Xếp lại 38 trung tâm y tế ở TP.HCM: Trạm y tế phường, xã có thêm điều kiện nâng chất

Việc sắp xếp này sẽ chi viện thêm nguồn lực cho 168 trạm y tế phường, xã, đặc khu. Năng lực chuyên môn của tuyến y tế cơ sở được sẽ được nâng lên.

Tuổi Trẻ trích đăng ý kiến của lãnh đạo Sở Y tế TP.HCM, Bảo hiểm xã hội TP.HCM, trạm y tế, người dân… xung quanh việc nâng chất 168 trạm y tế phường, xã và đặc khu sau sắp xếp lại 38 trung tâm y tế.

Chị Mã Thị Thắm (người dân TP.HCM):

Cần có chính sách giữ chân bác sĩ giỏi, bổ sung thuốc cho y tế cơ sở

Tuyến y tế cơ sở như trạm y tế phường, xã giữ vai trò rất quan trọng trong việc chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân.

Đây là nơi gần nhà, thuận tiện để khám các bệnh thông thường, theo dõi bệnh mạn tính, tiêm chủng và tư vấn phòng bệnh, người dân không cần phải mất thời gian đi đến các bệnh viện vốn đang bị quá tải như hiện nay.

Tôi mong muốn trạm y tế có thêm bác sĩ, đầy đủ thuốc men, trang thiết bị cần thiết để thực hiện tốt khám chữa bệnh bằng bảo hiểm y tế để người dân yên tâm đến khám thay vì phải lên bệnh viện tuyến trên khi chưa thật sự cần thiết.

Tôi cũng kỳ vọng ngành y tế sẽ có chính sách đãi ngộ phù hợp để giữ chân bác sĩ giỏi tại tuyến cơ sở.

Bác sĩ Trần Thanh Sang (Giám đốc Trung tâm Y tế khu vực Thủ Đức cũ):

Y tế cơ sở đang gần dân hơn

Việc sáp nhập các trung tâm y tế khu vực vào trạm y tế phường, xã là bước đi phù hợp khi hệ thống y tế cơ sở phải phát triển theo hướng gần dân hơn.

Đội ngũ nhân sự của trung tâm y tế khu vực, trong đó có lực lượng y, bác sĩ được điều chuyển phù hợp về các trạm y tế, góp phần tăng cường nguồn nhân lực, nâng cao chất lượng hoạt động và hiệu quả chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân.

Cơ sở vật chất được bàn giao theo nguyên tắc: cơ sở y tế nằm trên địa bàn phường nào thì giao cho địa phương đó quản lý. Toàn bộ quá trình sắp xếp, chuyển giao được triển khai đồng bộ, bảo đảm không làm gián đoạn các hoạt động khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe người dân.

Trạm y tế phường, xã hoạt động hơn có thể “đánh chặn bệnh tật từ xa”, sàng lọc, theo dõi bệnh mạn tính và chăm sóc sức khỏe ban đầu, hướng dẫn phòng bệnh cho người dân, giảm gánh nặng cho hệ thống y tế.

Bác sĩ Luân Thanh Trường (Phó giám đốc Trạm y tế xã Thạnh An, TP.HCM):

Người dân sẽ được phẫu thuật ngay tại trạm y tế

Sau sáp nhập, Trạm y tế xã Thạnh An đang trải qua giai đoạn chuyển đổi toàn diện cả về tổ chức lẫn nhân lực. Trước đây trạm chỉ có tám nhân viên cơ hữu, tôi là bác sĩ duy nhất phụ trách chuyên môn. Hiện nay trạm được bổ sung 12 cán bộ, nhân viên điều chuyển từ trung tâm y tế khu vực, nâng tổng số nhân sự lên 20 người.

Hiện trạm bảo đảm có ít nhất hai bác sĩ thường trực, đồng thời bố trí nhân lực thực hiện các dịch vụ cận lâm sàng.

Trạm đã được tái cấu trúc thành một đơn vị sự nghiệp công lập hoàn chỉnh, có con dấu và tài khoản riêng, trực thuộc UBND xã. Mục tiêu của chúng tôi là nâng cao năng lực phục vụ người dân, đặc biệt thông qua việc triển khai các dịch vụ cận lâm sàng (xét nghiệm, siêu âm) tại chỗ.

Với các bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường, người dân không cần phải đi xa để làm xét nghiệm, khắc phục rào cản địa lý của xã đảo. Đối với bệnh truyền nhiễm, các xét nghiệm nhanh như sốt xuất huyết giúp phát hiện sớm ca bệnh, chẩn đoán phân biệt và ngăn chặn nguy cơ bùng phát dịch.

Là xã đảo đồng thời là điểm đến du lịch, khi trạm y tế được nâng cấp chúng tôi không chỉ chăm sóc sức khỏe cho người dân địa phương mà còn đủ năng lực phục vụ du khách. Trạm cũng đã chủ động chuẩn bị bổ sung thuốc và vật tư y tế để bảo đảm cung ứng đầy đủ đến hết quý 2-2026.

Tôi cho rằng sự thay đổi này trạm y tế xã đảo đã thành một “trung tâm dịch vụ y tế đa năng”. Người bệnh có thể được xét nghiệm khi cần thiết và thậm chí được phẫu thuật khẩn cấp trong những tình huống nguy kịch.

PGS Tăng Chí Thượng (Giám đốc Sở Y tế TP.HCM):

Bố trí quỹ đất, nguồn lực dành cho trạm y tế

Sở Y tế sẽ triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp hỗ trợ thiết thực cho trạm y tế phường, xã.

Đặc biệt là đẩy mạnh ký kết và triển khai các chương trình hỗ trợ chuyên môn giữa các bệnh viện chuyên khoa cấp cơ bản với trạm y tế, tăng cường tư vấn, hội chẩn từ xa, qua đó nâng cao năng lực chẩn đoán, điều trị và quản lý bệnh ngay tại tuyến cơ sở.

Đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong hoạt động của trạm y tế. Trung tâm Cấp cứu 115 TP sẽ tiếp tục phối hợp, hỗ trợ trạm y tế thực hiện chuyển viện cấp cứu kịp thời, an toàn, bảo đảm tính liên tục của chuỗi cấp cứu, điều trị trong toàn hệ thống y tế.

Sở Y tế TP.HCM đề nghị UBND phường, xã, đặc khu quan tâm, chủ động đưa nhu cầu đầu tư trạm y tế vào quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội và kế hoạch đầu tư công trung hạn, hằng năm của địa phương. Đồng thời phối hợp chặt chẽ với Sở Y tế trong việc rà soát hiện trạng, bố trí quỹ đất và huy động nguồn lực để từng bước xây dựng hệ thống trạm y tế đủ chuẩn, hiện đại, thân thiện.

Bà Nguyễn Thị Thu Hằng (Phó giám đốcBảo hiểm xã hội TP.HCM):

Có thể đăng ký khám BHYT ngay tại trạm

Sở Y tế TP.HCM đã chỉ đạo đấu thầu tập trung và mở rộng danh mục thuốc cho tuyến xã, với khoảng 500 loại thuốc, đáp ứng cơ bản nhu cầu điều trị tại chỗ, hạn chế tình trạng thiếu thuốc.

Các phòng khám từng trực thuộc trung tâm y tế (thường là hạng 2) nay được đưa về trạm y tế phường, xã với đầy đủ danh mục khám chữa bệnh, giúp người dân tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng ngay tại địa bàn cư trú.

Hoạt động khám chữa bệnh ban đầu bằng bảo hiểm y tế (BHYT) vẫn diễn ra bình thường như trước. Theo Luật BHYT, người dân có thể khám BHYT tại tất cả các cơ sở chăm sóc ban đầu, bao gồm trạm y tế và phòng khám đa khoa cả công lập lẫn tư nhân.

Bên cạnh đó, người dân được thông tuyến khám chữa bệnh tại các bệnh viện mà trước ngày 1-1-2025 được xác định là tuyến huyện; khám chữa bệnh nội trú tại các bệnh viện mà trước ngày 1-1-2025 được xác định là tuyến tỉnh.

Với các trường hợp cấp cứu, người dân vẫn có thể đến hầu hết các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa lớn của TP và được hưởng đầy đủ quyền lợi BHYT theo quy định.

TS Nguyễn Huy Quang (nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp chế Bộ Y tế, Trưởng Ban tư vấn, phản biện và giám định xã hội của Tổng hội Y học Việt Nam):

Để trạm y tế xã thành “điểm tựa” hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu

Trạm y tế cấp xã không chỉ thực hiện khám, chữa bệnh ban đầu theo tuyến y tế cơ sở mà còn đảm nhiệm đầy đủ các nhiệm vụ phòng bệnh như tiêm chủng, phòng chống dịch bệnh và chăm sóc sức khỏe ban đầu tại cộng đồng…

Thực tế hiện nay cho thấy sự phân bổ nhân lực y tế giữa các địa phương chưa đồng đều cả về số lượng và chất lượng, nhất là sau quá trình sáp nhập địa giới hành chính. Sẽ có nơi thiếu bác sĩ chuyên khoa này, nơi khác lại thiếu chuyên khoa khác.

Vì vậy việc đưa nhân lực từ trung tâm y tế tuyến huyện về tuyến xã là hướng đi phù hợp, vừa đáp ứng mô hình y tế hai cấp vừa tăng cường năng lực chuyên môn cho y tế cơ sở.

Để triển khai hiệu quả chủ trương lớn này, TP cần giải quyết thấu đáo các vấn đề liên quan đến con người về tâm tư nguyện vọng, điều kiện làm việc và đời sống của cán bộ y tế để họ an tâm công tác.

Bên cạnh những vấn đề nhân lực trên, trạm y tế tuyến xã căn cứ vào quy mô dân số, mô hình bệnh tật tại địa bàn cần phải được đầu tư kịp thời sao cho đảm bảo cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế và đặc biệt là nhân lực y tế có chất lượng để trạm y tế tuyến xã thực sự trở thành “điểm tựa” của hệ thống chăm sóc sức khỏe ban đầu tại địa phương.