‘Xe cá nhân có thể ảnh hưởng tới cả an ninh quốc gia, đường phố sẽ tê liệt nếu không dùng xe điện’

Tờ báo hàng đầu nước Úc News đã có bài viết đáng chú ý về việc sử dụng xe điện ngày nay không chỉ còn là sự lựa chọn cá nhân hay bảo vệ môi trường, mà thậm chí còn có thể ảnh hưởng tới cả an ninh quốc gia.

Mặc dù tờ báo này đưa ra góc nhìn từ Úc, nhưng cũng là lời cảnh báo tới hầu hết các quốc gia trên thế giới khi vẫn còn đang phụ thuộc rất lớn vào nhu cầu dầu mỏ.

Dự trữ dầu thấp hơn nhiều nước phát triển

Theo News, Úc lâu nay được xem là quốc gia “chạy bằng nhiên liệu”. Theo số liệu chính phủ nước này, lĩnh vực giao thông phụ thuộc tới 98% vào nhiên liệu lỏng, trong đó khoảng 40% xăng và dầu diesel được nhập khẩu từ Trung Đông – khu vực thường xuyên bất ổn vì xung đột, đặc biệt là chiến tranh Iran – Israel hiện nay.

Phần lớn nguồn cung nhiên liệu của Úc đến từ nước ngoài, khiến nền kinh tế dễ tổn thương trước các cú sốc địa chính trị. Viện Lowy từng cảnh báo nước này “phụ thuộc nghiêm trọng vào nhiên liệu lỏng để tồn tại quốc gia”, trong khi Liên đoàn Hàng hải Úc cho rằng nước này “cực kỳ dễ bị tổn thương trước các gián đoạn nguồn cung từ bên ngoài”.

Ông Paddy Crumlin, Tổng thư ký quốc gia Liên đoàn Hàng hải Úc, từng nhận định nước này chỉ có chưa đầy một tháng dự trữ trước khi hệ thống giao thông có nguy cơ tê liệt nếu xảy ra khủng hoảng nguồn cung nghiêm trọng.

Là thành viên Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA), Úc có nghĩa vụ duy trì lượng dự trữ dầu tương đương ít nhất ba tháng tiêu thụ để ứng phó với các gián đoạn lớn của thị trường toàn cầu. Tuy nhiên dữ liệu từ IEA cho thấy dự trữ dầu của Úc chỉ bằng một nửa New Zealand và bằng khoảng một phần tư so với Nhật Bản hoặc Hàn Quốc.

Điều này khiến quốc gia châu Đại Dương bị đánh giá là “phơi bày rủi ro” nếu nguồn nhập khẩu dầu bị gián đoạn đột ngột.

Xe điện – một phần lời giải

Trong bối cảnh đó, việc chuyển đổi sang xe điện được xem là một trong những giải pháp giúp giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu. Đây cũng là lý do chính phủ của Thủ tướng Anthony Albanese thúc đẩy lộ trình phát triển và phổ cập xe điện.

Dù vẫn còn tranh luận xung quanh rủi ro an ninh từ các mẫu xe điện giá rẻ nhập khẩu, nhiều ý kiến cho rằng nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu do xung đột ở nước ngoài là kịch bản thực tế hơn nhiều.

Hiện nay xe điện ngày càng có giá dễ tiếp cận. Dù xe tải hạng nặng chưa thể sớm chuyển đổi hoàn toàn sang pin, phần lớn nhu cầu di chuyển hằng ngày như đi làm, đi học hay mua sắm hoàn toàn có thể đáp ứng bằng xe điện.

Việc lựa chọn xe điện giúp giảm đáng kể lượng nhiên liệu nhập khẩu phục vụ giao thông, qua đó giảm mức độ phụ thuộc vào các khu vực bất ổn.

Ngay cả khi điện dùng để sạc xe vẫn đến từ than đá, đó vẫn là nguồn năng lượng khai thác và sản xuất trong nước, thay vì phải nhập khẩu dầu thô từ Trung Đông.

Tác động tích cực còn rõ rệt hơn nếu người dân sử dụng điện mặt trời tại nhà để sạc xe. Với đặc thù nhiều hộ gia đình Úc sống trong nhà riêng có mái rộng, việc lắp đặt pin năng lượng mặt trời tương đối thuận lợi.

Bên cạnh việc tiết kiệm chi phí nhiên liệu về dài hạn, công nghệ vehicle-to-grid còn cho phép xe điện cung cấp điện ngược trở lại cho ngôi nhà trong tình huống khẩn cấp, tăng khả năng tự chủ năng lượng cho từng hộ gia đình.

Trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu nhiều biến động, lựa chọn phương tiện di chuyển không còn đơn thuần là quyết định cá nhân. Với Úc, chiếc xe tiếp theo có thể là một phần trong bài toán an ninh năng lượng và an ninh quốc gia.