Bộ Công an khẳng định khách quan, chính xác

Tại dự thảo luật Xử lý vi phạm hành chính, Bộ Công an đề xuất tăng mức phạt tiền tối đa được áp dụng thủ tục xử phạt không lập biên bản lên 1 triệu đồng với cá nhân (hiện hành 500.000 đồng) và 2 triệu đồng với tổ chức (hiện hành 1 triệu đồng).

Cơ quan soạn thảo cũng đề xuất mở rộng phạm vi áp dụng thủ tục xử phạt không lập biên bản với cả vi phạm được phát hiện bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ. Điều này là hoàn toàn mới, khi luật hiện hành bắt buộc lập biên bản.

Đề nghị làm rõ hơn tác động chính sách

Ưu điểm lớn nhất của thủ tục xử phạt không lập biên bản so với thủ tục xử phạt có lập biên bản là sự nhanh gọn, tiết kiệm thời gian, công sức. Do đó, đề xuất mở rộng phạm vi áp dụng thủ tục xử phạt không lập biên bản với cả “phạt nguội” của Bộ Công an được kỳ vọng tạo thuận lợi hơn cho cả người vi phạm và người thi hành công vụ.

Song góp ý về dự thảo, vẫn còn một số ý kiến băn khoăn. Như Bộ Tư pháp, cơ quan này cho rằng về nguyên tắc, xử phạt không lập biên bản chỉ áp dụng với các vụ việc đơn giản, rõ ràng, không có tình tiết phức tạp. Mục đích nhằm bảo đảm hành vi vi phạm được xử lý nhanh chóng, tránh gây lãng phí thời gian.

Tuy nhiên, phần lớn các vụ việc vi phạm hành chính được phát hiện nhờ sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ khó đáp ứng tiêu chí đơn giản, rõ ràng. Sau khi có kết quả thu được bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ, người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính vẫn cần thực hiện các bước để xác định tổ chức, cá nhân vi phạm, thông báo bằng văn bản đến tổ chức, cá nhân vi phạm…

Do đó, việc xử phạt không lập biên bản (xử phạt tại chỗ) đối với hành vi vi phạm được phát hiện nhờ sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ là không khả thi, không phù hợp với nhiều loại hành vi vi phạm hành chính.

UBND tỉnh Thanh Hóa cũng cho rằng, trong nhiều trường hợp, chỉ mình kết quả thu được bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ sẽ chưa đủ để làm căn cứ ra quyết định xử phạt mà cần phải xác minh thêm (đối tượng xử phạt hoặc tình tiết cần thiết khác).

“Kết quả thu được bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ không thể thay thế cho biên bản vi phạm hành chính”, cơ quan này nêu quan điểm.

Bộ Công thương thì đề nghị đánh giá rõ tác động của chính sách, bởi quy định như dự thảo có khả năng gây ảnh hưởng đến quyền giải trình và quyền chứng minh mình không vi phạm hành chính của tổ chức, cá nhân.

Bộ Công an: Rút ngắn thời gian, đảm bảo chính xác, khách quan

Thuyết minh về đề xuất của mình, Bộ Công an cho hay, thực tế có nhiều hành vi vi phạm với tính chất đơn giản, mức xử phạt thấp được phát hiện qua phương tiện, thiết bị kỹ thuật, nghiệp vụ (như camera giám sát, thiết bị ghi hình, ghi âm…) đã có đầy đủ căn cứ, dữ liệu điện tử để ra quyết định xử phạt.

Tuy nhiên, việc buộc phải lập biên bản trong tất cả các trường hợp này đã làm tăng thủ tục không cần thiết, kéo dài thời gian xử lý, phát sinh chi phí và chưa phù hợp với yêu cầu cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số trong hoạt động quản lý nhà nước.

Giải trình ý kiến của các bộ, ngành, địa phương, cơ quan soạn thảo phân tích, hành vi vi phạm được ghi nhận bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ bao gồm các thông tin cơ bản sau: thông tin của người sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ; thông tin của đối tượng vi phạm (trường hợp xác minh được); bản ảnh, hình ảnh, âm thanh; chỉ số đo, phân tích; thời gian, địa điểm xảy ra vi phạm; hành vi vi phạm hoặc kết luận về kết quả đo lường, phân tích, kiểm định; các thông tin khác liên quan đến hành vi vi phạm.

Những thông tin nêu trên đã tương ứng với các thông tin quan trọng trong biên bản vi phạm hành chính.

Tiếp đó, các bước cần thực hiện sau khi có kết quả thu thập được bằng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ gồm: xác định thông tin về đối tượng vi phạm hành chính; thông báo bằng văn bản yêu cầu đối tượng vi phạm đến trụ sở cơ quan, đơn vị của người có thẩm quyền để giải quyết vụ việc; ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính và tổ chức thi hành quyết định xử phạt theo quy định của pháp luật.

“Như vậy, trường hợp này không cần thiết phải lập biên bản vi phạm hành chính để rút ngắn quy trình, thời gian xử phạt và vẫn bảo đảm tính chính xác, khách quan”, Bộ Công an khẳng định.