Thủ tướng Ethiopia Abiy Ahmed phát biểu trong lễ khánh thành đập Đại Phục Hưng (GERD) tại Ethiopia ngày 9-9-2025 – Ảnh: AFP
Theo Hãng tin AFP, ngày 17-1, Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah al-Sisi đã cảm ơn Tổng thống Mỹ Donald Trump vì đề nghị làm trung gian hòa giải giữa Ai Cập và Ethiopia trong vấn đề chia sẻ nguồn nước từ một siêu đập trên sông Nile, tâm điểm của hơn một thập niên căng thẳng giữa hai nước.
Trước đó, hôm 16-1, Tổng thống Trump tuyên bố ông “sẵn sàng tái khởi động vai trò trung gian của Mỹ” nhằm giải quyết vấn đề chia sẻ nguồn nước trên sông Nile – con sông Ai Cập phụ thuộc để đáp ứng 97% nhu cầu nước của mình.
Trong bài đăng trên mạng xã hội X, ông Sisi chia sẻ ông hoan nghênh “sự quan tâm của ông Trump đối với tầm quan trọng của vấn đề sông Nile đối với Ai Cập, bởi nó đại diện cho huyết mạch của người dân Ai Cập”.
Ông cho biết thêm, Ai Cập mong muốn hợp tác với các quốc gia khác dọc theo con sông “mà không gây tổn hại cho bất kỳ bên nào”.
Tháng 9-2025, Ethiopia khánh thành đập Đại Phục Hưng (Grand Ethiopian Renaissance Dam – GERD) – công trình thủy điện lớn nhất châu Phi, dài 1,8km và cao 145m.
Dự án được kỳ vọng tăng gấp đôi sản lượng điện của Ethiopia, song Ai Cập lo ngại con đập sẽ làm suy giảm nghiêm trọng nguồn nước ở hạ lưu.
Ethiopia là quốc gia đông dân thứ hai châu Phi, nơi gần một nửa dân số vẫn chưa có điện.
Trong bức thư gửi ông Sisi do Nhà Trắng công bố hôm 16-1, Tổng thống Trump cho biết ông hy vọng tìm được một công thức có thể bảo đảm nguồn cung nước ổn định cho Ai Cập và Sudan, đồng thời cho phép Ethiopia bán hoặc cung cấp điện cho hai quốc gia ở hạ lưu.
Ông Sisi từng gọi con đập trên là “mối đe dọa mang tính sống còn”, trong khi Ethiopia xem đây là dự án quốc gia có quy mô lịch sử và là biểu tượng hiếm hoi của sự đoàn kết.
Gần cuối nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên, ông Trump từng khiến cả Ai Cập lẫn Ethiopia kinh ngạc khi bày tỏ hy vọng về một giải pháp cho vấn đề GERD, đồng thời nói nếu không, Ai Cập có thể sẽ “cho nổ tung con đập đó”.
Hy vọng về giải pháp lâu dài và thỏa đáng
Đập Đại Phục Hưng nằm trên sông Nile Xanh ở phía tây Ethiopia – sông sau đó hợp lưu với sông Nile Trắng tại Sudan để tạo thành sông Nile, chảy qua Ai Cập rồi ra Địa Trung Hải.
Trong hơn một thập niên qua, nhiều nỗ lực hòa giải giữa ba nước này (từng do Mỹ, Ngân hàng Thế giới, Nga và Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất dẫn dắt vào nhiều thời điểm) đều liên tục thất bại.
Trên nền tảng X ngày 17-1, Tư lệnh quân đội kiêm lãnh đạo trên thực tế của Sudan, ông Abdel Fattah al-Burhan, cũng hoan nghênh nỗ lực làm trung gian của ông Trump, bày tỏ hy vọng “tìm ra các giải pháp lâu dài và thỏa đáng, bảo đảm quyền lợi của tất cả các bên”.
Đọc tiếp
Về trang Chủ đề
Nguồn: https://tuoitre.vn/ong-trump-de-xuat-lam-trung-gian-hoa-giai-vu-dap-thuy-dien-dai-phuc-hung-o-chau-phi-20260117220548548.htm
