Vươn xa ra thị trường toàn cầu

Năm 2018, khi chứng kiến tình trạng 1.200 trái dừa của gia đình bán ra chỉ thu được vỏn vẹn 2 triệu đồng, anh Phạm Đình Ngãi và vợ là chị Thạch Thị Chal Thi (ngụ xã Cầu Kè, tỉnh Vĩnh Long) không khỏi trăn trở. Sau đó, họ quyết định bỏ công việc giảng viên, về quê vực dậy giá trị của cây dừa.

Chinh phục thị trường khó tính

Sau khi tìm hiểu mô hình từ Thái Lan và Philippines, chị Thi cùng chồng bắt tay vào nghiên cứu kỹ thuật “vắt” mật từ hoa dừa. Họ mất 6 tháng ròng rã thử nghiệm kỹ thuật massage bắp hoa dừa để kích thích tiết mật. Thành quả ngọt ngào đã đến khi họ tìm ra công thức chuẩn: Mỗi hoa dừa có thể cho 1 lít mật mỗi ngày trong suốt 25 ngày.

Năm 2019, vợ chồng anh Ngãi thành lập Công ty TNHH Trà Vinh Farm. Với quy trình sản xuất hữu cơ không chất bảo quản, họ đã chế biến nhiều sản phẩm như: mật hoa dừa cô đặc, đường hoa dừa, giấm và nước uống bù khoáng…

“Đến nay, công ty có 6 mặt hàng OCOP (Chương trình “Mỗi xã 1 sản phẩm”) chủ lực, trong đó 4 sản phẩm đạt chuẩn 5 sao và 2 sản phẩm 4 sao. Không dừng lại ở thị trường nội địa, với các chứng nhận quốc tế như ISO 22000 hay HACCP, sản phẩm của Sokfarm còn tự tin xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Nhật Bản, Hà Lan và Hàn Quốc” – anh Ngãi thông tin.

Trong khi đó, khởi đầu với nghề nuôi trồng thủy sản và liên tục thất bại, năm 2000, bà Nguyễn Kim Thùy, Giám đốc HTX Kỳ Như (TP Cần Thơ), quyết tâm khởi nghiệp lại với các món ăn từ cá thát lát. Ngoài những công thức truyền thống, bà còn miệt mài nghiên cứu và thành công với sản phẩm cá thát lát rút xương – một bước đột phá giúp giữ trọn hình dáng và vị ngọt tự nhiên của cá mà vẫn mang lại sự tiện lợi cho người tiêu dùng.

Để vươn tầm, bà Thùy không chỉ chú trọng hương vị mà còn chuẩn hóa quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế. Từ vùng nuôi VietGAP đến hệ thống quản lý chất lượng nghiêm ngặt, sản phẩm của HTX Kỳ Như nhanh chóng chiếm lĩnh các siêu thị lớn và khẳng định vị thế với 11 sản phẩm OCOP, trong đó có mặt hàng đạt chuẩn 5 sao quốc gia. Sức sáng tạo và tư duy đổi mới đã đưa thương hiệu cá thát lát rút xương tẩm gia vị vượt khỏi biên giới, xuất khẩu hơn 12 tấn sang các thị trường khó tính như Mỹ và Hàn Quốc.

Tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu

Theo ông Trần Quốc Tuấn, Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Vĩnh Long, chương trình OCOP không chỉ dừng lại ở việc nâng hạng sao hay mở rộng thị trường nội địa, mà mục tiêu dài hạn là đưa sản phẩm địa phương tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, để xuất khẩu bền vững, sản phẩm OCOP phải đáp ứng đồng thời nhiều tiêu chí khắt khe.

“Sản phẩm phải bảo đảm chất lượng ổn định và đồng nhất giữa các lô hàng. Quy trình sản xuất cần được chuẩn hóa, kiểm soát chặt chẽ từ nguyên liệu đầu vào, vùng trồng, vùng nuôi đến chế biến, đóng gói. Doanh nghiệp, HTX phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc. Bao bì, nhãn mác cũng cần thiết kế chuyên nghiệp, thể hiện đầy đủ thông tin bằng ngôn ngữ phù hợp với thị trường mục tiêu” – ông Tuấn nhấn mạnh.

Ông Hà Vũ Sơn, Giám đốc Sở Công Thương TP Cần Thơ, cho rằng để có mặt tại các thị trường khó tính như EU, Mỹ hay Nhật Bản, sản phẩm OCOP không thể chỉ dựa vào tính bản địa mà còn phải đáp ứng bộ tiêu chuẩn khắt khe. Sản phẩm OCOP cũng phải chuyển tải được “câu chuyện” mang đậm nét văn hóa đặc trưng của vùng sông nước ĐBSCL.

Ông Sơn khẳng định: “Chúng tôi không chỉ hỗ trợ về mặt cơ chế mà còn sát cánh cùng doanh nghiệp, HTX trong việc đổi mới công nghệ, tối ưu hóa chi phí sản xuất. Mục tiêu cuối cùng là giúp sản phẩm OCOP có đủ sức cạnh tranh trên kệ hàng quốc tế, từ đó nâng cao thu nhập bền vững cho người dân”.