Vì sao hút thuốc lá làm tăng nguy cơ mắc căn bệnh gây tiểu máu nguy hiểm?

Căn bệnh nguy hiểm khiến hàng ngàn người Việt tử vong

Mới đây, Bệnh viện Nguyễn Trãi (TPHCM) đã tiếp nhận điều trị một người đàn ông bị ung thư bàng quang giai đoạn tiến triển, với triệu chứng tiểu ra máu tươi kèm sụt cân kéo dài.

Đáng chú ý, qua khai thác bệnh sử, nam bệnh nhân cho biết có thói quen hút mỗi ngày cả gói thuốc lá, kéo dài khoảng 30 năm. Đây cũng là yếu tố nguy cơ khiến bệnh nhân mắc ung thư bàng quang.

Trước tình trạng nặng nề của bệnh nhân, các bác sĩ quyết định mổ mở cắt bàng quang tận gốc, chuyển lưu nước tiểu hồi tràng ra da bằng phương pháp Bricker (sử dụng một đoạn ruột non của chính bệnh nhân để làm cầu nối dẫn nước tiểu ra ngoài) và nạo hạch chậu 2 bên.

Ca phẫu thuật kéo dài trong 6 giờ đồng hồ, giúp bệnh nhân qua cơn nguy kịch.

Các bác sĩ phẫu thuật cho bệnh nhân ung thư bàng quang (Ảnh: BS).

BSCKI Nguyễn Lương Vũ, khoa Ngoại Tiết niệu, Bệnh viện Nguyễn Trãi, cho biết, ung thư bàng quang là loại ung thư được chẩn đoán phổ biến thứ bảy ở nam giới. Tỷ lệ mắc bệnh chuẩn hóa theo tuổi toàn thế giới (trên 100.000 người/năm) là 9,5 ở nam và 2,4 ở nữ.

Trong khi đó, tỷ lệ tử vong tương ứng là 3,3 đối với nam và 0,86 đối với nữ. Tỷ lệ mắc và tử vong do ung thư bàng quang khác nhau giữa các quốc gia, do sự khác biệt về các yếu tố nguy cơ, phương pháp phát hiện và chẩn đoán, cũng như sự khác biệt về khả năng tiếp cận và cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe.

Tại Việt Nam, theo thống kê của GLOBOCAN, năm 2020 nước ta ghi nhận hơn 1.700 ca mắc mới và gần 1.000 trường hợp ung thư bàng quang tử vong.

Vì sao hút thuốc lá gây ung thư bàng quang?

Theo bác sĩ Vũ, khoảng 75% ca mắc ung thư bàng quang có bệnh khu trú ở niêm mạc (giai đoạn Ta, CIS) hoặc dưới niêm mạc (giai đoạn T1). Ở bệnh nhân trẻ tuổi (dưới 40 tuổi), tỷ lệ này có thể cao hơn.

Đáng chú ý, hút thuốc lá là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất gây ra ung thư bàng quang, chiếm khoảng 50% các trường hợp.

Bác sĩ phân tích, các amin thơm và hydrocarbon thơm đa vòng trong khói thuốc lá được bài tiết qua thận, có liên quan đến sự phát triển của ung thư bàng quang. Nguy cơ mắc ung thư bàng quang tăng lên theo thời gian và cường độ hút thuốc.

Kể cả việc tiếp xúc thụ động với khói thuốc lá cũng liên quan đến nguy cơ mắc ung thư bàng quang cao hơn.

Hút thuốc lá gây nhiều tác hại về sức khỏe (Ảnh minh họa: Hoàng Lê).

Bên cạnh việc hút thuốc, người làm các công việc thường xuyên tiếp xúc với amin thơm, hydrocarbon thơm đa vòng và hydrocarbon clo hóa ở các nhà máy công nghiệp chế biến sơn, thuốc nhuộm, kim loại và các sản phẩm dầu mỏ cũng có nguy cơ cao mắc ung thư bàng quang (chiếm 10% tổng số ca bệnh).

Ngoài ra, nguy cơ mắc bệnh còn liên quan đến thói quen ăn uống, bệnh nhân có tiền sử xạ trị (tiếp xúc với bức xạ ion hóa) vùng chậu…

Để điều trị ung thư bàng quang, phẫu thuật là lựa chọn tối ưu. Bệnh nhân có thể được cắt khối u qua niệu đạo, cắt bán phần hoặc cắt toàn bộ bàng quang triệt căn có chuyển lưu nước tiểu, tùy thuộc vào giai đoạn bệnh.

Ở nam giới, khi cắt bàng quang triệt căn, các hạch bạch huyết xung quanh, một phần niệu đạo và tiền liệt tuyến, túi tinh, một phần của ống dẫn tinh cũng bị lấy bỏ.

Với bệnh nhân nữ, cắt bàng quang triệt căn thường đi kèm cắt bỏ buồng trứng, vòi trứng và một phần âm đạo. Sau phẫu thuật, bệnh nhân cần tiếp tục hóa xạ trị, điều trị sinh học để ngăn ngừa tái phát.

Bác sĩ khuyến cáo người dân nên tránh hút thuốc để phòng ngừa nguy cơ mắc ung thư bàng quang (Ảnh: BV).

Bác sĩ chia sẻ, ung thư bàng quang có tỷ lệ tái phát cao. Người bệnh cần được theo dõi định kỳ bằng cách nội soi bàng quang 3-6 tháng/lần trong 4 năm đầu tiên sau điều trị, sau đó giảm tần suất tùy tình hình bệnh.

Để giảm nguy cơ mắc bệnh, bác sĩ khuyến cáo người dân nên tránh hút thuốc, cẩn thận với các hóa chất công nghiệp và nguồn nước có hàm lượng asen (thạch tín) cao.

Song song đó, cần uống đủ 2 lít nước mỗi ngày để giúp cơ thể bài tiết, đào thải các độc tố ra khỏi bàng quang, cũng như ăn các loại rau củ chứa nhiều chất xơ, vitamin, chất chống oxy hóa…

Ngoài ra, việc khám sức khỏe định kỳ 6 tháng/lần cũng rất quan trọng, để phát hiện bệnh sớm và điều trị kịp thời.