Đa số người Mỹ phàn nàn về chuẩn mực đạo đức của đồng bào

Cuộc khảo sát được Trung tâm nghiên cứu Pew thực hiện tại 25 quốc gia và công bố hôm 5/3 cho thấy Mỹ là nước duy nhất mà đa số người được hỏi có đánh giá tiêu cực nhiều hơn tích cực về thực trạng chuẩn mực đạo đức trong xã hội. 53% người Mỹ trưởng thành được hỏi nói rằng đồng bào họ có đạo đức và chuẩn mực “khá tệ” hoặc “rất tệ”, trong khi 47% nhận xét theo hướng tích cực.

Ở 24 quốc gia khác, xu hướng chủ đạo đều ngược lại, khi đa số người được hỏi đánh giá thực trạng xã hội ở mức “khá tốt” hoặc “rất tốt”.

Canada là nước có cái nhìn tích cực nhất về xã hội. Chỉ 7% người được hỏi tại đây cho rằng người dân nước mình có đạo đức và chuẩn mực ở mức xấu. Tỷ lệ này tại Ấn Độ là 9%, Nhật Bản 16%, Đức 27%, Italy 40% và Pháp 43%.

Kết quả khiến Mỹ trở thành trường hợp ngoại lệ gây bất ngờ trong dự án khảo sát. Pew còn phát hiện 60% người ủng hộ đảng Dân chủ cho rằng công dân Mỹ có đạo đức tệ, trong khi con số này là 46% đối với người ủng hộ đảng Cộng hòa.

“Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng số người thuộc đảng Cộng hòa hoặc đảng Dân chủ cho rằng thành viên đảng kia là ‘thiếu đạo đức’ đang ngày càng tăng”, Pew chỉ ra sự chia rẽ đảng phái ngày một ăn sâu bám rễ trong xã hội Mỹ.

Pew cũng tiến hành khảo sát về thái độ của người dân các nước đối với một số hành vi nhất định như cờ bạc, quan hệ đồng tính, ngoại tình và sử dụng cần sa.

Trong đó, ngoại tình là hành vi bị phản đối nhiều nhất. Trung vị của 25 quốc gia cho thấy 77% người trưởng thành coi chuyện ngoại tình trong hôn nhân là không thể chấp nhận về mặt đạo đức. Ở mọi khu vực khảo sát, ít nhất một nửa số người được hỏi có cùng quan điểm này.

Tại Mỹ, 90% người được hỏi cho rằng ngoại tình là chuyện không thể chấp nhận được về mặt đạo đức, cao hơn đáng kể so với Đức (55%) và Pháp (53%).

Gallup, công ty phân tích và tư vấn đa quốc gia có trụ sở tại Washington, từng tổ chức cuộc khảo sát tương tự vào năm 2003, thăm dò ý kiến của người dân Mỹ về “tình trạng chung của các giá trị đạo đức” trong nước. Kết quả cho thấy kết quả tổng thể luôn ở mức âm, nghĩa là số người cho rằng các giá trị đạo đức đang ở mức kém hoặc chỉ ở mức trung bình nhiều hơn so với số người cho rằng tốt hoặc xuất sắc.

Karen Swallow Prior, một tác giả Cơ đốc giáo chuyên viết về đạo đức và luân lý, cho rằng các lãnh đạo chính trị ngày nay, cùng với sự ảnh hưởng của thuật toán và vô số công cụ chatbot trên mạng xã hội, đang thúc đẩy ý tưởng “người xấu ở khắp mọi nơi”.

Dù là nguyên nhân hay hệ quả của tình trạng phân cực chính trị ngày càng sâu sắc, kết quả này đều cho thấy triển vọng hợp tác lưỡng đảng ở Mỹ ngày càng ảm đạm. Việc đạt được thỏa hiệp sẽ trở nên khó khăn hơn khi mỗi bên không chỉ xem đối thủ là người sai, mà còn “thiếu thiện chí”.

Hà Linh (Theo US News, Washington Post)