Tiêm kích EF-2000 Eurofighter (Ảnh đồ họa: FAS).
Bộ Quốc phòng Anh (MoD) đã chính thức xác nhận kế hoạch loại biên dần các máy bay chiến đấu EF-2000 Eurofighter Typhoon khỏi biên chế, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong chiến lược phòng thủ của quốc gia này.
Quyết định trên được đưa ra trong bối cảnh ưu tiên ngày càng tăng đối với việc mua sắm các tiêm kích tàng hình thế hệ thứ năm F-35 từ Mỹ, khiến Eurofighter, dù là sản phẩm hợp tác của 4 quốc gia châu Âu, trở nên lỗi thời.
Bộ trưởng phụ trách mua sắm quốc phòng Vương quốc Anh Maria Eagle cho biết, những chiếc Eurofighter Tranche 1, thuộc đợt mua sắm đầu tiên, sẽ ngừng hoạt động vào năm 2027. Tiếp theo đó, toàn bộ phi đội Tranche 2 và Tranche 3 sẽ bị loại bỏ vào năm 2040.
Bà Eagle cũng nhấn mạnh rằng Lực lượng vũ trang Anh không sử dụng bất kỳ máy bay Tranche 3A nào. Mặc dù từng có dự đoán về việc MoD sẽ đặt hàng các phiên bản Tranche 4 hoặc Tranche 5, nhưng điều này đã không thành hiện thực, chủ yếu do sự ưu tiên dành cho tiêm kích tàng hình F-35A và F-35B.
Giải thích chi tiết về kế hoạch cho nghỉ hưu phi đội tiêm kích Eurofighter, Bộ trưởng Eagle tuyên bố: “Tính đến ngày 1/7/2025, 26 trong số 30 máy bay Typhoon 1 đã bị loại biên, tương đương với 87% phi đội mua sắm đợt 1”. Bốn máy bay Tranche 1 còn lại sẽ ngừng hoạt động trong vòng 2 năm tới.
Như vậy, Anh chỉ còn 111 chiếc Eurofighter đang hoạt động, bao gồm 4 chiếc Tranche 1, 67 chiếc Tranche 2 và 40 chiếc Tranche 3.
Quyết định chuyển hướng sang F-35 đã được hé lộ từ tháng 11/2024.
Một quan chức Anh giấu tên đã chia sẻ với Jane’s rằng: “Chúng tôi đang cân nhắc cả hai (F-35 và Eurofighter), và đối với Không quân Hoàng gia Anh (RAF), tôi thấy rõ rằng F-35 là lựa chọn mà chúng tôi đang hướng tới để tăng cường lực lượng chiến đấu”.
Đến tháng 6/2025, Bộ Quốc phòng Anh đã xác nhận sẽ tiếp tục đặt hàng F-35B và lần đầu tiên tài trợ cho việc mua sắm F-35A.
Eurofighter thất bại trên thị trường xuất khẩu
Chương trình Eurofighter đã gặp khó khăn đáng kể trên thị trường xuất khẩu. Ngoại trừ một thương vụ nhỏ bán 12 máy bay cho Áo vào những năm 2000, Eurofighter đã không giành được bất kỳ hợp đồng nào khác. Dòng tiêm kích này đã thua F-35 trong mọi cuộc đấu thầu mà nó cạnh tranh, từ Hàn Quốc và Singapore đến Phần Lan và Bỉ.
Bộ Quốc phòng Anh đã tuyên bố vào tháng 7 rằng họ đang tích cực hỗ trợ các nỗ lực xuất khẩu Eurofighter, coi đây là yếu tố then chốt để duy trì dây chuyền sản xuất máy bay tại Warton.
Bộ trưởng Eagle nhận xét rằng, với việc kỳ vọng về các đơn đặt hàng tiếp theo cho RAF đã không thành, xuất khẩu là rất quan trọng để duy trì sản xuất. Những nỗ lực này dự kiến sẽ tập trung mạnh vào các quốc gia mà vì lý do chính trị không thể mua F-35, đặc biệt là các quốc gia Ả rập và Thổ Nhĩ Kỳ.
Tiêm kích Eurofighter Typhoon (Ảnh: Eurofighter).
Hạn chế về công nghệ và hiệu suất
Mặc dù một số máy bay chiến đấu thế hệ thứ tư tiên tiến như F-15EX của Mỹ và J-16 của Trung Quốc vẫn duy trì khả năng cạnh tranh cao trong kỷ nguyên máy bay thế hệ thứ năm, thì tiềm năng chiến đấu của Eurofighter lại hạn chế hơn nhiều.
Cho đến năm 2019, máy bay này vẫn bị hạn chế bởi việc tiếp tục phụ thuộc vào radar mảng pha quét cơ học, vốn đã được coi là lỗi thời từ lâu khi Mỹ, Nga và các nhà sản xuất lớn khác bắt đầu chuyển đổi sản xuất máy bay chiến đấu sang sử dụng radar mảng pha quét điện tử từ nhiều thập kỷ trước.
Eurofighter và Gripen của Thụy Điển là 2 chương trình tiêm kích thế hệ 4 cuối cùng trên thế giới chuyển đổi khỏi radar mảng pha quét cơ học.
So với F-15EX hoặc J-16, Eurofighter bị hạn chế bởi khả năng mang theo radar và vũ khí nhỏ hơn nhiều, và bởi hiệu suất bay bị hạn chế đáng kể hơn, bao gồm độ cao hoạt động thấp hơn và tầm bay ngắn hơn.
Các báo cáo về hiệu suất của máy bay trong các cuộc tập trận không chiến mô phỏng luôn chỉ ra những hạn chế nghiêm trọng, trái ngược hoàn toàn với hiệu suất vượt trội được báo cáo của F-35.
Nguồn: https://dantri.com.vn/the-gioi/anh-loai-bien-tiem-kich-eurofighter-f-35-thong-tri-san-choi-20260108140358198.htm
