Bản lĩnh Vinamilk trước vận hội mới

Nhìn lại gần 50 năm phát triển của Vinamilk, bà Mai Kiều Liên – Anh hùng Lao động thời kỳ Đổi mới, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, thành viên HĐQT, Tổng Giám đốc Vinamilk – cho rằng nếu chuẩn bị tốt về nội lực và chiến lược dài hạn, doanh nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Phóng viên: Qua hành trình gần 50 năm Vinamilk đồng hành với sự phát triển của đất nước, theo bà, khái niệm “bền vững” đã có những thay đổi ra sao?

– Bà MAI KIỀU LIÊN: Ở bất kỳ thời kỳ nào, doanh nghiệp muốn phát triển đều phải đi theo con đường bền vững. Tuy nhiên, khái niệm bền vững ở mỗi giai đoạn lại mang những nội hàm khác nhau.

Cách đây 50 năm, trong bối cảnh đất nước vừa bước ra khỏi chiến tranh, còn chịu cấm vận, doanh nghiệp Việt Nam thiếu đủ thứ – từ vốn, ngoại tệ, nguyên vật liệu… cho đến công nghệ. Có những thời điểm, dây chuyền sản xuất thậm chí phải dừng lại hoàn toàn. Khi đó, bền vững đơn giản là làm sao khôi phục được sản xuất, có sản phẩm cung cấp cho xã hội, bảo đảm chất lượng và từng bước đáp ứng nhu cầu của người dân.

Thời điểm này, thế giới biến động nhanh và mạnh, khái niệm bền vững đã mở rộng hơn rất nhiều. Đó là phát thải bằng 0, là minh bạch trong hoạt động, là khả năng chuẩn bị cho tương lai. Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và đổi mới sáng tạo đã trở thành những tiêu chuẩn bắt buộc. Doanh nghiệp Việt Nam nếu không nâng chuẩn, không kiên trì đầu tư sẽ khó có thể đi xa.

Trong dòng chảy đổi thay đó, đâu là những giá trị không đổi của doanh nghiệp và doanh nhân, thưa bà?

– Có những giá trị không bao giờ thay đổi. Doanh nhân ở bất kỳ thời điểm nào cũng cần bản lĩnh, sự tự chủ và niềm đam mê với doanh nghiệp của mình.

Điểm khác biệt của giai đoạn hiện nay là yêu cầu về sự năng động và sáng tạo ngày càng cao. Nếu không đổi mới, không bứt phá, doanh nghiệp sẽ tụt hậu. Quan trọng hơn, người lãnh đạo phải có khả năng dẫn dắt đội ngũ cùng thay đổi, cùng đi về một hướng, để có thể đi đường dài.

Với riêng Vinamilk, giá trị lớn nhất có thể đúc kết trong hai từ: tự chủ và bản lĩnh. Tự chủ giúp doanh nghiệp xây dựng được nền móng vững chắc, từ năng lực sản xuất đến văn hóa vận hành. Khi đã tự chủ, doanh nghiệp không còn phụ thuộc quá nhiều vào những thuận lợi hay khó khăn từ bên ngoài. Còn bản lĩnh là khả năng giữ vững các giá trị cốt lõi, dù bối cảnh có thay đổi thế nào, để tiếp tục tiến lên.

Chính tư duy đó giúp Vinamilk kiên định theo đuổi chiến lược dài hạn, từ đầu tư sản xuất, công nghệ đến xây dựng thương hiệu, qua đó từng bước nâng cao vị thế không chỉ trong nước mà cả trên thị trường quốc tế.

Sau 50 năm hình thành và phát triển, Vinamilk đã đạt được những dấu mốc nào mà bà cho là có ý nghĩa nhất?

– Vinamilk được thành lập năm 1976 với 3 nhà máy nhỏ, thiết bị cũ và rất lạc hậu. Đến nay, chúng tôi đã phát triển hệ thống gồm 16 nhà máy trong và ngoài nước, với sản phẩm hiện diện tại 65 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Mỗi năm, kim ngạch xuất khẩu của Vinamilk đạt khoảng 250-300 triệu USD, duy trì tốc độ tăng trưởng 2 con số trong nhiều năm. Tổng kim ngạch xuất khẩu lũy kế từ năm 1997 đến nay đã vượt 3,5 tỉ USD.

Hiện Vinamilk đứng thứ 36 thế giới về doanh thu trong ngành sữa, được đánh giá là tốp 1 thương hiệu sữa tiềm năng nhất toàn cầu và đạt hạng AAA+ về sức mạnh thương hiệu – mức cao nhất trong thang đo.

Với chúng tôi, những con số, những danh hiệu này không chỉ là thành tích kinh doanh mà còn minh chứng cho khả năng đi đường dài của một doanh nghiệp Việt Nam khi có chiến lược đúng và đủ kiên trì.

Trong bối cảnh một “vận hội mới” đang mở ra cho nền kinh tế, theo bà, đâu là cơ hội lớn nhất của doanh nghiệp Việt Nam nói chung và Vinamilk nói riêng?

– Đây là một giai đoạn mở ra nhiều cơ hội. Chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và phát triển bền vững đang trở thành những chuẩn mực toàn cầu. Doanh nghiệp Việt Nam có lợi thế “đi tắt, đón đầu”, tức là tiếp cận và ứng dụng những thành tựu khoa học – công nghệ của thế giới theo cách phù hợp với điều kiện cụ thể của mình. Nếu chuẩn bị tốt về nội lực và chiến lược dài hạn, doanh nghiệp hoàn toàn có thể tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Chúng tôi luôn chuẩn bị cho tương lai từ rất sớm. Mỗi chu kỳ 10 năm là sự chuẩn bị cho 10 năm tiếp theo. Hiện nay, Vinamilk tập trung vào phát triển nguồn nhân lực, hoàn thiện chiến lược dài hạn và ứng dụng các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, tự động hóa, robot trong sản xuất, đồng thời thúc đẩy đổi mới sản phẩm và tái định vị thương hiệu cho giai đoạn phát triển mới.

Song song với đó là cam kết phát triển xanh. Vinamilk là doanh nghiệp sữa đầu tiên tại Việt Nam có hai nhà máy và một trang trại đạt chứng nhận Net Zero, đồng thời cam kết đạt Net Zero vào năm 2050 theo mục tiêu quốc gia, với lộ trình giảm phát thải cụ thể và được đánh giá bởi các tổ chức độc lập.

Bà có điều gì muốn gửi gắm tới cộng đồng doanh nhân Việt Nam trong bối cảnh vận hội mới đang mở ra?

– Mỗi doanh nghiệp đều có con đường và lựa chọn riêng. Tuy nhiên, nếu trong mọi quyết định, chúng ta luôn đặt lợi ích dài hạn của đất nước và giá trị của thương hiệu Việt lên trên những tính toán ngắn hạn thì sự cạnh tranh sẽ tự nhiên trở nên lành mạnh và có ý nghĩa hơn.

Khi doanh nghiệp ý thức được vai trò đồng hành với quốc gia, cùng nâng chuẩn hàng hóa và hình ảnh Việt Nam trên thị trường quốc tế, vận hội mới sẽ không chỉ là cơ hội nhất thời, mà trở thành nền tảng cho những bước phát triển bền bỉ và vững vàng trong dài hạn.