VKS tối cao phản hồi đề xuất kê biên tài sản trong giai đoạn giải quyết nguồn tin về tội tham nhũng

Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đã có trả lời kiến nghị của cử tri TP Đà Nẵng gửi tới Quốc hội sau kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV.

Ngăn chặn tẩu tán, nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản tham nhũng

Cử tri TP Đà Nẵng đánh giá cao các kết quả trong công tác đấu tranh, phòng chống tham nhũng thời gian qua.

Tuy nhiên, cho rằng công tác thu hồi tài sản trong các vụ án kinh tế, tham nhũng còn gặp nhiều khó khăn do đối tượng phạm tội thường tẩu tán, che giấu tài sản từ sớm, làm giảm hiệu quả khắc phục hậu quả.

Từ đó, cử tri kiến nghị nghiên cứu, hoàn thiện quy định pháp luật và tăng cường phối hợp, cho phép áp dụng kịp thời các biện pháp kê biên, phong tỏa tài sản ngay từ giai đoạn giải quyết nguồn tin về tội phạm khi có căn cứ theo quy định.

Qua đó ngăn chặn việc tẩu tán tài sản và nâng cao hiệu quả thu hồi tài sản bị thất thoát, chiếm đoạt trong các vụ án kinh tế, tham nhũng.

Sẽ tổng hợp, nghiên cứu khi sửa luật

Trả lời kiến nghị này, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao nêu rõ theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự, biện pháp phong tỏa tài khoản được áp dụng với người bị buộc tội (người bị bắt, bị tạm giữ, bị can, bị cáo) và người khác nếu có căn cứ cho rằng số tiền trong tài khoản đó liên quan hành vi phạm tội của người bị buộc tội.

Như vậy, pháp luật hiện hành đã có quy định về việc áp dụng biện pháp này sớm ngay trong quá trình giải quyết nguồn tin về tội phạm.

Với kiến nghị mở rộng, phạm vi áp dụng biện pháp “kê biên tài sản trong giai đoạn giải quyết nguồn tin về tội phạm”, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao cho rằng, biện pháp này cần chặt chẽ, bởi tác động hạn chế đến quyền về tài sản của con người, công dân.

Do vậy, khi chưa xác định được bị can và chưa có quyết định khởi tố bị can đối với người đó về hành vi phạm tội thì không thể áp dụng biện pháp kê biên tài sản.

Hơn nữa, ngoài các biện pháp cưỡng chế mà Bộ luật Tố tụng hình sự đang quy định, đối với các vụ việc, vụ án hình sự thuộc diện Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực theo dõi, chỉ đạo hiện nay còn có nghị quyết 164/2024 của Quốc hội thí điểm xử lý vật chứng, tài sản trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử một số vụ việc, vụ án hình sự.

Nghị quyết đang có những quy định áp dụng biện pháp tạm ngừng giao dịch, tạm dừng việc đăng ký, chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng tài sản đối với người bị buộc tội hoặc tổ chức, cá nhân khác có hành vi chuyển quyền sở hữu, quyền sử dụng, tẩu tán, hủy hoại tài sản liên quan đến vụ việc, vụ án.

Trên cơ sở đó, cơ quan tiến hành tố tụng có thể thực hiện các thủ tục để áp dụng biện pháp này trong xử lý vụ việc, vụ án đang thực hiện thí điểm ngay trong giai đoạn giải quyết nguồn tin về tội phạm.

Hết thời gian thí điểm, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao sẽ phối hợp với các cơ quan báo cáo cấp có thẩm quyền để luật hóa chính thức các biện pháp này.

Trên cơ sở đề xuất định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI của viện và đề nghị của Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đã có văn bản gửi Ủy ban Thường vụ Quốc hội về đề xuất xây dựng dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi).

Theo đó, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao đã đề xuất Ủy ban Thường vụ Quốc hội đưa nội dung xây dựng Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) vào định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI và Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2027 của Quốc hội khóa XVI.

Trong đó, năm 2026 sẽ tiến hành tổng kết Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, nghiên cứu xây dựng chính sách, hồ sơ dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi), sẽ trình Quốc hội khóa XVI vào năm 2027.

Với kiến nghị nêu trên của cử tri, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao sẽ ghi nhận, tổng hợp, nghiên cứu trong quá trình tổng kết, xây dựng chính sách, xây dựng dự thảo Bộ luật Tố tụng hình sự (sửa đổi) trong thời gian tới.