Từ ngày 15.4, người dùng đổi điện thoại phải quét lại sinh trắc học

Theo Thông tư số 08 do Bộ Khoa học và Công nghệ vừa ban hành, các quy định mới về xác thực thông tin thuê bao di động mặt đất sẽ chính thức có hiệu lực từ ngày 15.4. Động thái này được đưa ra nhằm giải quyết triệt để tình trạng SIM đã đăng ký thông tin nhưng không đúng chính chủ, ngăn chặn nguy cơ các đối tượng xấu lợi dụng SIM rác để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản và gây mất trật tự an toàn xã hội.

Đổi điện thoại phải xác thực lại sinh trắc học

Điểm đáng chú ý của Thông tư 08 là việc yêu cầu đồng bộ với hệ thống dữ liệu quốc gia. Cụ thể, mọi thuê bao di động phát triển mới từ ngày 15.4 đều phải trải qua bước xác thực thông tin thông qua sinh trắc học khuôn mặt. Dữ liệu được đối chiếu trực tiếp với Cơ sở Dữ liệu quốc gia về dân cư và Cơ sở dữ liệu căn cước để đảm bảo tính chính xác tuyệt đối.

Quy định này nhằm chặn đứng kịch bản các đại lý viễn thông sử dụng thông tin cá nhân thu thập trái phép để đăng ký sẵn SIM, sau đó bán lại cho người khác sử dụng mà không sang tên.

Một giải pháp kỹ thuật mang tính đột phá khác để bảo vệ người dùng là quy định ràng buộc đối với thiết bị đầu cuối. Tương tự như giải pháp bảo mật đang được áp dụng trong lĩnh vực ngân hàng số, khi người dùng thay đổi thiết bị (lắp SIM sang điện thoại khác), hệ thống sẽ yêu cầu phải thực hiện xác thực lại thông tin sinh trắc học.

Trong thời gian chưa hoàn tất quá trình xác thực này, nhà mạng sẽ tạm dừng cung cấp dịch vụ chiều gọi đi và nhắn tin của thuê bao. Biện pháp giúp bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân, ngăn chặn kẻ gian lợi dụng số điện thoại để đăng nhập tài khoản mạng xã hội, ứng dụng tài chính… trong trường hợp người dùng bị rơi mất thiết bị hoặc thất lạc SIM mà chưa kịp báo khóa số.

Trao quyền kiểm soát cho người dùng qua VNeID

Nhằm tạo sự thuận tiện và giảm tải thủ tục hành chính, Thông tư mới bổ sung kênh đăng ký và xác thực sinh trắc học thông qua ứng dụng định danh điện tử VNeID. Người dân khi đăng ký SIM mới có thể thực hiện trực tuyến qua VNeID, giản lược thao tác phải gọi video (video call) với nhân viên tại các điểm giao dịch của nhà mạng như hiện nay.

Hệ thống cũng mở ra tính năng rà soát chéo trên VNeID, cho phép người dân tra cứu toàn bộ các số điện thoại đang đứng tên mình trên tất cả mạng viễn thông trong nước. Nhờ đó, chủ thuê bao có thể chủ động xác nhận những số điện thoại đang dùng thực tế, đồng thời phát hiện và yêu cầu nhà mạng xử lý ngay số lạ không thuộc quyền kiểm soát, tránh rủi ro bị liên đới trách nhiệm pháp lý theo quy định của luật Viễn thông 2023.

Cơ quan quản lý cũng quy định rõ, đối với những người dùng đã sử dụng số điện thoại để đăng ký tài khoản VNeID mức độ 2, hoặc đã đăng ký thông tin bằng thẻ Căn cước/Căn cước công dân gắn chip theo đúng quy định, sẽ không phải thực hiện xác thực lại khuôn mặt. Quy định yêu cầu xác thực lại khi có hoạt động thay đổi thiết bị đối với nhóm này sẽ lùi thời hạn áp dụng, bắt đầu từ ngày 15.6.

Việc áp dụng Thông tư 08 được đánh giá là một bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý về quản lý viễn thông. Chiến dịch rà soát toàn diện này không chỉ giúp xây dựng cơ sở dữ liệu viễn thông sạch, mà còn là nền tảng thiết yếu để phát triển kinh tế số và nâng cao hiệu quả phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao tại Việt Nam.