Một xe tăng của Nga (Ảnh: AR).
Trong năm qua, Nga liên tục mở các đợt tiến công quy mô lớn và kiểm soát thêm lãnh thổ của Ukraine. Các đợt tiến công này chủ yếu sử dụng những làn sóng bộ binh lách qua khe hở phòng thủ. Đáng chú ý là sự vắng bóng lực lượng xe tăng rất hùng hậu của Nga. Chúng đã bị rút khỏi hoạt động giao chiến do mối đe dọa ngày càng lớn của UAV Ukraine.
Nga đã nhiều lần tìm cách đưa thiết giáp trở lại chiến trường, bao gồm việc lắp lưới và các lớp vỏ bảo vệ cho xe tăng, nhưng nhìn chung quy mô sử dụng dòng vũ khí này vẫn hạn chế.
Trước tình hình đó, những tuyên bố gần đây của Bộ Quốc phòng Nga cho thấy Moscow đang áp dụng một chiến thuật xe tăng mới nhằm đưa thiết giáp trở lại hoạt động tác chiến.
Chiến thuật ghép cặp yểm trợ
Tuyên bố của Bộ Quốc phòng Nga nhấn mạnh mong muốn đưa xe tăng quay lại chiến đấu thông qua một chiến thuật mới, trong đó ghép cặp 2 xe tăng với yểm trợ UAV liên tục.
Một xe tăng hoạt động ở vị trí tách xa để chi viện hỏa lực, trong khi xe còn lại cơ động nhanh tiến lên tuyến tiếp xúc. UAV hỗ trợ điều phối cơ động và hỏa lực bằng cách phát hiện mục tiêu, hiệu chỉnh bắn và cung cấp nhận thức tình huống trên chiến trường.
Hai xe tăng thường xuyên đổi vai để tránh trở thành mục tiêu đứng yên, đồng thời vẫn tạo ra mật độ hỏa lực đáng kể vào các tuyến của đối phương. Cách tiếp cận này nhấn mạnh việc làm lệch nhịp hệ thống tấn công của đối phương, đồng thời thúc đẩy tiến công nhằm đạt đột phá tức thời, quyết định.
Chiến thuật triển khai xe tăng này khác biệt rõ rệt so với cách Nga sử dụng xe tăng trong học thuyết truyền thống. Học thuyết Liên Xô nhấn mạnh hiệp đồng xe tăng và pháo binh.
Một cuộc tiến công thường bắt đầu bằng hỏa lực pháo binh dồn dập, ngay sau đó, một khối lượng lớn phương tiện thiết giáp tiến vào khu vực mục tiêu đã bị làm suy yếu. Sự tập trung xe tăng này, kết hợp bộ binh cơ giới, nhằm áp đảo lực lượng phòng thủ còn lại và chiếm mục tiêu. Pháo binh sau đó tiến lên phía trước và quy trình lặp lại.
Chiến thuật mới lệch khỏi mô hình này, phản ánh động thái thay đổi của chiến trường, nơi các đợt xung phong thiết giáp tập trung không còn khả thi. Mọi chuyển động quy mô lớn nhanh chóng bị UAV trinh sát phát hiện và trở thành mục tiêu.
Trong địa hình đô thị, nơi nhiều đơn vị hoạt động, các nút thắt tự nhiên rất phổ biến, chỉ cần một xe tăng bị phá hủy cũng có thể chặn đường cơ động và làm cuộc tiến công đình trệ. Khi đã bị kẹt, các xe tăng còn lại trở thành mục tiêu dễ dàng.
Ngoài ra, chiến thuật này còn nhấn mạnh vai trò ngày càng trung tâm của UAV trong tác chiến. Dù lực lượng Nga đã tích hợp UAV vào chiến thuật hơn một thập kỷ, cách tiếp cận này về thực chất thay thế nhiều chức năng truyền thống của pháo binh bằng UAV.
Pháo binh vẫn quan trọng, nhưng sự dịch chuyển này phản ánh xu thế rộng hơn trên chiến trường, nơi UAV đã trở thành nguyên nhân hàng đầu gây tổn thất.
Những thách thức cần giải quyết
Theo Forbes, chiến thuật mới đã đánh dấu một bước tiến rõ rệt trong tính toán của Nga nhưng chưa giải quyết triệt để một số thách thức mà Moscow phải đối mặt.
Thứ nhất, dù xe tăng phân tán và cơ động ít dễ bị tấn công UAV theo cụm, chúng vẫn dễ tổn thương. UAV Ukraine thường được vận hành từ ngoài tầm hỏa lực trực tiếp, hạn chế khả năng xe tăng loại bỏ kíp điều khiển UAV. Hơn nữa, xe tăng bắn hỏa lực sẽ lộ rõ cả tín hiệu âm thanh lẫn hình ảnh. Mức độ dễ bị phát hiện này có khả năng tăng lên khi UAV tích hợp cảm biến tiên tiến hơn và các thuật toán phát hiện tự động.
Thứ hai, chiến thuật cơ động này cũng phụ thuộc vào liên kết thông tin tin cậy giữa hai xe tăng và UAV yểm trợ, cũng như sự phối hợp với các đơn vị bộ binh mà chúng hỗ trợ. Năng lực tác chiến điện tử của Ukraine làm phức tạp yêu cầu này bằng cách làm suy giảm, gây gián đoạn hoặc từng lúc tước đoạt các liên kết thông tin, từ đó giảm hiệu quả hiệp đồng và tăng nguy cơ bị cô lập.
Thứ ba, hậu cần là thách thức lớn khác. Xe tăng cần lượng lớn nhiên liệu diesel để cơ động và duy trì hoạt động. Nga đối mặt với khó khăn trong việc cung cấp hậu cần cho các đơn vị tuyến đầu, khi phương tiện tiếp tế có nguy cơ cao bị UAV Ukraine tập kích.
Tuy nhiên, chiến thuật này có thể mang lại lợi ích ngắn hạn cho Nga. Nếu muốn đạt tiến triển đáng kể trước hệ thống phòng thủ của Ukraine, Nga cần có thiết giáp trên chiến trường.
Trên toàn tuyến mặt trận dài khoảng 1.000km, thiết giáp vẫn là rất cần thiết nếu Nga muốn có đột phá lớn. Dù các hoạt động xâm nhập bằng bộ binh hiệu quả nhưng Nga thường thiếu hỏa lực để giữ vững vị trí đã kiểm soát. Chiến thuật triển khai xe tăng mới có tiềm năng cung cấp hỏa lực bổ sung, cho phép bộ binh đột nhập sâu hơn và giữ quyền kiểm soát địa bàn chiếm được.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/vua-chien-truong-tai-xuat-nga-but-toc-tung-chien-thuat-dot-pha-moi-20260112172537082.htm
