Ẩn sau mỗi nghi thức ấy là những lớp trầm tích văn hóa, tín ngưỡng và khát vọng về một năm mới tốt lành hơn.
Cuộc chạy đua với 12 tiếng chuông và 12 quả nho
Tại Tây Ban Nha, đêm giao thừa không chỉ là thời khắc đếm ngược mà còn là một thử thách với… khả năng nhai.
Khi đồng hồ ở các quảng trường lớn như Puerta del Sol (Madrid) vang lên 12 tiếng chuông, người dân sẽ ăn 12 quả nho, mỗi tiếng chuông tương ứng với một quả, tượng trưng cho 12 tháng may mắn.
Phong tục này xuất hiện từ cuối thế kỷ 19 và trở thành một phần không thể thiếu của đêm giao thừa Tây Ban Nha. Trên truyền hình quốc gia, người dẫn chương trình cũng ăn nho cùng khán giả.
Nhiều người thừa nhận việc “nuốt nho theo chuông” không hề dễ, nhưng không ai muốn bỏ lỡ, bởi theo quan niệm dân gian, ăn thiếu một quả có thể đồng nghĩa với một tháng kém may mắn trong năm tới.
Khoảnh khắc giao thừa ở Tây Ban Nha gắn liền với nghi thức ăn 12 quả nho cầu may (Ảnh: AFP).
Đập đĩa để… kết nối tình thân
Nếu ở nhiều nơi, đồ vỡ là điềm xui, thì tại Đan Mạch, đêm giao thừa lại là lúc người ta sẵn sàng… đập đĩa.
Trước thềm năm mới, người dân Đan Mạch thường mang những chiếc bát, đĩa cũ đến ném trước cửa nhà bạn bè và người thân. Cửa nhà nào càng nhiều mảnh vỡ, gia chủ càng được xem là có nhiều mối quan hệ tốt đẹp và sẽ gặp nhiều may mắn trong năm mới.
Phong tục này không xuất phát từ sự phá phách, mà là cách người Đan Mạch thể hiện tình cảm, sự gắn bó và lời chúc phúc dành cho nhau. Sau đêm giao thừa, việc dọn dẹp những mảnh vỡ cũng trở thành một phần của nghi lễ, như cách cùng nhau khởi đầu năm mới từ sự sẻ chia.
Cơn mưa giấy trắng ở Argentina
Tại Argentina, ngày cuối cùng của năm thường chứng kiến cảnh tượng các con phố ngập trong giấy vụn trắng xóa như tuyết.
Người dân, nhất là giới văn phòng, ném các tài liệu cũ, giấy tờ không còn giá trị, sổ sách của năm cũ từ cửa sổ xuống đường phố.
Hành động này mang ý nghĩa dứt khoát khép lại năm cũ, bỏ lại những áp lực, phiền toái và khởi đầu năm mới với tinh thần nhẹ nhõm. Dù ngày nay, phong tục này đã được tiết chế vì lý do môi trường, hình ảnh “tuyết giấy” trong ngày cuối năm vẫn được xem là biểu tượng độc đáo của văn hóa đón năm mới ở Argentina.
Đổ kim loại nóng để đoán vận mệnh
Tại Phần Lan, đêm giao thừa không chỉ là thời điểm ăn mừng mà còn là lúc người ta “xem trước tương lai”.
Trong nhiều gia đình, một miếng kim loại nhỏ (trước đây thường là thiếc) được nung chảy rồi đổ nhanh vào nước lạnh. Hình thù kim loại đông cứng lại sau đó sẽ được “giải nghĩa” như lời dự báo cho năm mới.
Hình trái tim có thể được hiểu là dấu hiệu của tình yêu, hình con thuyền gợi ý những chuyến đi xa, còn những hình thù khó đoán lại khơi gợi trí tưởng tượng và những cuộc trò chuyện kéo dài trong đêm. Phong tục này phản ánh niềm tin lâu đời của người Bắc Âu vào sự gắn kết giữa con người, thiên nhiên và vận mệnh.
Chiếc vali trống và khát vọng dịch chuyển
Tại một số quốc gia Mỹ Latin như Colombia, hình ảnh những người xách vali đi vòng quanh khu phố trong đêm giao thừa không hề xa lạ. Chiếc vali, thường để trống, tượng trưng cho mong muốn được đi nhiều nơi, trải nghiệm nhiều vùng đất mới trong năm tới.
Người dân Colombia xách vali ra đường ngày đầu năm để cầu những chuyến đi mới (Ảnh: Martin-dm).
Phong tục này đặc biệt phổ biến với giới trẻ và những người yêu du lịch. Không ít người vừa kéo vali vừa cười đùa, như một cách gửi gắm ước mơ về những hành trình phía trước. Dù không có cơ sở khoa học, nghi thức này vẫn được duy trì bởi nó nuôi dưỡng hy vọng và tinh thần khám phá.
Thả hoa trắng xuống biển
Ở Brazil, đặc biệt là tại Rio de Janeiro, có hàng triệu người mặc đồ trắng đổ về các bãi biển trong đêm giao thừa. Họ mang theo hoa, nến và thả xuống biển để dâng lên Lemanjá, nữ thần biển trong tín ngưỡng Afro-Brazil.
Màu trắng tượng trưng cho sự tinh khiết và bình an, còn biển cả được xem là nơi kết nối con người với thế giới tâm linh. Khoảnh khắc hàng nghìn ngọn nến lung linh trên mặt nước đã trở thành một trong những hình ảnh giao thừa ấn tượng nhất thế giới, kết hợp giữa lễ hội, tín ngưỡng và nghệ thuật thị giác.
108 tiếng chuông và sự tĩnh lặng
Khác với không khí sôi động ở nhiều nơi, giao thừa tại Nhật Bản lại mang màu sắc trầm lắng. Tại các ngôi chùa Phật giáo, tiếng chuông được gióng lên 108 lần, tượng trưng cho việc gột rửa 108 dục vọng theo quan niệm Phật giáo.
Các nhà sư chuẩn bị rung 108 tiếng chuông đón năm mới tại đền Kiyomizu-dera, Nhật Bản (Ảnh: Kiyomizudera.or.jp).
Nghi lễ có tên Joya no Kane này không nhằm cầu tài lộc, mà hướng con người đến sự thanh thản trong tâm hồn. Giữa xã hội hiện đại và áp lực, khoảnh khắc lắng nghe tiếng chuông trong đêm đông trở thành cách người Nhật khởi đầu năm mới bằng sự tĩnh tại.
Người đầu tiên bước vào nhà quyết định vận may
Tại Scotland, lễ hội Hogmanay kéo dài nhiều ngày quanh thời khắc năm mới. Một trong những phong tục quan trọng nhất là “first-footing” – người đầu tiên bước vào nhà sau giao thừa.
Người này thường mang theo những món quà mang ý nghĩa tượng trưng như bánh mì, than hoặc rượu whisky, với niềm tin sẽ đem lại no đủ và ấm áp cho gia đình suốt năm.
Phong tục này phản ánh tinh thần cộng đồng mạnh mẽ và niềm tin vào sự khởi đầu, rằng điều đến đầu tiên sẽ định hình cả chặng đường phía sau.
Muôn cách đón năm mới, chung một niềm mong ước
Bên cạnh những nghi lễ đã trở thành biểu tượng, nhiều quốc gia còn lưu giữ những phong tục đón năm mới nghe qua tưởng chừng rất “ngoài lề”, nhưng lại phản ánh sinh động niềm tin dân gian.
Ở một số nước Nam Mỹ, việc lựa chọn đồ lót mặc trong đêm giao thừa được xem là thông điệp gửi tới năm mới, ví dụ màu đỏ cầu mong tình yêu, màu vàng gắn với tiền bạc, còn xanh lá tượng trưng cho sức khỏe.
Tại Philippines, người dân cố gắng bao quanh mình bằng những vật có hình tròn – từ trái cây, quần áo đến đồ trang trí – bởi hình tròn được xem là biểu tượng của sự đủ đầy và tài lộc.
Trong khi đó, người Cuba lại có cách “dọn đường” cho năm mới bằng việc hắt nước ra khỏi cửa nhà vào thời khắc giao thừa, như một nghi thức xua đi điều không may của năm cũ.
Ở Thổ Nhĩ Kỳ, một nhúm muối được rắc lên ngưỡng cửa với niềm tin mang lại bình an và thịnh vượng. Người Estonia đón năm mới bằng… dạ dày no đủ, bởi quan niệm ăn tối đa 12 bữa trong ngày đầu năm sẽ bảo đảm sự sung túc suốt 12 tháng.
Tại Italy, một số nơi vẫn lưu truyền tục ném đồ đạc cũ ra khỏi cửa sổ trong đêm giao thừa như cách dứt khoát tạm biệt năm cũ. Còn ở Đức, vảy cá chép được giữ lại trong ví sau bữa tiệc năm mới với niềm tin sẽ mang theo tài lộc và sự sung túc suốt cả năm.
Còn tại Hy Lạp, củ hành tây – loài cây có khả năng nảy mầm mạnh mẽ – được treo trước cửa nhà như biểu tượng cho sự tái sinh, tăng trưởng và khởi đầu mới.
Dù mỗi quốc gia có cách đón Tết và năm mới khác nhau, điểm chung lớn nhất của tất cả những phong tục ấy vẫn là niềm hy vọng. Từ việc ăn nho, đập đĩa, thả hoa xuống biển hay rung chuông chùa, con người ở khắp nơi đều mong muốn khép lại điều cũ và mở ra một chu kỳ mới tốt đẹp hơn.
Nguồn: https://dantri.com.vn/du-lich/nhung-phong-tuc-don-tet-doc-la-o-cac-quoc-gia-tren-the-gioi-20260214183503584.htm
