Trợ cấp thất nghiệp tối đa khu vực công tăng lên 26,55 triệu

Luật Việc làm sửa đổi có hiệu lực từ 1/1 giữ nguyên mức hưởng trợ cấp thất nghiệp hàng tháng bằng 60% bình quân tiền lương đóng bảo hiểm thất nghiệp của 6 tháng gần nhất trước khi nghỉ việc. Song mức hưởng tối đa không quá 5 lần lương tối thiểu vùng do Chính phủ công bố tại tháng cuối tham gia bảo hiểm thất nghiệp.

Như vậy, tiền hưởng tối đa được thống nhất căn cứ trên lương tối thiểu vùng thay vì tách bạch khu vực doanh nghiệp hưởng theo lương tối thiểu vùng và khu vực nhà nước hưởng theo lương cơ sở như luật cũ.

Từ ngày 1/1, lương tối thiểu vùng được điều chỉnh với vùng I là 5,31 triệu đồng; vùng II là 4,73 triệu đồng; vùng III là 4,14 triệu đồng và vùng IV là 3,7 triệu đồng. Như vậy, tiền trợ cấp tối đa mà lao động được hưởng dao động 18,5 – 26,55 triệu đồng tùy khu vực vùng lương tối thiểu. Mức hưởng tối đa sẽ tăng khi Chính phủ điều chỉnh lương tối thiểu.

Đơn vị: Triệu đồng

Thời gian giải quyết hưởng trợ cấp thất nghiệp cũng được rút ngắn, là ngày làm việc thứ 11 kể từ ngày nộp đủ hồ sơ thay vì ngày thứ 16 như trước đây. Thay đổi nhằm hỗ trợ lao động tiếp cận tài chính nhanh hơn trong giai đoạn khó khăn việc làm.

Quy định mới cũng loại trừ trường hợp nghỉ việc khi đủ điều kiện hưởng lương hưu khỏi nhóm được hưởng trợ cấp thất nghiệp. Như vậy, lao động nghỉ việc khi đủ tuổi về hưu (hiện nam 61 tuổi 6 tháng, nữ 57 tuổi) và đóng từ đủ 15 năm BHXH sẽ không được hưởng trợ cấp thất nghiệp. Trong khi luật cũ chỉ quy định người hưởng lương hưu thì không được nhận trợ cấp thất nghiệp nên lao động trong thời gian chờ hưu trí vẫn có thể nộp đơn để hưởng khoản trên.

Chính sách bảo hiểm thất nghiệp được triển khai từ năm 2009 với bốn chế độ chính là trợ cấp thất nghiệp, tư vấn giới thiệu việc làm, hỗ trợ học nghề và bảo hiểm y tế. Quỹ được hình thành từ đóng góp của người lao động, người sử dụng lao động, ngân sách Nhà nước và các nguồn hợp pháp khác. Nhóm tham gia là lao động khu vực chính thức, chi trả theo nguyên tắc có đóng có hưởng.

Cuối năm 2025, dự kiến khoảng 16,6 triệu lao động tham BHTN. Tiền lương làm căn cứ đóng bình quân đạt 6,7 triệu đồng, chủ yếu do điều chỉnh lương tối thiểu. Dự kiến kết dư Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp đạt 67.400 tỷ đồng.

Nâng mức vay cho lao động để tạo việc làm

Để bảo hiểm thất nghiệp thực hiện tốt hơn vai trò “giá đỡ”, từ ngày 1/1, luật sửa đổi quy định lao động được vay tối đa 200 triệu đồng tạo việc làm, duy trì, mở rộng việc làm. Khoản này tăng gấp đôi so với mức cũ là 100 triệu đồng, nhằm đáp ứng nhu cầu thực tế về vốn đầu tư sản xuất của cá nhân.

Với cơ sở sản xuất kinh doanh, khoản vay tối đa được nâng gấp 5 lần so với quy định cũ, từ 2 tỷ đồng lên 10 tỷ đồng và không quá 200 triệu đồng với mỗi lao động được hỗ trợ, duy trì, mở rộng việc làm. Nếu kinh tế xã hội địa phương bảo đảm, UBND trình HĐND cấp tỉnh quyết định mức vay tối đa cao hơn quy định chung. Cơ sở sản xuất kinh doanh phải có phương án sử dụng vốn vay, danh sách lao động, bản sao giấy tờ chứng minh lao động thuộc nhóm ưu tiên như người khuyết tật, dân tộc thiểu số… để hưởng lãi suất thấp hơn.

Thời hạn vay vốn tối đa là 120 tháng, do Ngân hàng chính sách xã hội xem xét dựa trên nguồn vốn, khả năng trả nợ của người vay.

Đăng ký lao động thực hiện theo lộ trình

Luật sửa đổi và nghị định hướng dẫn lần đầu tiên quy định đăng ký lao động sẽ thực hiện theo lộ trình, từ 1/7 áp dụng với người đóng BHXH bắt buộc, các nhóm còn lại thực hiện từ 1/1/2027. Ba nhóm phải đăng ký lao động là người đóng BHXH bắt buộc; người đang có việc làm nhưng không thuộc diện đóng BHXH bắt buộc; người thất nghiệp. Chính sách không áp dụng với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.

Việc đăng ký lao động và hệ thống thông tin thị trường lao động thực hiện trong bối cảnh toàn quốc có hơn 53 triệu người trong độ tuổi lao động song chỉ khoảng 20 triệu người, tức 38% tham gia BHXH bắt buộc, có thông tin trên hệ thống của ngành bảo hiểm xã hội, còn lại 33 triệu người thuộc khối phi chính thức chưa được thu thập và quản lý thông tin về việc làm. Tiến trình này nhằm số hóa công tác quản lý, phục vụ hoạch định chính sách về thị trường lao động trên cả nước.

Việc đăng ký lao động bao gồm thông tin cá nhân cơ bản như họ tên, số định danh cá nhân, sinh nhật, giới tính, nơi ở hiện tại; trình độ học vấn, giáo dục nghề nghiệp; tình trạng, nhu cầu việc làm; nhóm thông tin về BHXH, BHTN; một số điểm đặc thù như người khuyết tật, người có công, hoàn thành nghĩa vụ quân sự, công an.

Với nhóm đóng BHXH bắt buộc, hồ sơ đăng ký lao động được tích hợp trong Tờ khai đăng ký tham gia BHXH do Bảo hiểm xã hội Việt Nam ban hành song sẽ được bổ sung một số mục. Dữ liệu sau khi được tiếp nhận sẽ tự động đồng bộ vào cơ sở dữ liệu quốc gia về lao động.

Với người có việc làm nhưng không thuộc diện đóng bắt buộc; người thất nghiệp, hình thức đăng ký được thực hiện trực tuyến qua ứng dụng VNeID hoặc Sàn giao dịch việc làm quốc gia (vieclam.gov.vn).

Cơ sở dữ liệu về người lao động được xây dựng, cung cấp, chia sẻ, kết nối và quản lý tập trung thống nhất toàn quốc, tuân thủ theo quy định về dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân, an toàn thông tin mạng.

Hồng Chiêu