Biến đổi khí hậu là nguyên nhân khiến các đám cháy rừng ngày một trở nên phổ biến và nghiêm trọng (Ảnh: Getty).
Miền Nam California đang phải đối mặt với vụ cháy rừng nghiêm trọng bậc nhất trong lịch sử.
Theo phân tích từ các chuyên gia, gió mạnh, tình trạng thiếu mưa và biến đổi khí hậu là 3 yếu tố chính có thể đã gây nên thảm họa trên.
Trong đó, những cơn gió đặc trưng mang tên Santa Ana với cường độ mạnh, thường xuất hiện vào thời điểm này trong năm, từng là thủ phạm chính đã gây nên các vụ cháy rừng lan nhanh và nguy hiểm.
Với vận tốc lên tới 112 km/giờ, những cơn gió mạnh và khô này bắt nguồn từ các áp cao bên trong lục địa, bao gồm sa mạc Mojave và các khu vực cao nguyên ở phía Đông Bắc California.
Do sự chênh lệch áp suất, chúng di chuyển xuống vùng thấp và dọc theo thung lũng, tạo ra những cơn gió mạnh, thổi về phía bờ biển. Theo BBC, tháng 1 đã chứng kiến hiện tượng gió Santa Ana mạnh nhất ở khu vực trong hơn một thập kỷ.
Một đặc tính thường thấy của gió Santa Ana là rất khô. Điều này xảy ra do không khí bị nén lại và nóng lên khi di chuyển xuống dốc. Ở những khu vực gió Santa Ana đi qua, độ ẩm trong không khí thường giảm mạnh, tạo ra điều kiện khô hạn, dễ gây cháy rừng.
Không chỉ vậy, tốc độ gió mạnh cũng làm thay đổi vị trí của đám cháy. Trong lịch sử từng chứng kiến những vụ cháy rừng xảy ra trên núi cao, rồi lan nhanh xuống thung lũng, thậm chí tiến vào những khu vực có nhiều người sinh sống.
Tác động của biến đổi khí hậu cũng là một yếu tố không thể bỏ qua.
Được biết, toàn bang California đã trải qua một đợt hạn hán kéo dài hàng thập kỷ, và mới chỉ kết thúc cách đây 2 năm. Tình trạng ẩm ướt kéo theo sau đó đã khiến cây bụi và cây cối phát triển nhanh chóng. Điều không may, chúng lại là nhiên liệu hoàn hảo cho các đám cháy.
Các nhà nghiên cứu cũng tin rằng tình trạng Trái Đất nóng lên đang làm gia tăng các điều kiện thuận lợi cho cháy rừng, bao gồm độ ẩm thấp.
Ở California, tình hình trở nên tồi tệ hơn do địa hình, khi các đám cháy có xu hướng bùng phát dữ dội và di chuyển nhanh hơn ở địa hình dốc. Khu vực này của bang California cũng thường xuyên bị chi phối bởi thảm thực vật cây bụi, dễ xảy ra các đám cháy tự nhiên.
GS Stefan Doerr, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Cháy rừng tại Đại học Swansea, cho biết: “Mặc dù cháy rừng thường xuyên xảy ra và là hiện tượng tự nhiên ở khu vực này, nhưng California đã chứng kiến một số đợt cháy rừng kéo dài và nghiêm trọng nhất trên toàn cầu trong những thập kỷ gần đây, chủ yếu do biến đổi khí hậu”.
Tuy nhiên, GS Stefan Doerr cho rằng vẫn còn quá sớm để nói rằng biến đổi khí hậu đã khiến đám cháy hiện tại trở nên cực đoan. Theo ông, nguyên nhân và yếu tố hình thành nên đám cháy vẫn cần được đánh giá trong những phân tích chi tiết hơn.
Nguồn: https://dantri.com.vn/khoa-hoc/3-yeu-to-khien-vu-chay-rung-o-california-them-tram-trong-20250109180210998.htm
