Thủ tướng yêu cầu tăng thu mua lúa, không để nông dân bị ép giá

Ngày 11-3, Thủ tướng Phạm Minh Chính ký công điện yêu cầu các bộ, ngành và địa phương chủ động điều hành sản xuất, tiêu thụ lúa gạo trong bối cảnh thị trường có nhiều biến động.

Tháo gỡ rào cản, mở rộng thị trường xuất khẩu gạo

Theo công điện, dù thời gian qua sản xuất và xuất khẩu gạo của Việt Nam đạt nhiều kết quả tích cực, tình hình thế giới đang diễn biến khó lường. Xung đột địa chính trị, giá năng lượng tăng cùng chi phí logistics và vận tải biển leo thang có thể ảnh hưởng đến cung – cầu và giá gạo toàn cầu. Một số quốc gia cũng đang điều chỉnh chính sách thương mại và dự trữ lương thực.

Trong nước, các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long đang bước vào cao điểm thu hoạch vụ đông xuân, nhưng giá lúa thu mua có xu hướng giảm so với cùng kỳ năm 2025, gây lo ngại cho nông dân.

Để đảm bảo đầu ra cho người trồng lúa, Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo các địa phương chủ động ứng phó với thời tiết bất lợi, bảo đảm năng suất và sản lượng theo kế hoạch. Đồng thời phối hợp với các bộ, ngành tháo gỡ rào cản kỹ thuật, mở rộng thị trường xuất khẩu gạo.

Bộ Công Thương được giao theo dõi sát tình hình cung – cầu và giá lương thực trên thị trường khu vực và thế giới để có giải pháp điều tiết xuất nhập khẩu phù hợp. Bộ cũng phối hợp với các đơn vị liên quan thành lập đoàn kiểm tra liên ngành nhằm giám sát việc thu mua, xuất khẩu lúa gạo và việc thực hiện dự trữ bắt buộc của doanh nghiệp, góp phần làm lành mạnh thị trường.

Song song đó, công tác xúc tiến thương mại cần được tăng cường tại các thị trường lớn và tiềm năng nhằm đa dạng hóa thị trường xuất khẩu, giảm dần sự phụ thuộc vào các thị trường truyền thống.

Nghiên cứu giảm chi phí logistics và chi phí xuất khẩu cho doanh nghiệp

Thủ tướng cũng giao Bộ Tài chính theo dõi chặt diễn biến giá cả, triển khai các biện pháp bình ổn thị trường khi cần thiết. Bộ này đồng thời nghiên cứu giải pháp giảm chi phí logistics và chi phí xuất khẩu trong bối cảnh vận tải quốc tế tăng cao, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp xuất khẩu gạo, đặc biệt trong các khâu hoàn thuế và thông quan. 

Ngoài ra, Bộ Tài chính sẽ xây dựng kế hoạch mua dự trữ gạo quốc gia phù hợp nhằm góp phần ổn định giá lúa trong nước.

Ngân hàng Nhà nước được yêu cầu chỉ đạo các tổ chức tín dụng bố trí nguồn vốn với lãi suất hợp lý để hỗ trợ doanh nghiệp thu mua lúa gạo, nhất là trong giai đoạn thu hoạch rộ. Cơ chế tín dụng ưu đãi cũng sẽ được nghiên cứu cho các doanh nghiệp có hệ thống kho chứa và năng lực thu mua lớn nhằm tăng khả năng tạm trữ.

Đối với các hiệp hội và doanh nghiệp xuất khẩu gạo, Thủ tướng yêu cầu tăng cường thu mua lúa cho nông dân, đặc biệt tại các vùng sản xuất lớn ở Đồng bằng sông Cửu Long, tận dụng tối đa hệ thống kho chứa và năng lực chế biến để tạm trữ, góp phần ổn định thị trường.

Chính quyền các tỉnh, thành phố cũng được yêu cầu phối hợp chặt với doanh nghiệp và hợp tác xã để tổ chức thu mua kịp thời, không để xảy ra tình trạng lúa chín nhưng không được thu mua. Đồng thời tăng cường thanh tra, kiểm tra hoạt động mua bán lúa gạo, ngăn chặn tình trạng ép giá, trục lợi hoặc cạnh tranh không lành mạnh trên thị trường.