‘Kỷ nguyên vàng’ của Việt Nam

Ông chia sẻ góc nhìn về chuẩn mực tăng trưởng mới, lợi thế con người, cục diện cạnh tranh giữa Việt Nam và nhóm ASEAN-4.

Việt Nam là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất ASEAN

Bước vào những tuần đầu năm 2026, nhìn lại nhiệm kỳ Đại hội Đảng lần thứ XIII, chúng ta thấy đây không chỉ là giai đoạn phục hồi, mà là một bước tiến mang tính nền tảng.

Tôi từng sống ở Việt Nam 12 năm, cùng kinh nghiệm quản lý dòng vốn đầu tư tổ chức (institutional capital) giữa Singapore và Mỹ, tôi nhìn giai đoạn này từ hai góc độ: tư duy kỷ luật và quản trị rủi ro của một người làm tài chính Singapore, và trải nghiệm thực tế của một người gắn bó lâu dài với Việt Nam.

Nhiệm kỳ Đại hội Đảng lần thứ XIII kết thúc khi Việt Nam đạt được vị thế là một trong những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất ASEAN. Năm 2025, GDP tăng 8,02%, quy mô nền kinh tế đạt 514 tỉ USD.

Luật Đất đai 2024, cùng việc tổ chức xếp hạng thị trường FTSE Russell công bố thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp với ngày hiệu lực dự kiến là 21-9-2026, đã biến Việt Nam từ điểm đến đầu tư ngắn hạn mang tính cơ hội sang thị trường đầu tư dài hạn mang tính cấu trúc.

Chuẩn mực tăng trưởng mới

Nhiệm kỳ 2021 – 2026 sẽ được ghi nhớ như bước ngoặt mang tính quyết định, khi Việt Nam chuyển từ mô hình “sản xuất chi phí thấp” sang “hội nhập giá trị cao”. Bất chấp những lực cản từ kinh tế toàn cầu, Việt Nam vẫn duy trì khả năng chống chịu ở đẳng cấp cao. Với mức tăng trưởng GDP năm 2025 đạt 8,02%, Việt Nam khẳng định vị thế đầu tàu tăng trưởng của ASEAN và là một trường hợp hiếm hoi nổi bật trên bình diện toàn cầu.

Dấu ấn cốt lõi của nhiệm kỳ này là sự chuyển dịch từ lượng sang chất. Quy mô nền kinh tế ước đạt 514 tỉ USD, GDP bình quân đầu người chính thức vượt mốc 5.000 USD. Việt Nam không còn chỉ được nhắc đến qua các dây chuyền lắp ráp; trọng tâm thảo luận đã chuyển sang bán dẫn, chuyển đổi số và bước nhảy vọt về hạ tầng logistics.

Giai đoạn này cũng chứng kiến việc nâng cấp quan hệ Việt Nam – Singapore lên Đối tác chiến lược toàn diện vào tháng 3-2025, thỏa thuận đầu tiên ở cấp độ này của Singapore với một láng giềng ASEAN. Đây không chỉ là một danh xưng chính trị, mà còn là động lực kinh tế. Đến năm 2026, Singapore tiếp tục là một trong những nguồn FDI lớn nhất của Việt Nam. Mô hình biểu tượng VSIP (Khu công nghiệp Việt Nam – Singapore) đã phát triển thành VSIP 2.0, tập trung vào sản xuất thông minh, xanh và trung hòa carbon.

Khơi thông động lực tương lai bằng logistics

Một “viên ngọc quý” của nhiệm kỳ này là sân bay quốc tế Long Thành (Đồng Nai), dự kiến chính thức vận hành thương mại từ giữa năm 2026. Với công suất giai đoạn đầu dự kiến phục vụ 25 triệu lượt hành khách và 1,2 triệu tấn hàng hóa mỗi năm, Long Thành được định vị là trung tâm trung chuyển của khu vực, đưa Việt Nam hiện diện rõ nét trên bản đồ hàng không toàn cầu.

Song song đó, bước sang năm 2026, mạng lưới cao tốc cả nước đã vượt mốc 3.300km, qua đó rút ngắn đáng kể, thậm chí gần một nửa, thời gian di chuyển giữa các vùng sản xuất công nghiệp nội địa và hệ thống cảng biển nước sâu.

Lợi thế con người: từ phần cứng đến AI

Đà đi lên của Việt Nam còn được thúc đẩy bởi “sức mạnh mềm” về trí tuệ. Một ví dụ tiêu biểu là Chip Huyen, tác giả người Việt của cuốn sách bán chạy Designing Machine Learning Systems, hiện được xem như tài liệu tham chiếu chuẩn mực toàn cầu trong lĩnh vực kỹ thuật trí tuệ nhân tạo (AI). Thành công của cô này phát đi tín hiệu rõ ràng tới cộng đồng quốc tế rằng Việt Nam không còn chỉ là nơi lắp ráp sản phẩm, mà là nơi sản sinh tư duy đẳng cấp thế giới.

Chính lực lượng lao động tập trung vào STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học) này là lý do các doanh nghiệp công nghệ Singapore ngày càng xem Việt Nam là trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) chủ lực của họ tại Đông Nam Á.

Vì những lý do trên, triết lý đầu tư của tôi đã chuyển từ “chiến thuật ngắn hạn” sang “cấu trúc dài hạn”. Niềm tin này được củng cố bởi Luật Đất đai năm 2024 và kế hoạch nâng hạng thị trường Việt Nam lên thị trường mới nổi của FTSE.

Nhà đầu tư tổ chức nước ngoài đã được mua cổ phiếu ở Việt Nam mà không cần có đủ tiền (non pre-funding) khi đặt lệnh. Việc loại bỏ yêu cầu pre-funding đối với nhà đầu tư nước ngoài cho thấy Việt Nam đang phát đi tín hiệu rõ ràng rằng mình đã sẵn sàng tham gia “sân chơi lớn” của tài chính quốc tế.

Đà vươn lên của Việt Nam đã làm thay đổi đáng kể trật tự kinh tế tại Đông Nam Á. Hướng tới Đại hội Đảng lần thứ XIV, những nền tảng hiện có cho thấy “kỷ nguyên vàng” của Việt Nam không chỉ là kỳ vọng, mà đã và đang được hiện thực hóa.