Nghi vấn các video và hình ảnh biểu tình Iran là sản phẩm AI: Thực hư ra sao?

Những ngày qua, một số người dùng mạng xã hội cho rằng các video biểu tình ở Iran đã bị làm mờ có chủ ý để che giấu chỉnh sửa bằng AI.

Một đoạn video lan truyền cho thấy tòa nhà bốc cháy, đám đông biểu tình đông đảo cùng những khẩu hiệu ủng hộ chế độ quân chủ, ca ngợi Reza Pahlavi – con trai cố Shah Iran. Người đăng tải cho rằng các vùng ánh sáng và con người bị làm mờ là dấu hiệu cho thấy video đã bị can thiệp kỹ thuật.

Để củng cố lập luận, họ đưa ra một video khác được cho là quay cùng địa điểm nhưng lùi xa hơn, trong đó không xuất hiện đám cháy và người biểu tình chỉ hô khẩu hiệu “Iran, Iran, Iran”. Từ đó, người này kết luận rằng video đầu tiên đã bị thao túng, chỉnh sửa bằng AI.

Tuy nhiên, theo kiểm chứng của chương trình Truth or Fake của AFP, những cáo buộc AI này là sai lệch hoặc gây hiểu lầm.

Theo các chuyên gia tình báo nguồn mở, cuộc biểu tình nói trên đã được định vị chính xác tại quận Nurmag, phía đông thủ đô Tehran. Nhóm GeoConfirmed xác nhận sự kiện này là có thật và diễn ra tại địa điểm nói trên.

Nhiều video khác, do nhà báo độc lập và các cơ quan truyền thông lớn đăng tải, cũng ghi nhận cùng bối cảnh: các ô đèn neon màu vàng và một tòa nhà đang bốc cháy, nhưng không hề có dấu hiệu chỉnh sửa hay che giấu bằng AI.

Từ tất cả những điều trên, phóng viên của AFP khẳng định rằng không có sự chỉnh sửa bằng AI nhằm che giấu điều gì trong video đầu tiên. Cuộc biểu tình thực sự đã diễn ra và có nhiều hình ảnh, video khác nhau ghi lại sự kiện này.

Không chỉ video, một số tài khoản ủng hộ Chính phủ Iran còn cáo buộc hình ảnh biểu tình bị “phóng đại” thông qua việc zoom cận cảnh nhằm thổi phồng quy mô. Tuy nhiên các kiểm chứng cho thấy hai bức ảnh thường được đem so sánh thực chất được chụp ở hai thành phố khác nhau.

Theo nhà phân tích Tal Hajan, ảnh toàn cảnh được chụp tại Tehran, trong khi ảnh chụp cận lại đến từ Mashhad, thành phố ở đông bắc Iran.

Các chuyên gia của Truth or Fake lý giải, dù trong bối cảnh phong tỏa thông tin, việc các video biểu tình vẫn xuất hiện trên mạng xã hội chủ yếu nhờ vào hệ thống vệ tinh Starlink của tỉ phú Elon Musk. Mạng vệ tinh quỹ đạo thấp này cho phép người dân vượt qua kiểm soát Internet trong nước.

Dù vậy, theo các cơ quan truyền thông như Forbes và Iran Wire, chính quyền Iran đang triển khai các thiết bị gây nhiễu quân sự để chặn Starlink, khiến có thời điểm tới 80% lưu lượng kết nối bị gián đoạn. Các tổ chức hỗ trợ phân phối Starlink tại Iran cho biết đang phối hợp với đội ngũ kỹ thuật để duy trì kết nối, nhưng tình hình vẫn rất bấp bênh.