Việt Nam đề xuất sàn giao dịch tiền mã hóa nộp thuế hộ nhà đầu tư

Theo dự thảo Thông tư mới nhất về chính sách thuế đối với giao dịch, chuyển nhượng và kinh doanh tài sản mã hóa đang được Bộ Tài chính lấy ý kiến công khai, các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa – sàn giao dịch – sẽ thực hiện việc khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho các cá nhân (cư trú và không cư trú), tổ chức nước ngoài.

Việc này đồng nghĩa sàn giao dịch sẽ nộp thuế hộ nhà đầu tư. Thuế sẽ tự động được khấu trừ khi phát sinh giao dịch. Theo dự thảo, việc nộp thuế được thực hiện định kỳ hằng tháng để tăng cường quản lý nguồn thu. 

Cơ quan quản lý cho rằng do đặc thù thị trường tài sản mã hóa có số lượng giao dịch lớn, tốc độ nhanh và doanh thu cao, việc triển khai theo tháng là cần thiết. Cơ chế thu thuế trên sàn giao dịch tài sản mã hóa được thiết kế tương tự cơ chế đang áp dụng với các nền tảng thương mại điện tử. Việc này được cho là sẽ giúp cơ quan chức năng kịp thời kiểm soát và thu đúng, đủ ngân sách.

Theo đề xuất tại Điều 5 dự thảo Thông tư, nhà đầu tư là cá nhân (không phân biệt cá nhân cư trú hay không cư trú) sẽ đóng thuế theo tỷ lệ 0,1% trên doanh thu chuyển nhượng từng lần. Mức thuế này tương đương mức đang áp dụng cho thị trường chứng khoán. 

Trong khi đó, tổ chức có thu nhập từ hoạt động chuyển nhượng tài sản mã hóa thuộc đối tượng kê khai, nộp thuế thu nhập doanh nghiệp theo mức thuế suất 20%. Thu nhập này được xác định bằng giá bán trừ giá mua và các chi phí liên quan đến việc chuyển nhượng.

Hiện nay, đề xuất thu thuế 0,1% vẫn đang là chủ đề được thảo luận nhiều trong cộng đồng tiền mã hóa. Một số nhà đầu tư lâu năm cho rằng với đặc thù giao dịch thường xuyên, diễn ra liên tục 24/7, mức thuế 0,1% là tương đối lớn. Với những nhà đầu tư chuyên nghiệp, dùng hệ thống tự động để đặt lệnh giao dịch, mức thuế cộng dồn mỗi ngày sẽ vô cùng lớn. Trong khi đó, không phải giao dịch nào của người chơi cũng có lãi. Do đó lựa chọn tính thuế 0,1% trên mỗi giao dịch khiến nhiều người băn khoăn.

Trong khi đó, nhiều người đồng ý với đề xuất sàn giao dịch sẽ đóng thuế hộ nhà đầu tư. Việc này không chỉ hạn chế các rủi ro pháp lý mà còn giúp tiết kiệm thời gian, giảm các thủ tục phức tạp.

Ngoài mức thuế 0,1% và hình thức thu thuế hộ, dự thảo Thông tư về chính sách thuế đối với giao dịch, chuyển nhượng và kinh doanh tài sản mã hóa còn có một số lưu ý quan trọng như: Trong giai đoạn thí điểm, tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa sẽ được tổ chức và vận hành theo mô hình tập trung.

Mặc dù tài sản mã hóa và chứng khoán cùng được ghi nhận là tài sản nhưng có sự khác biệt nhất định trong mô hình vận hành. Sàn giao dịch tài sản mã hóa sẽ tích hợp chức năng như Sở Giao dịch chứng khoán, Trung tâm Lưu ký và công ty chứng khoán thay vì chia hoạt động theo chức năng.

Mọi hoạt động từ chào bán, giao dịch đến thanh toán bắt buộc phải thực hiện bằng đồng Việt Nam thông qua các tổ chức trung gian đã được Bộ Tài chính cấp phép.

Hiện tại, Bộ Tài chính cho biết đã tiếp nhận 7 hồ sơ đề nghị thí điểm sàn giao dịch tài sản mã hóa. Danh tính cụ thể của các công ty nộp hồ sơ chưa được công bố chính thức. Một trong những yêu cầu bắt buộc của doanh nghiệp xin cấp phép mở sàn giao dịch tài sản mã hóa là có vốn điều lệ đã góp tối thiểu 10.000 tỉ đồng. Bộ Tài chính đang tổng hợp sơ bộ trước khi gửi lấy ý kiến Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Theo hướng dẫn của Bộ Tài chính, thủ tục cấp phép thí điểm gồm năm bước. Trong đó, khâu tiếp nhận hồ sơ là bước thứ hai, sau khi các doanh nghiệp đã nộp các tài liệu quy định tại Điều 9 Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP.

Nếu tổ chức nộp đầy đủ tài liệu theo quy định, trong vòng 30 ngày, Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam xem xét hồ sơ và cấp Giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa. Thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam chính thức được thí điểm trong 5 năm, tính từ tháng 9.2025.