Vụ 500 sào dưa hấu chết giữa ruộng tại Gia Lai: Làm sao nông dân tự bảo vệ mình?

Theo luật sư, hợp đồng mua bán không cần thiết phải tuân theo khuôn mẫu cụ thể. Giấy tờ viết tay hoặc thỏa thuận miệng vẫn được coi là hợp đồng mua bán nếu đáp ứng các điều kiện luật định.

Giấy viết tay cũng được xem là hợp đồng mua bán

Theo luật sư Phan Đức Huỳnh (Công ty Luật FDVN, Đoàn luật sư TP Đà Nẵng), trong vụ việc nêu trên, hai bên có thỏa thuận mua bán bằng giấy viết tay. Thỏa thuận dù chỉ được lập bằng giấy viết tay vẫn có thể được coi là hợp đồng mua bán hợp pháp và chịu sự điều chỉnh của pháp luật theo Bộ luật Dân sự.

Đồng thời, luật quy định giao dịch dân sự có thể được xác lập bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể.

Theo ông, hợp đồng mua bán nông sản không phải là loại hợp đồng pháp luật bắt buộc phải tuân thủ về mặt hình thức một cách chặt chẽ.

Do đó giấy viết tay giữa các bên vẫn có giá trị pháp lý như một hợp đồng nếu thể hiện được nội dung thỏa thuận về đối tượng, giá cả, phương thức mua bán.

Tuy nhiên, ngoài nội dung viết tay của các bên, nếu có các thỏa thuận khác qua tin nhắn, qua phụ lục hợp đồng hoặc các trao đổi khác phù hợp với quá trình, diễn biến giao dịch hợp đồng thì cũng có thể xem là những nội dung khác của hợp đồng.

Vấn đề này nếu có tranh chấp các bên phải chứng minh sự tồn tại bằng sự thật khách quan của các nội dung đó.

Việc đổi từ “mua theo sào” sang “mua theo ký” phải được bên bán đồng ý

Đối với việc bên mua đơn phương yêu cầu thay đổi điều kiện, phương thức mua bán từ “mua theo sào” sang “mua theo ký” sau khi các bên đã xác lập thỏa thuận giao dịch, theo luật sư Huỳnh, về nguyên tắc yêu cầu đó phải được bên bán chấp thuận mới thay đổi được.

Còn nếu không có sự đồng ý nào khác, việc bên mua không đồng ý nhận hàng nông sản vì bên bán không chấp nhận việc thay đổi cách xác định giá bán được xem là hành vi vi phạm hợp đồng từ phía bên mua.

Theo quy định của pháp luật dân sự, thương mại thì rủi ro về mất mát hoặc hư hỏng hàng hóa được chuyển cho bên mua, kể từ thời điểm hàng hóa thuộc quyền định đoạt của bên mua và bên mua vi phạm hợp đồng do không nhận hàng.

Trong trường hợp này, nếu bên bán đã thông báo về việc dưa hấu đủ điều kiện thu hoạch và giao hàng nhưng bên mua không nhận hàng, từ chối thực hiện hợp đồng thì bên mua phải chịu rủi ro do hư hỏng của hàng hóa vì không nhận hàng.

Cần xác lập hợp đồng rõ ràng khi mua bán nông sản

Theo luật sư, để tránh thiệt hại trong hoạt động mua bán hàng hóa, các bên cần xác lập hợp đồng với nội dung rõ ràng như: nêu rõ giá cả, khối lượng, chất lượng hàng hóa. Dự trù các tình huống phát sinh do thay đổi hoàn cảnh, thay đổi sản lượng nông sản, phải nêu rõ trách nhiệm do các thiệt hại phát sinh để bảo vệ quyền lợi của mình.

Trong giao dịch mua bán nông sản, rủi ro lớn nhất của người nông dân thường nằm ở việc thỏa thuận miệng hoặc giấy viết tay rất sơ sài, thiếu chứng cứ và điều khoản rõ ràng, nên khi thị trường biến động rất dễ bị ép giá hoặc từ chối nhận hàng.

Để đảm bảo quyền lợi ngay từ đầu, người nông dân cần phải thỏa thuận mua bán bằng văn bản với những điều khoản cơ bản như trên. Các loại hợp đồng này cần được tư vấn, hỗ trợ pháp lý từ luật sư. Có thể xây dựng các mẫu hợp đồng để sử dụng cho nhiều lần, đảm bảo cân bằng lợi ích các bên trong các giao dịch.

Sự chủ quan, lỏng lẻo trong việc giao kết hợp đồng thường dẫn đến những tranh chấp, “lật kèo” giữa các bên, đồng thời không có cơ sở để xử lý trách nhiệm pháp lý khi một trong các bên vi phạm.