Học sinh Trường THCS Trương Minh Bạch, Tây Ninh (Ảnh: Huyên Nguyễn).
Sau gần 1 năm thực hiện Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT quy định về dạy thêm, học thêm đã xuất hiện nhiều ý kiến trái chiều, đặc biệt là về chi phí và gánh nặng đưa đón con đi học thêm tại trung tâm mỗi ngày.
Chính vì điều này, Bộ GD&ĐT đang xây dựng dự thảo sửa đổi Thông tư 29.
Câu hỏi đặt ra là liệu có nên tiếp tục siết chặt dạy thêm, học thêm trong trường để tránh biến tướng hay nới lỏng để đáp ứng nhu cầu thực tế của phụ huynh và học sinh?
Theo khảo sát nhanh của Dân trí với sự tham gia của 12.255 người, kết quả thu được phản ánh rõ nét sự phân hóa trong tư duy quản lý giáo dục hiện nay.
Khảo sát với câu hỏi: “Theo bạn, nên nới lỏng quy định cho phép nhà trường tổ chức dạy thêm (trên tinh thần tự nguyện) để giảm chi phí và áp lực đưa đón cho phụ huynh hay tiếp tục siết chặt như Thông tư 29?”, kết quả ghi nhận:
47% chọn phương án nới lỏng có kiểm soát;
20% muốn siết chặt dạy thêm trong trường;
17% chọn dạy thêm có phân loại theo năng lực học sinh, cấm tuyệt đối dạy thêm bên ngoài;
16% đề xuất trao quyền cho địa phương/trường tự quyết.
Việc có 47% người lựa chọn phương án nới lỏng quy định cho thấy phụ huynh đang gặp áp lực lớn về mặt thời gian và kinh phí.
Học thêm tại trường giúp phụ huynh giảm bớt gánh nặng đưa đón con em giữa các trung tâm bên ngoài. Đồng thời, học sinh được học tập dưới sự quản lý của nhà trường tạo cảm giác an tâm hơn về an ninh và sư phạm.
Ngược lại, khoảng 20% vẫn lo ngại về tình trạng “biến tướng”, việc nới lỏng dạy thêm trong trường học trở thành hình thức ép buộc ngầm, gây áp lực lên những học sinh không có nhu cầu.
Hai phương án còn lại tuy có tỷ lệ thấp hơn nhưng lại gợi mở những hướng tiếp cận đáng chú ý. Phương án cấm tuyệt đối dạy thêm bên ngoài, chỉ tập trung dạy thêm theo phân loại học sinh (17%) thể hiện xu hướng cá thể hóa trong giáo dục, tránh tình trạng học thêm tràn lan.
Trong khi đề xuất trao quyền cho địa phương và nhà trường (16%) lại cho thấy mong muốn tăng tính linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế từng nơi thay vì áp dụng một khuôn mẫu chung.
Điều đáng chú ý là phương án cao nhất cũng chỉ đạt 47%, chưa chạm ngưỡng quá bán. Điều này cho thấy quan điểm xã hội đang phân hóa rõ rệt, không có sự đồng thuận tuyệt đối về cách quản lý dạy thêm, học thêm.
Từ kết quả khảo sát này có thể thấy, bài toán dạy thêm, học thêm không còn dừng ở việc nên cấm hay cho phép, mà đang chuyển sang câu hỏi quan trọng hơn là quản lý như thế nào.
Nhu cầu học thêm là có thật, nhưng nỗi lo tiêu cực cũng hiện hữu, khiến mọi giải pháp “cứng” đều khó nhận được sự đồng thuận. Điều mà xã hội kỳ vọng dường như là một cơ chế dung hòa, vừa đáp ứng nhu cầu học tập chính đáng, chi phí phù hợp, không tạo áp lực, vừa đảm bảo tính công bằng và minh bạch trong môi trường giáo dục.
Phụ huynh đưa đón con tại lớp học thêm tại nhà (Ảnh phụ huynh cung cấp).
Ở góc nhìn chuyên gia và người trong cuộc, câu chuyện dạy thêm, học thêm cũng đang được nhìn nhận từ nhiều hướng khác nhau, thậm chí có những quan điểm khá trái chiều.
Theo ThS Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân (TPHCM), gốc rễ của vấn đề không nằm ở việc cấm hay cho phép, mà nằm ở áp lực thi cử và cách kiểm tra, đánh giá hiện nay.
Ông cho rằng khi đề thi còn mang tính phân hóa cao, xuất hiện nhiều câu hỏi khó để tuyển chọn, thì nhu cầu học thêm là tất yếu.
“Học thêm không phải tự nhiên mà có”, mà là hệ quả của một hệ thống giáo dục đặt ra yêu cầu cao, trong khi thời lượng chính khóa chưa đủ để đáp ứng.
Vì vậy, nếu chỉ dùng biện pháp hành chính để cấm đoán, rất khó giải quyết triệt để vấn đề.
Ông cũng đề xuất nhiều giải pháp để dạy thêm, học thêm trong nhà trường được phát huy đúng năng lực, giảm áp lực về tài chính, tinh thần cho học sinh, phụ huynh. Song, ông cũng nhấn mạnh việc để thực thi hiệu quả rất cần sự nghiêm minh, quyết liệu của cấp quản lý.
Trong khi đó, một số ý kiến khác lại cho rằng vấn đề nằm ở cách quản lý và thực thi chính sách. Thực tế sau khi Thông tư 29 có hiệu lực, tình trạng “lách luật” vẫn diễn ra dưới nhiều hình thức, từ việc mượn danh nghĩa tổ chức khác để dạy thêm, đến việc chuyển hoạt động ra ngoài nhà trường với chi phí cao hơn.
Theo các chuyên gia, nếu đã không cấm dạy thêm thì cần có cơ chế giám sát đủ mạnh, rõ ràng và thực chất, tránh tình trạng quy định chỉ tồn tại trên giấy. Đồng thời, cũng cần nhìn nhận yếu tố thu nhập giáo viên và động lực nghề nghiệp, bởi nếu không giải quyết được bài toán này, dạy thêm sẽ vẫn có “đất sống” ngoài khuôn khổ quản lý.
Ở một góc nhìn khác, thầy giáo Trần Mạnh Tùng ở Hà Nội lại nhấn mạnh cần giữ nguyên nguyên tắc cấm giáo viên dạy thêm chính học sinh của mình.
Lý do là khi giáo viên vừa giảng dạy, đánh giá trên lớp, vừa tổ chức dạy thêm thu phí, rất dễ dẫn đến xung đột lợi ích.
Ranh giới giữa trách nhiệm nghề nghiệp và khả năng trục lợi trở nên mong manh, từ đó làm nảy sinh những bức xúc lâu nay như ép buộc học sinh học thêm hoặc tạo áp lực tâm lý đối với phụ huynh.
Vì vậy, theo quan điểm của thầy Tùng, dù có nới lỏng ở đâu, thì quy định này vẫn cần được giữ như một “lằn ranh kỹ thuật” để bảo vệ sự công bằng trong giáo dục.
Nhìn tổng thể, các ý kiến chuyên gia cho thấy một điểm chung: dạy thêm, học thêm là hiện tượng có nguyên nhân sâu xa từ cấu trúc hệ thống giáo dục, không thể xử lý bằng một biện pháp đơn lẻ.
Việc sửa đổi chính sách vì thế cần tiếp cận theo hướng toàn diện hơn, từ chương trình, thi cử, cơ chế quản lý đến điều kiện làm việc của giáo viên, thay vì chỉ dừng ở câu chuyện “nới hay siết”.
Nguồn: https://dantri.com.vn/giao-duc/sua-thong-tu-29-ve-day-them-hoc-them-tranh-luan-noi-hay-siet-20260325093742394.htm
