Xây dựng hệ sinh thái chăm sóc người cao tuổi toàn diện, bền vững

Tại buổi làm việc, Phó bí thư Thành ủy TP.HCM đưa ra vấn đề chăm sóc sức khỏe NCT trong bối cảnh già hóa dân số, trong đó y tế là trụ cột rất quan trọng.

Theo ông Nguyễn Phước Lộc, TP.HCM đang có cơ hội rất lớn, không gian rộng mở để thực hiện chăm sóc sức khỏe NCT dựa trên nền tảng kinh tế – xã hội, thực tiễn và cơ sở khoa học sẵn có. Tuy nhiên, cái khó hiện nay là cơ sở pháp lý để vận hành cơ chế trong bối cảnh sau sáp nhập, với không gian và quy mô dân số lớn hơn. 

Vì vậy, phải xác định trọng tâm, trọng điểm rõ ràng hơn. Đó là phải dựa trên Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân để triển khai. Nghị quyết 72 nêu rõ: Dự phòng là then chốt, là nền tảng; người dân là trung tâm; mục tiêu là tăng tuổi thọ, khỏe mạnh, tức là nâng cao chất lượng sống của NCT. Đối với người bệnh, nếu chăm sóc tốt sức khỏe NCT từ sớm, khỏe mạnh thì sẽ giảm chi phí y tế. Đồng thời, phải tăng cường số hóa hệ thống, củng cố y tế cơ sở, nâng cao chất lượng dịch vụ. Từ mục tiêu lớn đó thì mới cụ thể hóa thành lộ trình thực hiện.

Phó bí thư Thành ủy chỉ đạo các sở, ngành phải tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, yêu cầu khi triển khai Nghị quyết 72 với “5 nhất quán”: nhất quán về chính trị, pháp lý, dữ liệu, phân bổ nguồn lực và truyền thông. Những nội dung này cần được cụ thể hóa trong đề án chăm sóc sức khỏe NCT. Mọi hoạt động phải dựa trên dữ liệu để phân tích, từ đó phân bổ nguồn lực hợp lý và đầu tư có trọng tâm theo từng vùng dân cư.

“Chúng ta định hướng phát triển theo mô hình đa tầng, đa cực, đa trung tâm. Vì vậy, việc đầu tư phải phù hợp cả về nội dung, lĩnh vực, phần việc và bố trí nguồn lực, địa điểm cho phù hợp”, ông Nguyễn Phước Lộc nói và yêu cầu xác định rõ nhóm việc: trước mắt, trung hạn, dài hạn; việc thí điểm và việc nhân rộng; quy mô cấp thành phố, cơ sở y tế hay địa phương.

Theo ông, chăm sóc sức khỏe NCT tại nhà và cộng đồng là hướng đi ưu tiên. Các mô hình hiện có như câu lạc bộ NCT, tổ tình nguyện cần được đánh giá lại chất lượng, từ đó hoàn thiện cơ chế phù hợp. Cần phải tiếp thu tuyệt đối ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư khi triển khai Nghị quyết 72 để áp dụng tối đa cho đề án. Đó là sớm hoàn thiện thể chế, tức cụ thể hóa trong điều kiện của TP.HCM, sớm khởi động các dự án trọng điểm và bố trí vốn. Đồng thời phải “5 rõ”: rõ việc, rõ người, rõ trách nhiệm, rõ thời gian và rõ kết quả.

Phó bí thư Thành ủy cũng đặt ra một số vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu, thực hiện; tăng cường kiểm soát bệnh không lây nhiễm; phát triển thí điểm dinh dưỡng, vật liệu, phục hồi chức năng cho NCT. Trong năm 2026 bao phủ 100% quản lý sức khỏe NCT bằng sổ điện tử. Năm 2026 – 2027 quyết tâm định hướng có bệnh viện lão khoa của ngành y tế TP.HCM hoặc mở rộng các đơn vị lão khoa hiện có.

Về chính sách, TP.HCM đã bao phủ 100% bảo hiểm y tế cho NCT. Theo ông Nguyễn Phước Lộc thì vấn đề còn lại là phần đồng chi trả, vậy có nên thí điểm miễn giảm phần đồng chi trả này cho một số nhóm bệnh?

Vấn đề nguồn nhân lực chăm sóc NCT cũng khá cấp bách. Ông Nguyễn Phước Lộc cho rằng cần xác định rõ tiêu chí, nội dung đào tạo và tận dụng hệ thống các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn. Có thể thí điểm đào tạo ngắn hạn, cấp chứng chỉ trước, sau đó nâng dần lên với định hướng lực lượng chăm sóc NCT mang tính kỹ năng hơn là điều trị.

Ngành y tế cần chủ động đề xuất cơ chế phù hợp để phát triển thành trung tâm y tế chuyên sâu. Bên cạnh đó, rà soát quy hoạch, phát triển mô hình chăm sóc NCT đa tầng: từ cộng đồng, bán trú đến điều dưỡng chuyên sâu. Với các trường hợp nặng như sa sút trí tuệ, cần có hệ thống y tế chuyên trách và cơ chế nhà nước hỗ trợ.

Cuối cùng, cần xác định rõ các mô hình chăm sóc sức khỏe NCT và thí điểm, quy mô triển khai, đồng thời đẩy mạnh truyền thông để huy động sự tham gia của toàn xã hội. Có thể tổ chức lễ phát động sau khi đề án được thông qua, kêu gọi doanh nghiệp, tổ chức tôn giáo cùng tham gia. Mục tiêu là xây dựng hệ sinh thái chăm sóc sức khỏe NCT toàn diện, bền vững, dựa vào cộng đồng nhưng có sự dẫn dắt của hệ thống y tế.