Ngôi chùa 370 năm thờ ngựa Xích Thố tại Hội An
Từ sáng sớm 4/3, nhân dịp Tết Nguyên tiêu (16 tháng Giêng âm lịch), người dân, du khách từ khắp nơi nườm nượp đổ về phố cổ Hội An, phường Hội An, Đà Nẵng, chờ xếp hàng để được vào dâng hương, đi lễ và sờ ngựa cầu may tại Chùa Ông.
Theo người dân, Chùa Ông chỉ “cho” lộc một ngày duy nhất trong năm đúng dịp Tết Nguyên tiêu. Đây là dịp để người dân, du khách được trải nghiệm nét đẹp văn hóa độc đáo của phố cổ Hội An.
Người dân xếp hàng gần nửa cây số để chờ vào Chùa Ông xin lộc, cầu may dịp Tết Nguyên tiêu (Ảnh: Ngô Linh).
Chùa Ông (còn được gọi là Quan Công Miếu, tại số 24 Trần Phú, phố cổ Hội An) thờ vị tướng tài ba thời Tam Quốc là Quan Vân Trường (Quan Vũ) luôn được thần dân kính trọng, tôn vinh như bậc thánh đế vì đức độ song toàn.
Chùa Ông được xây năm 1653 và đã qua 6 lần trùng tu. Chùa được xây theo kiểu chữ “Quốc” do nhiều nếp nhà hợp lại. Năm 1991, Quan Công Miếu được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa quốc gia.
Người dân rồng rắn xếp hàng để cầu lộc, may mắn dịp Tết Nguyên tiêu (Video: Ngô Linh).
Theo ông Nguyễn Tiến (60 tuổi, quản lý Quan Công Miếu), ngày xưa khi Hội An còn là thương cảng sầm uất, thương nhân đông đúc, người dân thường đến thắp nhang, khấn vái trước mỗi chuyến hàng, thậm chí xem Quan Công như “ông chứng” cho những lời hứa làm ăn buôn bán. Vì thế, ngôi miếu từng là trung tâm tín ngưỡng của giới buôn bán người Hoa.
Tại chính điện của ngôi miếu, ngoài tượng Quan Công, 2 con ngựa gỗ phía trước được du khách đặc biệt chú ý. Mỗi con dài gần 1,7m, cao hơn 2,4m, tạc từ gỗ nguyên khối. Một con trắng (Bạch Mã), con còn lại đỏ sẫm (Xích Thố).
Bên trong chùa, người dân cũng nghiêm túc xếp hàng (Ảnh: Ngô Linh).
“Người xưa thờ Quan Công vì trung nghĩa, thờ ngựa vì trung thành”, ông Tiến nói. Sau gần 4 thế kỷ, di tích vẫn gần như nguyên vẹn, dù nhiều nơi hư hại vì chiến tranh, thiên tai. Đợt mưa lũ lịch sử cuối tháng 10/2025, nước lũ vô chính điện gần 40cm, tượng ngựa vẫn đứng yên.
Sờ ngựa cầu may, tài lộc đầu năm
Ngày xưa Chùa Ông được hình thành trên nền tảng chủ yếu về nhu cầu tâm linh, tín ngưỡng và được duy trì cho đến ngày nay. Vì vậy, mỗi năm đúng dịp Tết Nguyên tiêu, người dân từ khắp nơi như trong thành phố Đà Nẵng, TPHCM, Huế… đổ về chùa xin lộc.
Người dân, du khách cầu tài lộc, may mắn trong năm mới (Ảnh: Ngô Linh).
Theo ông Nguyễn Tiến, ở phố cổ Hội An người dân ghé Chùa Ông không chui qua bụng ngựa để cầu may như một số nơi. Họ sờ thân, cổ, chân ngựa rồi vuốt lên đầu, vai mình, tin là “lấy vía khỏe, vía may”, hy vọng cho một năm làm ăn suôn sẻ.
Bà Lê Thị Mai, một người dân địa phương, bày tỏ: “Mỗi rằm tháng Giêng, gia đình chúng tôi lại đến Chùa Ông để sờ ngựa, xin lộc cầu may mắn, làm ăn thuận lợi. Năm nay là năm Bính Ngọ nên tôi càng mong mọi việc hanh thông”.
Mâm lễ dâng trong ngày Tết Nguyên tiêu (Ảnh: Ngô Linh).
Lần đầu đến Chùa Ông, chị Trần Minh Hạnh (24 tuổi, ở phường Thanh Khê, Đà Nẵng), chia sẻ: “Ban đầu chỉ nghĩ đi theo bạn cho biết, nhưng khi trực tiếp trải nghiệm tôi lại thấy đây là một nét văn hóa thú vị. Đầu năm làm điều gì đó mang ý nghĩa tinh thần cũng khiến mình có thêm động lực”.
Lễ hội Tết Nguyên tiêu tại Hội An
“Lễ hội truyền thống, tập quán xã hội và tín ngưỡng Tết Nguyên tiêu ở Hội An” đã được công nhận Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia vào tháng 2/2023.
Người dân sờ thân, cổ ngựa… rồi vuốt lên đầu, vai mình để “lấy vía khỏe, vía may”, hy vọng một năm làm ăn suôn sẻ (Ảnh: Ngô Linh).
Tết Nguyên tiêu còn gọi là tết Thượng nguyên. Theo quan niệm dân gian, Tết Nguyên tiêu là ngày “Thiên quan Tứ phước”, tức ngày các quan trời ban bố phước lành cho khắp cả nhân gian.
Ở Hội An vào những ngày này gần như tất cả không gian khu phố cổ đều gác lại và hướng vào các gia đình tứ đại đồng đường, các hội quán người Hoa, Nhật Bản…
Lễ hội diễn ra sôi nổi trong không gian phố cổ với đoàn rước Thiên Cẩu, lân sư rồng, thả hoa đăng trên sông; cùng các nghi thức cúng tế cầu an, cầu lộc tại đình, chùa, hội quán, thu hút đông đảo người dân và du khách du xuân đầu năm…
Hội An tổ chức diễu hành mừng Tết Nguyên tiêu, đoàn rước đi qua các hội quán trong phố cổ (Ảnh: Ngô Linh).
Theo Trung tâm Bảo tồn Di sản văn hóa thế giới Hội An, Hội Tết Nguyên tiêu Bính Ngọ 2026 không chỉ là dịp để vui xuân, mà còn là sự kỳ vọng để Hội An tiếp tục định vị mình như một đô thị di sản sống, nơi truyền thống và hiện đại gặp gỡ hài hòa, nơi mỗi mùa lễ hội không chỉ gìn giữ giá trị văn hóa dân tộc mà còn lan tỏa những thông điệp nhân văn, cởi mở và hội nhập, góp phần nâng tầm vị thế Hội An trên bản đồ văn hóa – du lịch khu vực và quốc tế.
Nguồn: https://dantri.com.vn/du-lich/nguoi-dan-xep-hang-hon-nua-cay-so-de-vuot-ngua-xich-tho-cau-may-20260304135108907.htm
