Lướt mạng xã hội lúc này, không ít người vẫn đang chép miệng cho rằng những đợt không kích cách xa hàng nghìn kilomet chẳng màng gì tới tháng lương ít ỏi của mình. Nhưng sự thật tàn khốc của vĩ mô là một hệ thống bình thông nhau. Chỉ 48 giờ sau khi Mỹ và Israel tiến hành các đợt không kích phủ đầu nhắm vào Iran, thị trường tài chính toàn cầu đã rúng động.
Đừng lầm tưởng những rủi ro địa chính trị ở tận Tehran hay Isfahan không rẽ lối gõ cửa nhà bạn. Cái giá của sự chủ quan là rất đắt, bởi những biến động này đang dội thẳng vào chi phí đổ xăng, giá mớ rau, viên gạch và cả chiến lược sinh tồn của doanh nghiệp toàn cầu.
Xung đột ở Trung Đông tác động đến túi tiền của bạn mạnh hơn bạn nghĩ (Ảnh: Thairath).
“Yết hầu” Hormuz nghẹt thở và cú sốc lạm phát bủa vây
Ngay khi tin tức về các đợt không kích lan truyền, điều giới tài chính lo sợ nhất đã xảy ra: Iran lập tức nhắm vào cơ sở hạ tầng dân sự và năng lượng tại vùng Vịnh, đồng thời phát đi cảnh báo cấm các tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz. Đây không chỉ là một con lạch nhỏ, nó là yết hầu năng lượng của thế giới khi nắm giữ tới 20% lượng dầu mỏ và 500 tỷ USD giá trị thương mại toàn cầu đi qua mỗi năm.
Chỉ trong những phút đầu mở cửa phiên giao dịch đầu tuần, hợp đồng dầu Brent quốc tế đã vọt tăng 13% lên trên 82 USD/thùng, trong khi dầu WTI vượt mốc 70 USD. Ông Ajay Parmar, Giám đốc năng lượng tại ICIS cảnh báo rằng giá dầu sẽ nhanh chóng tiến sát 100 USD/thùng nếu eo biển này bị gián đoạn kéo dài.
Ngay cả khi Liên minh OPEC+ nỗ lực tung ra chiếc phao cứu sinh bằng cách đồng ý tăng sản lượng thêm 206.000 đến 220.000 thùng/ngày, giới phân tích vẫn đánh giá động thái này chỉ như muối bỏ bể. Chuyên gia Jorge Leon từ Rystad Energy thẳng thắn nhìn nhận rằng thị trường lúc này chỉ quan tâm liệu các thùng dầu có thể di chuyển trên thực tế hay không, chứ không phải công suất vẽ trên giấy.
Vậy điều này liên quan gì đến bạn? Khi dòng chảy năng lượng đứt gãy, cước vận tải biển lập tức dựng đứng vì phụ phí rủi ro tăng vọt. Kéo theo đó, giá xăng dầu trong nước chịu áp lực điều chỉnh mạnh. Từ chi phí logistics đội lên, giá thành sản xuất của mọi mặt hàng thiết yếu từ bó rau, lạng thịt đến bao xi măng đều sẽ thiết lập mặt bằng mới. Đây chính là hiệu ứng lạm phát chi phí đẩy tàn khốc nhất, âm thầm bào mòn sức mua và làm rỗng túi tiền của hàng triệu hộ gia đình.
Bão tỷ giá, vàng nổi sóng và bài toán sống còn của doanh nghiệp
Không dừng lại ở rổ hàng hóa thiết yếu, xung đột Trung Đông đang tạo ra một cơn bão tỷ giá tàn phá trực tiếp đến biên lợi nhuận của giới kinh doanh. Khi bóng ma lạm phát quay trở lại, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và các ngân hàng Trung ương buộc phải ngừng ngay ý định hạ lãi suất, thậm chí neo ở mức cao tàn nhẫn để kiềm chế giá cả.
Dòng tiền thông minh lập tức tháo chạy khỏi các tài sản rủi ro để tìm hầm trú ẩn. Kết quả là giá vàng bứt tốc tăng vọt 2,25% lên mốc kỷ lục gần 5.400 USD/ounce, trong khi đồng bạc xanh mạnh lên như một cỗ xe tăng.
Khi tuyến hàng hải qua Trung Đông bị phong tỏa, các hãng tàu áp ngay phí rủi ro, khiến chi phí đầu vào của các xưởng sản xuất dự kiến đội lên 20-30% chỉ trong chớp mắt. Nếu doanh nghiệp không có quỹ dự phòng tiền mặt dồi dào hoặc chưa kịp chốt các hợp đồng phòng vệ tỷ giá, bờ vực phá sản là điều hoàn toàn có thể xảy ra trước khi những căng thẳng ngoài kia kịp hạ nhiệt.
Các cảng lớn tại khu vực như Jebel Ali ở Dubai hay tại Bahrain, Oman đã đóng cửa, khiến hàng hóa mắc kẹt và chuỗi cung ứng toàn cầu đứt gãy thêm một lần nữa.
Giá dầu và vàng tăng sau xung đột Mỹ – Iran lan khắp Trung Đông (Ảnh: Financial Express).
Rõ ràng, trong một thế giới phẳng, mọi biến động vĩ mô đều có sức công phá trực tiếp đến tài sản cá nhân và sức chịu đựng của nền kinh tế. Bài toán hiện tại không chỉ là câu chuyện của các nhà lãnh đạo thế giới, mà là kỹ năng quản trị dòng tiền của chính mỗi nhà đầu tư và chủ doanh nghiệp.
Như ông Alan Gelder, Phó chủ tịch cấp cao của Wood Mackenzie nhận định: “Câu hỏi sống còn lúc này là khi nào các tàu chở dầu mới có thể nối lại dòng chảy xuất khẩu, bởi nếu trật tự không được khôi phục nhanh chóng, viễn cảnh giá dầu vượt mốc 100 USD/thùng sẽ giáng một đòn chí mạng vào nền kinh tế toàn cầu”.
Nguồn: https://dantri.com.vn/kinh-doanh/bao-lua-trung-dong-anh-huong-the-nao-den-tui-tien-cua-ban-20260302090542225.htm
