Viêm lưỡi tiến triển thành ung thư

Khi phát hiện viêm lưỡi, bà Tô siêu âm tuyến và hạch vùng cổ không có dấu hiệu nghi ngờ ác tính, điều trị nội khoa song sau đó không tái khám. 8 tháng sau, bên phải lưỡi sờ có kích thước to dần, bà đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám, kết quả nội soi tai mũi họng cho thấy bệnh nhân có khối u bờ lưỡi.

GS.TS.BS Trần Phan Chung Thủy, Giám đốc Trung tâm Tai Mũi Họng, nghi ngờ u ác tính, sinh thiết xác định ung thư biểu mô tế bào vảy xâm nhập biệt hóa rõ. Kết quả chụp MRI ghi nhận bà Tô ung thư lưỡi bên phải với mức độ xâm lấn khoảng 7 mm; vùng cổ hai bên nhóm 1, 2, 3 có vài hạch nhỏ, không đặc hiệu.

Tổn thương ở lưỡi thường tiến triển chậm, triệu chứng không rõ ràng, có thể đáp ứng tạm thời với điều trị nội khoa. “Tuy nhiên viêm mạn tính kéo dài gây rối loạn biệt hóa tế bào, tăng nguy cơ chuyển ác tính theo thời gian”, giáo sư Thủy giải thích. Bà Tô được chỉ định phẫu thuật cắt bỏ khối u và hơn 1/3 diện tích lưỡi, nạo vét hạch cổ, tái tạo lưỡi.

Êkíp gây mê hồi sức và phẫu thuật đánh giá tình trạng toàn thân cho bà Tô, kiểm soát ổn định các chỉ số để tránh nguy cơ tai biến mạch máu trong và sau mổ. Khi phẫu thuật, giáo sư Thủy nhận thấy khối u lưỡi phải khoảng 1×1 cm nghi xâm lấn đến cơ nên cắt bán phần lưỡi phải và 4 rìa mép quanh khối u để giải phẫu bệnh. Kết quả sinh thiết lạnh xác định 4 rìa mép âm tính, không có tế bào ung thư tại các giới hạn cắt.

Sau khi diện cắt sạch tổn thương ác tính, êkíp dùng cơ tại chỗ tái tạo lưỡi cho bà Tô nhằm phục hồi thể tích lưỡi, tạo hình bề mặt, bảo tồn tối đa chức năng nói, nhai và nuốt. Các bó cơ lưỡi lành được bóc tách, xoay vạt tại chỗ và khâu tạo hình để che phủ vùng khuyết.

Theo giáo sư Thủy, tái tạo bằng cơ tại chỗ được chỉ định khi khuyết hổng ở lưỡi sau cắt u nhỏ đến trung bình, mô lưỡi còn lại đủ để tạo hình. Phương pháp này có thời gian mổ ngắn, xâm lấn tối thiểu, bảo tồn cảm giác và vận động lưỡi, người bệnh phục hồi chức năng nói nuốt sau phẫu thuật.

Kết quả giải phẫu bệnh sau mổ, bà Tô ung thư biểu mô tế bào vảy sừng hóa độ một, u kích thước lớn nhất 0,5 cm, chưa xâm nhập mạch máu bạch huyết và dây thần kinh, hạch không tế bào ác tính. Người bệnh được đặt ống thông nuôi ăn qua mũi dạ dày để tránh tác động đến vết mổ, hạn chế nguy cơ nhiễm trùng.

Hậu phẫu 5 ngày, vết mổ lành thương tốt, bà Tô có thể nói nhỏ, không bị đớt, tiếp tục duy trì xạ trị bổ trợ để giảm nguy cơ tái phát tại chỗ và vùng cổ, nâng cao hiệu quả điều trị lâu dài.

Ung thư lưỡi thường gặp ở nam giới và thường liên quan đến các yếu tố nguy cơ như hút thuốc, uống rượu, nhiễm HPV hoặc tiền sử gia đình. Triệu chứng ban đầu của ung thư lưỡi như đau rát lưỡi, nuốt đau, có vết loét… thường khiến người bệnh dễ nhầm lẫn với viêm lưỡi thông thường.

Theo giáo sư Thủy, tỷ lệ sống của người bệnh khá cao nếu được phát hiện và điều trị sớm, trên 90%. Nếu có tổn thương ở miệng, họng, lưỡi hơn hai tuần điều trị không đáp ứng, người bệnh nên đi khám để được chẩn đoán, sinh thiết (nếu cần), điều trị kịp thời.

Uyên Trinh

*Tên người bệnh đã được thay đổi