Mỹ, Đan Mạch có thể điều chỉnh thỏa thuận phòng thủ Greenland

AFP hôm nay dẫn nguồn tin nắm rõ cuộc trao đổi giữa Tổng thống Donald Trump và Tổng thư ký NATO Mark Rutte cho biết các nước đồng minh châu Âu của Mỹ sẽ tăng cường an ninh ở Bắc Cực. “Mỹ và Đan Mạch sẽ đàm phán lại Thỏa thuận Phòng thủ Greenland ký năm 1951”, nguồn tin cho hay.

Người này thêm rằng vấn đề công nhận chủ quyền của Mỹ với các căn cứ quân sự ở Greenland không được đưa ra thảo luận trong cuộc gặp giữa ông Trump và ông Rutte.

Giới chức Mỹ và Đan Mạch chưa bình luận về thông tin.

Theo Thỏa thuận Phòng thủ Greenland, Mỹ được phép xây dựng và vận hành các căn cứ quân sự trên khắp Greenland, cũng như bố trí binh lực và kiểm soát hoạt động của tàu thuyền, máy bay và phương tiện đường thủy tại khu vực.

Bản cập nhật thỏa thuận năm 2004 cho phép Mỹ tự do tăng cường lực lượng đến hòn đảo, với điều kiện phải báo trước cho chính phủ Đan Mạch và chính quyền Greenland. Quân đội Mỹ hiện duy trì một căn cứ ở Greenland, đóng vai trò mắt xích trong hệ thống phòng thủ tên lửa Bắc Mỹ.

Tổng thống Trump hôm 21/1 công bố thỏa thuận khung sau khi hội đàm với Tổng thư ký Rutte bên lề Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Thụy Sĩ, song các chi tiết của thỏa thuận này vẫn còn mơ hồ. Sau cuộc hội đàm, ông Trump rút lại lời đe dọa sử dụng vũ lực để kiểm soát Greenland.

Tổng thư ký NATO hôm nay cho biết “hướng hành động” được nêu ra trong cuộc gặp là “bảo đảm Nga, Trung Quốc không thể tiếp cận nền kinh tế Greenland” hoặc hiện diện quân sự trên hòn đảo.

Chính phủ Đan Mạch tuyên bố Tổng thư ký Rutte không thể thay họ đàm phán. “Tất nhiên, chỉ có Đan Mạch và Greenland mới có thể đưa ra quyết định về vấn đề liên quan Đan Mạch và Greenland”, Thủ tướng Mette Frederiksen cho hay.

Bộ trưởng Quốc phòng Đan Mạch Troels Lund Poulsen cũng khẳng định ông Rutte “không thể thay Đan Mạch hoặc Greenland đàm phán thỏa thuận”. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh Tổng thư ký NATO đã “làm việc tận tụy để duy trì sự đoàn kết trong liên minh” và NATO muốn làm nhiều hơn nữa để tăng cường an ninh Bắc Cực là điều “rất tích cực”.

Greenland là đảo lớn nhất thế giới, nằm gần Bắc Mỹ, giữa Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương. Hòn đảo thuộc Đan Mạch, có dân số 57.000 người và diện tích khoảng 2,16 triệu km2.

Hòn đảo nằm trên tuyến đường ngắn nhất từ Bắc Mỹ tới châu Âu, khiến nó trở thành địa điểm chiến lược quan trọng với Washington. Greenland có nguồn khoáng sản dồi dào, phần lớn chưa được khai thác.

Huyền Lê (Theo AFP)