Hình ảnh về ngựa được thể hiện ra sao trong các nền văn hóa?

Trong suốt chiều dài lịch sử nhân loại, ngựa không chỉ là phương tiện di chuyển hay người bạn đồng hành trung thành, mà còn là biểu tượng rực rỡ của quyền lực, sự tự do và đời sống tâm linh. Tại mỗi nền văn hóa, loài vật này lại mang những ý nghĩa riêng biệt, góp phần tạo nên các truyền thuyết, phong tục và cả những quan niệm sống. Ở mỗi nơi, ngựa hầu như luôn được xem là biểu tượng tích cực.

Văn hóa Ấn Độ

Ngựa là một chủ đề được nhắc đến nhiều trong thần thoại Hindu. Chúng từng là trọng tâm của nhiều nghi lễ khác nhau. Trong đó, ngựa trắng đặc biệt được chú ý. Một trong những biểu tượng quan trọng nhất là Uchchaihshravas, được cho là một con ngựa trắng tuyệt đẹp với bảy đầu. Truyền thuyết kể rằng nó là con ngựa riêng của Indra, chúa tể của các vị thần.

Ngựa cũng xuất hiện trong truyền thuyết Hindu liên quan đến một vị thần mặt trời Surya. Cỗ xe của thần được kéo bởi 7 con ngựa, được cho là mang màu sắc tương tự màu cầu vồng.

Ngựa tượng trưng cho lòng trung thành, sự tôn trọng và sức mạnh trong Ấn Độ giáo. Việc thờ cúng Hayagriva, một hình thức thờ cúng ngựa, được thiết lập ở Ấn Độ vào khoảng năm 2000 trước công nguyên (TCN).

Văn hóa Trung Quốc

Biểu tượng ngựa rất phổ biến trong văn hóa Trung Quốc. Ngựa là con vật thứ 7 trong 12 con giáp, và nó thường tượng trưng cho vẻ đẹp, sự tự do, sức mạnh tự nhiên và sự duyên dáng.

Ngựa nổi tiếng trong thần thoại Trung Quốc có thể kể đến Long Mã, mang đầu và móng rồng nhưng có thân ngựa. Xét ở yếu tố trừu tượng, ngựa được xem là hiện thân của tinh thần sông Hoàng Hà – thể hiện sự kiên cường cùng khả năng thích nghi và vượt qua nghịch cảnh của người dân.

Dấu ấn lịch sử đậm nét nhất phải kể đến thời đại Hán Vũ Đế ( năm 141 – 87 TCN). Những chiến dịch quân sự chống lại quân Hung nô đã giúp nhà Hán thu phục được những giống ngựa quý, từ đó lai tạo nên giống Thiên Mã (ngựa trời) danh tiếng. Tác phẩm điêu khắc “Mã đạp phi yến” (Ngựa chạy trên chim én) chính là minh chứng sống động cho khát vọng chinh phục tầm cao của người Trung Hoa thời bấy giờ.

Văn hóa Ả Rập

“Ngựa Ả Rập” hiện nay là tên chỉ một trong những giống ngựa tinh túy nhất thế giới, phần nào cho thấy tầm quan trọng của ngựa trong văn hóa khu vực Ả Rập. Với sức sống mãnh liệt, tốc độ nhanh nhẹn, ngựa Ả Rập thường được coi là loài ngựa thuần chủng nhất trên thế giới.

Truyền thuyết kể rằng người Ả Rập xưa kia yêu quý ngựa đến mức nuôi dưỡng ngựa con cùng với con trẻ và cho phép chúng ngủ chung trong lều. Dù là thực tế hay hư cấu, những giai thoại này đã khẳng định vị thế độc tôn của ngựa trong đời sống người du mục. Đối với họ, ngựa là biểu tượng của sự quý phái, lòng kiêu hãnh và tinh thần hiệp sĩ.

Văn hóa phương Tây

Các nền văn hóa phương Tây có mối quan hệ đặc biệt với ngựa, đặc biệt khi gắn liền với quyền lực và chiến tranh. Xuyên suốt chiều dài lịch sử, các đế chế phương Tây dựa rất nhiều vào ngựa để đạt được các mục tiêu quân sự của họ.

ẢNH: BẢO TÀNG NGHỆ THUẬT NEW SOUTH WALES

Ngoài khu vực châu Âu, những thổ dân châu Mỹ coi ngựa là biểu tượng của chiến tranh, thay đổi hoàn toàn cục diện các cuộc tranh chấp bộ lạc. Người Celtic tin rằng ngựa mang lại may mắn, đặc biệt là ngựa trắng – loài vật được coi là linh thiêng. Trong khi đó, người Bắc Âu tôn thờ ngựa như biểu tượng của sự sinh sôi và trù phú. Giống ngựa Iceland, một trong những giống ngựa cổ nhất thế giới, chính là di sản sống từ thời những người Viking đầu tiên đi khai hoang.