Trước khi đến Việt Nam, tôi gần như không biết gì về Tết. Tôi từng quen với cộng đồng người Hoa ở Úc và biết đến Tết Trung Quốc.
Thế nhưng càng sống lâu ở Việt Nam, tôi càng nhận ra, Tết không phải là “phiên bản Việt Nam” của Tết Trung Hoa. Đây là lễ hội rất khác biệt.
Với vai trò Phó Hiệu trưởng kiêm Phó Chủ tịch một trường đại học tại Việt Nam, tôi lập gia đình và công tác tại TPHCM hơn 10 năm nay.
Tết ở miền Nam không nặng hình thức hay lễ nghi, mà là dịp để mọi người chậm lại, gặp nhau, ăn uống, trò chuyện và tận hưởng cảm giác được ở bên gia đình – điều mà trong năm bận rộn, không phải lúc nào cũng có.
GS.TS Rick Bennett xem Tết Việt Nam như “sinh nhật chung” của tất cả mọi người (Ảnh: Lam Kiều).
Tôi rất thích cách giải thích mình từng đọc: Tết như “sinh nhật chung” của tất cả mọi người, mỗi năm thêm một tuổi. Mọi người dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị mọi thứ để bước vào năm mới. Với tôi, tất cả những phong tục ấy đều rất hợp lý, rất “thật”, rất đời.
Tôi đến Việt Nam từ năm 2015, ngay lập tức, Tết đã chào đón tôi theo cách rất đặc biệt: Cả thành phố bỗng… nghỉ lễ.
Một thành phố đông đúc bậc nhất như TPHCM bỗng trở nên trống trơn giống thời Covid-19. Ai cũng trở về với gia đình dịp Tết.
Đặc biệt, điều tôi thích nhất dịp Tết trong 10 năm qua: Hoa! Với một người nước ngoài như tôi, cảm giác cả thành phố được phủ kín bởi hoa thực sự choáng ngợp.
Thích nhất là vài ngày sau Tết, khi dòng người đã thưa hơn, tôi thong thả đi dọc đường Nguyễn Huệ để ngắm cách thành phố “kể câu chuyện con giáp” của năm đó. Điều ấy khiến tôi luôn thấy Tết Việt Nam rất đặc biệt – đẹp nhưng không phô trương dài lâu.
Những năm đầu ở Việt Nam, khi còn độc thân, tôi thường coi Tết như một kỳ nghỉ dài.
Từ khi có gia đình ở Việt Nam, Tết của tôi dần thay đổi. Tôi ở lại TPHCM, hòa nhập dần vào các phong tục như đi chúc Tết, ghé thăm họ hàng, ăn uống, trò chuyện, và tận hưởng không khí sum họp theo cách rất đời thường.
Tết ở gia đình tôi cũng không nặng hình thức. Việc thắp hương cho người đã mất diễn ra nhanh gọn, sau đó là ăn uống, chơi game, nói chuyện. Tôi thích điều đó bởi Tết không trở thành “gánh nặng”. Với họ, đây là dịp để gặp nhau. Tết là lúc có thời gian thật sự cho gia đình.
Ông hòa nhập và có cảm tình đặc biệt với Tết Việt (Ảnh: Lam Kiều).
So với năm mới ở phương Tây, Tết Việt Nam khác hoàn toàn. Năm mới ở Anh hay Úc thường chỉ gói gọn trong một buổi tối. Họ đi chơi, uống rượu, rồi sáng hôm sau lại đi làm và thiên hướng tụ tập bạn bè.
Trong khi đó, Tết ở Việt Nam nhiều ngày liên tiếp, là thăm hỏi, sum họp và sự kết nối rất sâu với gia đình và cội nguồn.
Điều tôi thích ở Tết Việt Nam là gắn với thiên nhiên, với mùa vụ, với ý niệm “kết thúc và bắt đầu lại”.
Tết không phải để mua sắm càng nhiều càng tốt, mà là quay về với gia đình, với những mối quan hệ căn bản nhất. Thành thật mà nói, đó là điều mà người phương Tây như chúng tôi đôi khi cũng… ghen tị.
Trong những ngày Tết, nếu hỏi tôi thích nhất món Việt nào, có lẽ là các món cuốn. Với tôi, đó là một trong những kiểu ăn Việt Nam dễ chịu và “lành” nhất.
GS.TS Rick Bennett tại lễ tốt nghiệp của sinh viên cuối năm 2025 (Ảnh: Lam Kiều).
Có một phong tục mà tôi đặc biệt thích, đó là lì xì. Tôi rất “chuộng” việc này. Tôi lì xì cho mẹ vợ, cho trẻ con trong nhà, nhưng tôi cũng lì xì cho những người tôi gặp suốt cả năm: Tiệm cắt tóc, cô trông xe, bảo vệ chung cư, lễ tân – những người mỗi ngày chào tôi về nhà, làm công việc của họ một cách tử tế.
Với tôi, lì xì không chỉ dành cho trẻ con, mà là một cách rất đẹp để nói rằng: “Tôi trân trọng bạn”.
Tất nhiên, mỗi nền văn hoá đều có mặt được và chưa được. Ở phương Tây, chúng tôi ít bị áp lực từ gia đình, đặc biệt là phụ nữ.
Ở Việt Nam, việc con cái chăm sóc cha mẹ là điều rất tự nhiên và đáng trân trọng. Những nghi lễ, những buổi sum họp gia đình vào dịp Tết của các bạn tạo ra sự gắn kết mà xã hội phương Tây đang dần đánh mất.
Với tôi, đó chính là tinh thần của Tết!
Sinh ra và lớn lên tại London, GS.TS Rick Bennett hoàn thành chương trình Cử nhân Mỹ thuật tại Vương Quốc Anh. GS. Rick từng làm việc tại Đại học New South Wales (NSW), Sydney. Năm 2015, ông chuyển đến Việt Nam và công tác tại một trường đại học.
Nguồn: https://dantri.com.vn/giao-duc/gsts-rick-bennett-nguoi-phuong-tay-cung-ghen-ti-voi-tet-viet-20260212160809093.htm
