Chiêm ngưỡng vẻ đẹp cụm biệt thự của “vua nhà đất” Sài Gòn xưa

Tọa lạc trên khu đất rộng 4,3ha với ba mặt tiền đường Lý Thái Tổ – Hùng Vương – Trần Bình Trọng (phường Vườn Lài, TPHCM), cụm biệt thự của gia đình Chú Hỏa, một trong những đại gia nổi tiếng bậc nhất Sài Gòn cuối thế kỷ 19, nay đã khoác lên mình diện mạo hoàn toàn mới.

Trong không gian công viên và khu tưởng niệm nạn nhân Covid-19 vừa được hình thành, những căn biệt thự còn lại trở thành điểm nhấn kiến trúc, gợi nhắc một phần ký ức Sài Gòn xưa.

Các công trình này được xây dựng theo kiến trúc kiểu Pháp, với quy mô lớn và không gian biệt lập, phản ánh lối sống của tầng lớp thượng lưu thời bấy giờ.

Sau năm 1975, trải qua nhiều giai đoạn sử dụng khác nhau, các biệt thự dần bị bỏ không. Trong nhiều năm, khu vực này gần như tách biệt với đời sống đô thị xung quanh, cổng đóng, tường rào kín, bên trong cây cối mọc um tùm, nhiều hạng mục xuống cấp, hư hỏng nghiêm trọng.

Việc cải tạo khu đất thời gian gần đây đã làm thay đổi đáng kể diện mạo của cụm biệt thự. Trong tổng số các công trình hiện hữu, 3 biệt thự đã được tháo dỡ do xuống cấp nghiêm trọng, trong khi những căn còn lại được tiến hành tu sửa.

Hiện nay, các biệt thự còn lại đã được gia cố, chỉnh trang phần mái, tường và không gian xung quanh.

Bề ngoài của các căn biệt thự được sơn lại với tông vàng đặc trưng, trong khi các chi tiết kiến trúc cơ bản vẫn được giữ nguyên, từ hình khối đến những đường nét mang phong cách Pháp. Những ô cửa, hành lang… vẫn gợi rõ dấu ấn thời gian.

Đặt trong tổng thể không gian công viên mới, các biệt thự này trở thành điểm nhấn thị giác nổi bật. Xen giữa cây xanh và lối đi, những công trình mang dáng dấp cổ kính tạo nên sự tương phản rõ nét với các hạng mục được xây dựng mới.

Chính yếu tố này khiến khu biệt thự thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham quan, chụp ảnh. Nhiều người tìm đến không chỉ vì không gian thoáng đãng mà còn bởi nét hoài cổ còn lưu lại trên từng mảng tường, góc mái.

“Tôi rất ấn tượng với kiến trúc của cụm biệt thự trong công viên số 1 Lý Thái Tổ. Việc cải tạo khu đất bỏ hoang trong nhiều năm thành công viên rộng rãi, thoáng mát cũng là mong mỏi lâu nay của người dân thành phố”, ông Đặng Thanh Quang (phường Vườn Lài) chia sẻ.

Trong bối cảnh thành phố liên tục thay đổi, những dấu tích còn lại của cụm biệt thự này càng trở nên đặc biệt hơn, như một phần ký ức được giữ lại giữa không gian hiện đại.

Từ những công trình từng khép kín, ít người biết đến, các biệt thự Chú Hỏa nay hiện diện trong một không gian mở, gắn với đời sống cộng đồng. Những dấu ấn kiến trúc còn lại góp phần gợi nhắc một lát cắt của Sài Gòn xưa giữa nhịp phát triển của đô thị hôm nay.

Công viên số 1 Lý Thái Tổ là công trình hiện thực hóa định hướng đưa mảng xanh và không gian cộng đồng trở thành trọng tâm trong chiến lược phát triển siêu đô thị của TPHCM giai đoạn mới.

Việc hồi sinh khu đất rộng 4,3ha giữa trung tâm thành phố, từng bị bỏ hoang nhiều năm, thể hiện quyết tâm của TPHCM trong việc trả lại đất cho cộng đồng, kiến tạo môi trường sống bền vững và nhân ái cho người dân.