chiến lược Vàng tại State Street Investment Management, đã đưa ra một dự báo đầy táo bạo: “Xác suất vàng đạt mốc 5.000 USD/ounce trong vòng 6-9 tháng tới hiện đã vượt 30%, thậm chí tiệm cận 40%.”
Ông Doshi cho rằng thị trường đang tái định giá các “rủi ro cực đoan”. Thâm hụt ngân sách khổng lồ tại các nền kinh tế phát triển và sự gia tăng nợ công đang tạo ra một bệ đỡ vững chắc cho vàng. Nhà đầu tư đang đặt cược rằng, lạm phát chính là “lối thoát” duy nhất để các chính phủ xử lý gánh nặng nợ nần này.
“Nếu S&P 500 quay đầu giảm mà vàng chỉ ở mức 4.500 USD, tôi sẽ lo ngại. Nhưng khi chứng khoán ở gần đỉnh 7.000 điểm và vàng cũng lập đỉnh, điều đó cho thấy vai trò phòng vệ của vàng đang hoạt động hoàn hảo”, ông Doshi chia sẻ.
Thêm vào đó, một lực mua bất chấp giá đang diễn ra âm thầm nhưng mạnh mẽ từ các Ngân hàng Trung ương. Thay vì nắm giữ trái phiếu Kho bạc Mỹ, nhiều quốc gia, điển hình là Trung Quốc, đang chuyển dịch mạnh mẽ sang tích trữ vàng vật chất. Theo State Street, lực mua này đã tạo ra một “sàn cứng” cho giá vàng ở vùng 4.000 USD/ounce, biến những đợt điều chỉnh trở thành cơ hội mua vào thay vì bán tháo.
Sắc xanh bao phủ bảng điện tử khi giá vàng thế giới chính thức xô đổ kỷ lục, chọc thủng mốc 4.800 USD/ounce, thách thức mọi dự báo của giới phân tích (Ảnh: Goldprice).
Bẫy FOMO và lời cảnh báo từ quá khứ
Tuy nhiên, bức tranh không hoàn toàn chỉ có màu hồng. Sự hưng phấn quá mức thường đi kèm với những rủi ro tiềm ẩn, và các tín hiệu cảnh báo đang bắt đầu nhấp nháy trên bảng điều khiển của các nhà quản lý quỹ.
Một khảo sát của Bank of America Corp. cho thấy một thực tế đáng quan ngại, đó là vàng đang được xem là “giao dịch đông đúc nhất” trên thị trường hiện nay. Khoảng 45% các nhà quản lý quỹ cho rằng kim loại quý này đang bị định giá quá cao – mức cao kỷ lục, ngang ngửa với thời điểm tháng 5/2025. Khi tất cả mọi người cùng đứng về một phía của con thuyền, khả năng lật thuyền là điều cần phải tính đến.
Một góc nhìn thú vị khác đến từ cây bút Hannah Williford, khi bà đặt giá vàng lên bàn cân với thu nhập của người dân. Theo dữ liệu từ Ngân hàng Dự trữ Liên bang St. Louis, với mức giá khoảng 4.600 USD/ounce, một ounce vàng hiện tương đương gần 7% thu nhập khả dụng bình quân của người Mỹ – tăng vọt so với mức 4% của năm ngoái. Khi khả năng chi trả của người mua thực tế suy giảm, đà tăng của tài sản có thể sẽ gặp lực cản lớn.
Lịch sử cũng đưa ra những bài học không thể lờ đi. Trong cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008, vàng đã không tăng ngay lập tức khi thị trường sụp đổ. Thậm chí, nó đã lao dốc cùng với cổ phiếu trong giai đoạn đầu do áp lực bán tháo để bù lỗ (margin call), trước khi thực sự trở thành hầm trú ẩn. Theo dữ liệu từ Morningstar, trong 5/10 quý sụt giảm mạnh nhất của chứng khoán toàn cầu 25 năm qua, vàng cũng đã đồng loạt đi xuống.
Ông Ole Hansen, chiến lược gia tại Saxo Bank A/S, dù lạc quan nhưng cũng thừa nhận: “Đà tăng quá nhanh của kim loại quý khiến một bộ phận nhà đầu tư bắt đầu thận trọng.” Việc bạc, “người anh em” của vàng, giảm nhẹ trong phiên vừa qua dù đã tăng gấp 3 trong năm, cũng là một tín hiệu cho thấy áp lực chốt lời đang hiện hữu.
Ở vùng giá cao hiện nay, nhà đầu tư cần chuẩn bị tinh thần cho những nhịp biến động của giá vàng (Ảnh: Make Music Vancouver).
Giữa hai luồng quan điểm trái chiều, nhà đầu tư cá nhân cần giữ một cái đầu lạnh. Vàng đang ở trong một “siêu chu kỳ” được hỗ trợ bởi những yếu tố vĩ mô chưa từng có tiền lệ: căng thẳng địa chính trị leo thang, kỷ nguyên nợ công và sự mất niềm tin vào tiền tệ pháp định. Mốc 5.000 USD không còn là giấc mơ, nhưng con đường đến đó sẽ không bằng phẳng.
Như nhận định của giới chuyên gia từ State Street: “Một vài ngày chốt lời hay một tháng đi ngang không làm hỏng xu hướng tăng. Thậm chí, đó là điều kiện cần để thị trường rũ bỏ những nhà đầu cơ ngắn hạn và đón dòng tiền bền vững hơn”.
Vàng đang chứng tỏ vị thế độc tôn của mình trong một thế giới đầy biến động. Khi niềm tin vào các định chế tài chính và tiền tệ truyền thống bị thử thách bởi các quyết định chính trị khó lường, dòng tiền thông minh vẫn đang lặng lẽ chảy vào nơi an toàn nhất.
Nguồn: https://dantri.com.vn/kinh-doanh/vang-pha-vo-moi-quy-luat-tham-lam-hay-so-hai-len-ngoi-20260121120343332.htm
